Tema mërgimi - Shqiptari i Italisë

Posta Elettronica Certificata anche per i cittadini stranieri regolarmente residenti in Italia. Il ministro Brunetta promette di presentare alle Camere una modifica alla normativa che prevede che il servizio possa essere attivato solo dagli italiani. La decisione è stata presa a seguito di una lettera di Ismail Ademi (che pubblichiamo in seguito), nato in Albania e cresciuto in Italia che lamentava l'impossibilità di aprire una casella giudicando discriminatorie le norme che regolano il servizio.

Caro ministro Brunetta.

Da un po’ di tempo mi chiedevo quando sarebbe arrivato anche in Italia il momento di poter dialogare in modo proficuo con l’amministrazione pubblica in via telematica. Finalmente, dopo anni di attesa, ho saputo che a partire dal 26 aprile 2010 il governo italiano ha reso possibile per il cittadino il servizio di posta elettronica certificata. Ma che bella notizia, finalmente, se pur in modo lento, qualcosa si muove. Sono nato in Albania e cresciuto in Italia, ho studiato qui, parlo, scrivo e capisco la lingua italiana molto bene. Sono sempre stato d’accordo con quelli che mi dicevano che per potermi integrare dovevo imparare bene la lingua del paese che mi ospita. Mi sono spinto oltre e , da buon aspirante cittadino, ho studiato molto anche le varie culture che compongono l’Italia. In questi anni ho regolarmente pagato le tasse, sperando che un giorno anche io potessi dare la mia opinione, attraverso il voto libero, su chi poi queste tasse le dovrebbe gestire. Insomma ho fatto tutto il percorso che penso anche lei possa condividere. Stranamente, tutto ciò non è bastato a farmi rientrare tra quelli che possono usufruire di tutti i servizi che questo stato offre. Il 26 mi sono collegato a internet, perché anche se immigrato, ne usufruisco molto, per potermi munire anche io del mezzo di comunicazione del ventunesimo secolo tra pubblica amministrazione e cittadino; dimenticando che ancora non sono cittadino. La procedura mi impediva la registrazione, facendomi notare un errore di tipo generico, dal quale non evincevo il motivo. Allora ho chiamato il numero verde e subito non ho potuto comunicare, in quanto diceva : “digitare 1 se è cittadino, digitare 2 se è una pubblica amministrazione”. Dichiarando virtualmente il falso, ho digitato 1 e la voce del telefono mi ha spiegato che il servizio è riservato solamente ai cittadini italiani maggiorenni. Ma una persona che è nata e cresciuta in Italia, che ha studiato qui, che frequenta magari gli oratori cattolici del proprio paese, che fa volontariato, lavora e paga le tasse, continuerete a discriminarlo a norma di legge all’infinito? Ma i 5 milioni di immigrati che lavorano, pagano le tasse, fanno impresa e contribuiscono all’irrobustimento del PIL che il suo governo deve gestire, non li prendete proprio in considerazione? Ma come può parlare allora di meritocrazia, integrazione e rispetto delle regole, quando il governo discrimina in prima persona? Spero che questa sia stato un errore tecnico e che possa essere possibile anche per uno come me, che vorrebbe essere cittadino, ma grazie a normative al limite dell’assurdo non lo può fare, che almeno si possa usufruire dei soliti servizi dei nostri “concittadini autoctoni di stirpe italica”.

Ismail Ademi

Në parashikim të fluksit të emigrantëve që kthehen në atdhe për Pashkë, me kërkesë të ministrisë së Brendshme, zyrat e pranimit të kërkesave dhe ato të lëshimit të pasaportave biometrike shqiptare do të qëndrojnë hapur çdo ditë të javës, përfshirë edhe të shtunë e të diel 3 dhe 4 prill, nga 8.00 deri në 18.00

Tiranë 30 mars 2010 Me kërkesë të Ministrisë së Brendshme, kompania konçensionare ''Aleat'' do të rrisë orarin ditor dhe ditët e shërbimit për aplikimin e qytetarëve për pasaporta biometrike. Zyrat e aplikimit për pasaporta biometrike në të gjithë vendin do të shërbejnë për qytetarët gjatë ditëve të javës nga ora 08:00 e mëngjesit deri në orën 18:00 të mbrëmjes.

Këto zyra kanë qëndruar hapur, në shërbim të qytetarëve, edhe ditën e shtunë e të diel, 27 dhe 28 mars, e po kështu do të qëndrojnë hapur edhe në datat 3 dhe 4 prill. Me të njëjtin orar do të shërbejnë edhe zyrat e shpërndarjes së pasaportave biometrike pranë komisariateve dhe drejtorive të policisë në qarqe.

Me këto masa ministria e Brendshme synon t'i përgjigjet “në mënyrë të veçantë interesimit të pritshëm për të aplikuar dhe për të tërhequr pasaportat biometrike të qytetarëve shqiptarë që jetojnë e punojnë jashtë vendit, të cilët mund të vijnë në Shqipëri për festën e Pashkëve”.

Ministria bën gjithashtu të ditur që në zyrat e shpërndarjes gjenden rreth 80 mijë pasaporta të patërhequra, ndaj ajo “fton qytetarët që kanë aplikuar të paraqiten sa më parë për të tërhequr pasaportat e tyre biometrike”.

Pajisja me pasaportën biometrike ka qenë një nga problemet e shqiptarëve të kthyer në atdhe për festat e fundvitit. Nga frika mos i ndalonin në kufi po ta kishin kërkuar dhe të mos e kishin tërhequr, shumëkush nuk shkoi fare të aplikonte, të tjerë mbajtën radha të gjata, veçanërisht për të futur në xhep fillimisht letërnjoftimin e më pas pasaportën biometrike

Një vit më parë, emergjenca e krijuar nga qeveria shqiptare për emigrantët e kish emrin letërnjoftim elektronik, këtë radhë e ka pasaportë biometrike. Në janar 2009 qeveria shqiptare vendosi që brenda gjashtë muajve - deri në datën e zgjedhjeve - të gjithë të pajiseshin me letërnjoftimin e ri. Fillimisht u vendosën edhe disa afate specifike për kategori të veçanta si për administratën publike, pensionistët e me radhë për të gjithë popullsinë, brenda të cilave të gjithë duhet të aplikonin për letërnjoftimin, përndryshe rrezikonin ndëshkime si për shembull mosmarrja e rrogës apo e pensionit, pamundësia për të përfituar shërbime nga administrata publike etj. Paniku zuri jo vetëm shtresat më të varfëra, për të cilat nuk parashikohej lëshimi i dokumentit falas, por veçanërisht emigrantët që sapo ishin kthyer nga pushimet dhe shumica dërrmuese e të cilëve nuk mendonin të ktheheshin në atdhe para qershorit. Dalëngadalë qeveria mori një sërë vendimesh që zbusnin gjithnjë atë pararendës dhe u arrit që shumë kategorive t'u rimbursohej një pjesë e vleftës së letërnjoftimit, apo t'u jepej direkt me një çmim më të ulët, si dhe që të gjithë atyre që kishin një pasaportë dhe emigrantëve të mos u kërkohej respektimi i afateve. Erdhën zgjedhjet, dhe pas tyre vrulli i lëshimit të letërnjoftimeve ra deri në gusht kur filloi fluksi i emigrantëve. Gjëja e parë që mësuam ishte se nuk mund të aplikoje për pasaportë pa aplikuar më parë për letërnjoftim, dhe kjo gjë vlen edhe sot e kësaj dite. Nuk kuptohet arsyeja e një gjëje të tillë: nëse jetoj jashtë Shqipërisë ku më njihet vetëm pasaporta, përse duhet të detyrohem nga shteti të marr edhe letërnjoftimin, për të cilin, për më tepër, duhet të paguaj? Po kjo është tjetër mesele...

Në gusht radha të gjata shiheshin në zyrat e aplikimit në rrethe ku shpesh puna ngecte për shkak të "lidhjes internet", kështu të thonin punonjësit. Dhe ti detyroheshe të shkoje në internet kafenë aty pranë ku lidhja funksiononte më së miri e të kaloje kohën me shpresë se do të mund të aplikoje pas pak. Mungesa e informacionit zyrtar kish shkaktuar edhe paqartësi dhe frikë të shumë emigrantë: kur i thashë se nuk po aplikoja një kushërire që vinte nga Shtetet e Bashkuara e po kalonte praktikisht të gjitha paraditet në zyrën e aplikimit, gjëja e parë që më tha ishte "Nuk do të të lënë të dalësh në Rinas!". M'u duk absurde një gjë e tillë dhe të them të vërtetën në Rinas as që më pyeti njeri nëse kisha aplikuar  apo jo.

I njëjti alarm u përhap mes emigrantëve të kthyer në atdhe edhe gjatë periudhës së festave të fundvitit, duke i shtyrë disa të mos aplikonin fare ndërsa disa të tjerë të aplikonin e të tërhiqnin pasaportën, duke zënë radhën edhe që në mbrëmje për të nesërmen në mëngjes.

E këtë herë alarmi "u justifikua" me çka u ngjau disa emigrantëve në kufi duke dalë nga Shqipëria. Fillimisht na u duk absurde telefonata e parë nga një lexues i gazetës ditët e para të janarit: "Nuk më lanë të kthehem në Itali sepse më thonë që pasaporta që kam është e pavlefshme". Edhe të tjerë persona kanë telefonuar në redaksinë tonë për të na treguar se janë ndaluar në portin e Durrësit për të njëjtën arsye. Mos e kanë të fallsifikuar? Apo të skaduar? Këto janë të parat gjëra që normalisht duhet të të shkojnë ndërmend.

Por jo, është mëse e vërtetë që janë ndaluar shtetas në kufi, fatmirësisht jo shumë vetë, dhe vërtet me këtë arsye: "Pasaporta që ke është e pavlefshme". Na e shpjegojnë shpejt pse-në nga ministria e Brendshme shqiptare. Më 5 janar 2010, zëdhënësi i saj Fatmir Konja deklaron mes të tjerave për shtypin që: "Të gjithë aplikuesit për pasaportë biometrike që u është prodhuar pasaporta duhet ta tërheqin atë sepse pasaportat sapo prodhohen regjistrohen në sistem duke nxjerrë kështu të pavlefshme pasaportën e mëparshme. Asnjë aplikues pas datës 26.12.2009, nuk ndalohet deri në datën 10.01.2010 në asnjë pikë kalimi kufitar për shkak se vetëm ka aplikuar dhe nuk e ka marrë apo nuk i është prodhuar pasaporta". Fjala sistem nënkupton sistemin TIMS (total informations management sistem) për kontrollin e kufijve. Sa për datat e dhëna nga zoti Konja ato nuk të thonë shumë pasi kanë të bëjnë me një grup të vogël njerëzish: emigrantë që kanë aplikuar pas datës 26 dhjetor dhe u larguan nga Shqipëria para datës 10 janar. Po ata që aplikuan pas 26 dhjetorit, a mund të largohen, për shembull më 16 apo më 20 janar?

Në një situatë të tillë mund të ndodhet për shembull dikush që niset nga Italia, me një biletë vajtje-ardhje të prerë ndoshta edhe para shumë kohësh dhe që për të ndihmuar sadopak vendin e tij (kështu na thuhet përditë "aplikoni sa më parë për pasaportat biometrike që të na liberalizohen vizat") aplikon për pasaportë (madje më parë edhe për letërnjoftimin, edhe pse duke jetuar jashtë Shqipërisë nuk i hyn në punë asnjëherë). Ç'zhgënjim i madh e ç'humbje kohe e parash, hapje telashesh me punën e shkollën e fëmijëve, nëse nuk ka arritur ta marrë e në kufi ta kthejnë mbrapsht? Aq më tepër që mos-tërheqja e dokumentit mund të ketë arsye objektive: si për shembull, dokumenti mund  të prodhohet atë ditë që emigranti largohet apo një ditë më parë kur ky është nisur drejt pikës kufitare prej nga po largohet.

Për të qenë sa më të saktë në atë çka duam të themi e për të mos alarmuar askënd, i shkruajmë zëdhënësit të ministrisë së Brendshme duke i kërkuar t'u përgjigjet disa pyetjeve si: "A nuk do të ishte më e saktë që regjistrimi i dokumentit në sistem të bëhej në çastin e tërheqjes efektive të pasaportës nga qytetari dhe jo në çastin e prodhimit? A do të vazhdohet me ndalimin në kufi të qytetarëve nëse dokumenti është prodhuar në çastin që ata kërkojnë të largohen nga Shqipëria? Ç'do të ndodhë me ata shqiptarë që jetojnë jashtë Shqipërisë, që kanë një pasaportë të vjetër të vlefshme deri edhe për 4-5 vjet të tjerë dhe që nuk kthehen në atdhe deri në janar 2011? A ka një afat të fundit për aplikim për pasaportat e reja dhe cili është?"

Edhe pse Shqipëria po kalonte ditët më të rënda të emergjencës së shkaktuar nga përmbytjet, zoti Konja na ktheu menjëherë një përgjigje, edhe pse të shkurtër e të pjesshme duke na lënë të kuptojmë që shpejt mund të na japë një intervistë të mirëfilltë me përgjigje më të hollësishme.

Zoti Konja thotë se "çështja e afateve për t'u pajisur me pasaportë dhe mundësia për të lëvizur pas aplikimit, ende pa e marrë në dorë mund të jetë keqkuptuar edhe pse deklaratat e Ministrisë se Brendshme kanë qenë të qarta. Konkretisht askush nuk është penguar dhe natyrisht nuk do të pengohet të kthehet në vendin ku jeton e punon për shkakun se nuk ka aplikuar apo ka aplikuar për pasaportë dhe është larguar para se pasaporta e re biometrike të prodhohej nga kompania Aleat". Por menjëherë më pas kundërshton veten: "Mendoj se për ndalimin e largimit nga Shqipëria ju i referoheni disa rasteve të veçuara që sipas të gjitha gjasave kanë aplikuar për pasaportën biometrike, e ndërsa ajo është prodhuar ata nuk kanë shkuar ta tërheqin por kanë tentuar të lëvizin për jashtë vendit me pasaportën e vjetër". Sa për intervalin kohor 26 dhjetor - 10 janar shpjegon që "kishte të bënte thjesht me faktin se kush kishte aplikuar pas kësaj date nuk mund t'i prodhohej pasaporta e re biometrike para datës 10 Janar, që do të thoshte se pasaportën aktuale e kishte të vlefshme në këtë hark kohor dhe natyrisht nëse e kishte tepër të nevojshme mund të udhëtonte për jashtë vendit. Me këtë njoftim dëshironim t'u vinim në ndihmë kësaj kategorie personash, megjithëse do të ishte e udhës që kushdo që aplikonte të shpenzonte dy javë pranë familjes së tij dhe të priste sa të pajisej me pasaportën e re biometrike për të cilën gjithsesi do t'i duhet të aplikojë brenda këtij viti, pasi pasaportat aktuale do të dalin jashtë përdorimit".

Përgjigjja është vërtet e pjesshme por disa përfundime mund t'i nxjerrim edhe nga kaq sa na shkruan zëdhënësi. Nëse dikush shkon në Shqipëri, aplikon dhe pret dy javë sa t'i dalë pasaporta e re, e tërheq dhe udhëton në kthim me të dyja: të renë t'ia tregojë policisë shqiptare në kufi, të vjetrën italianes, bashkë me dokumentin e qëndrimit. Por nëse dikush nuk është i sigurt se mund të qëndrojë deri ditën e prodhimit të pasaportës së re, bën mirë të aplikojë vetëm 2-3 ditë para se të largohet nga Shqipëria pasi vetëm kështu është i sigurt që në dalje nuk do ta kthejnë mbrapsht pasi pasaporta e re nuk është prodhuar ende. Duket zgjidhje e thjeshtë, e arsyeshme dhe e drejtë regjistrimi i pasaportës së re në sistemin e ministrisë së Brendshme në çastin kur shtetasi e tërheq materialisht dokumentin dhe jo në çastin kur ai prodhohet. Nuk arrihet të kuptohet pse nuk bëhet një gjë e tillë, aq më tepër që Udhëzimi Nr. 308, datë 8.5.2009 i  ministrisë së Brendshme "Për pajisjen me pasaportë biometrike të shtetasve" parashikon në pikën 10: "Shtetasit që kanë aplikuar për pasaportë biometrike, në momentin e marrjes në dorëzim të kësaj pasaporte, vihen në dijeni për pavlefshmërinë e pasaportës së mëparshme, veprim i cili kryhet menjëherë nga Drejtoria e Teknologjisë dhe Informacionit pranë DPPSH".

Një tjetër përfundim ka të bëjë me afatin e vlefshmërisë së pasaportave të vjetra. Edhe pse janë lëshuar deri në fillim të vitit të shkuar me vlefshmëri dhjetëvjeçare, nga ç'duket deri më sot, ato nuk do të jenë më të vlefshme nga 1 janari 2011. Me mbi 1,2 milion shqiptarë jashtë atdheut, dhe faktin që pasaportat e reja nuk mund të kërkohen pranë konsullatave duket disi i vështirë respektimi i këtij afati. Por deri në dhjetor, me siguri do të dalin vendime të reja qeveritare që do të hedhin poshtë afatet e tanishme, përndryshe, në emër të integrimit në Europë, një pjesë e shqiptarëve rrezikon të mos hyjë dot në Shqipëri.

Keti Biçoku

Bota shqiptare 228 - 16 janar 2010

 

Letër në redaksi nga Gëzim Ismaili, Ancona

Historia ka filluar më 5 shtator 2007 kur ministria e punëve publike, transportit dhe telekomunikacionit bënte të ditur me anë të një komunikate marrëveshjen e ndërsjellë mes  Shqipërisë dhe Italisë për konvertimin e patentave. Ky protokoll i përbashkët u nënshkrua më datë 4 shtator 2007 në drejtorinë e Motorizimit civil në Romë. Në këtë komunikatë thuhej se shqiptarët rezidentë në Itali mjafton të dorëzonin patentën shqiptare e automatikisht merrnin atë italianen të të njëjtës kategori. Dokumenti italian duhej tërhequr drejtpërdrejt në zyrat e Motorizimit civil pa asnjë lloj shpenzimi... etj. etj.

Kaluan muaj e gati harrova, kur papritur, nga fundi i tetorit 2008 dëgjova për herë të dytë për patentat  tona. Rastisa me pushime në Shqipëri dhe pikërisht më 27 tetor 2008, pashë me kënaqësi në televizor ambasadorin italian Saba D'Elia kur nënshkroi marrëveshjen me ministrin tonë të Transporteve Sokol Olldashi. Më këmbë pas dy nënshkruesve rrinin ministri i Jashtëm italian Frattini dhe ai i yni Lulzim Basha. Përsëri Olldashi në një intervistë tha se konvertimi i patentave do të bëhet: "më jep shqiptaren të të jap italianen".

Tani ia mora dorën hiles së nënshkrimit të marrëveshjeve: ato rikujtohen një herë në vit e po prisja të mbushej viti. Dhe vërtet, nuk kaloi as një vit dhe më 15 gusht 2009 plasi bomba: Nga sot patentat shqiptare njihen edhe në Itali". Dha një lajm të shkurtër televizioni italian, iu bë jehonë e madhe në Shqipëri, aq sa Sokol Olldashi doli sërish në televizion e tha se tani do të bëhen me patenta italiane 500 mijë emigrantë shqiptarë në Itali.

Ne u turrëm te Zyrat e Motorizimit, morëm formularët dhe instruksionet dhe këtu na ngriu buzëqeshja në buzë. Në Motorizim na thanë që kush ka më shumë se 4 vjet rezidencë në Itali do t'u nënshtrohet provimeve të rishikimit të patentës, në teori dhe praktikë, dhe nëse nuk i marrin këto provime humbasin edhe patentën shqiptare si të paaftë*. Mos o zot, të jetë e vërtetë edhe kjo? Besoj se është një thashetheme ose ndoshta nuk kam kuptuar mirë unë atë italianen. Askund nuk është e shkruar një gjë e tillë, dhe kemi në dorë tri deklarata. Në deklaratën e parë, atë të Sokol Olldashit, thuhet ajo që na do edhe zemra: "Shkoni dorëzoni shqiptaren e merrni patentën italiane". Nga ana tjetër, në të dytën, atë të nëpunëses Celentano të Motorizimit në Romë, thuhet që "nëse titullari i patentës shqiptare ka më shumë se katër vjet rezidencë, e konverton duke iu nënshtruar provimeve të rishikimit, por vetëm pasi është vërtetuar që nuk ka ngarë makinë për tre vjetët e fundit"; dhe në të tretën që morëm në Motorizim kur shkuam për konvertimin thuhet qartë dhe prerë: "Ata që janë rezidentë prej më pak se katër vjetësh në çastin e dorëzimit të dokumenteve, do të konvertojnë drejtpërdrejt patentën, të tjerët, me më shumë se 4 vjet rezidencë, duhet të bëjnë më parë provimet, teori e praktikë, në një shkollë guide".

Edhe sikur 100 deklarata të bëjnë për shtypin ministrat tanë për të na treguar se sa e lehtë është sot për shqiptarët në Itali që të konvertojnë patentat shqiptare me ato italiane, mbetet fakti që patenta konvertohet nga Motorizimi italian që çdo shqiptari i tregon formularin dhe ligjin e shkruar, sipas të cilëve konvertimi nuk është "fushë me lule".

Praktikisht ky ligj mund të jetë shumë i mirë për ata që do të vijnë në Itali, apo për ata që sapo kanë ardhur, por jo për ne që jetojmë këtej prej më shumë se katër vjet. Për ne mbaron me kaq historia e kësaj marrëveshjeje; na leverdis të përgatitemi t'u hyjmë kurseve për të marrë drejtpërdrejt patentën italiane pa u marrë me konvertimin që përveç provimeve ka nevojë edhe për një tufë dokumente. Patentën shqiptare, le ta mbajmë në xhep se nuk i dihet si i vjen terezia.

Po kush ka fatin e madh të fitojë nga kjo marrëveshje, përveç atyre që do të vijnë tani e tutje në Itali? Le të shohim statistikat e botuara periodikisht.

Sipas ministrisë italiane të Transporteve, në mars të vitit 2006 janë mëse 210 mijë shqiptarë që kanë marrë patentën italiane. Dhe meqë nuk kemi statistikë tjetër, është e pranueshme të mendojmë që edhe mijëra të tjerë e kanë marrë ndërkohë patentën italiane, pa pritur marrëveshjet e qeverive.

Sipas ISTAT-it, në fund të vitit 2006 kanë qenë 376 mijë shqiptarë, ndërsa në fillim të vitit 2009 rreth 450 mijë. Arsyet e shtimit të numrit të shqiptarëve janë kryesisht këto: e para, janë fëmijët që lindin këtu e që padyshim nuk kanë nevojë për patentë.

Arsyeja e dytë e ardhjeve janë bashkimet familjare, kryesisht të mitur (bijtë e emigrantëve), gra (bashkëshortet) dhe të moshuar (prindërit). Nga këta mund të jenë të interesuar për marrëveshjen vetëm gratë, pasi të miturit vijnë pa patentë, kurse të moshuarve, edhe nëse e kanë atë shqiptaren, shpesh nuk kanë ndërmend të ngasin makinë në Itali.

Ardhjet e tjera janë ato të studentëve, por edhe këta meqë vijnë kryesisht nga bankat e shkollave të mesme nuk kanë arritur të marrin patentë shqiptare.

Në vend të katërt të arsyeve të ardhjeve të shqiptarëve në Itali janë dekretet e flukseve. Të ardhurit me këto dekrete mund të jenë vërtet të interesuar për konvertimin e patentave shqiptare me ato italiane.

Sipas mendimit tim, po të heqësh rezidentët mbi katër vjet për të cilët është më mirë të kërkojnë drejtpërdrejt patentën italiane, ata që ndërkohë kanë marrë patentën italiane, fatlumët që mund të përfitojnë nga marrëveshja e konvertimit janë vërtet pak, disa qindra do të thosha. Natyrisht flas për shqiptarët që jetojnë në Itali, jo për ata që do të vijnë në të ardhmen.

Sikur llogaritjet e mia të jenë vërtet të sakta, del që kjo marrëveshje është donkishoteske. Vetëm Donkishoti mund të nxjerrë një ligj të tillë dhe vetëm Sanço Panço mund të duartrokasë për këtë mrekulli të zotërisë së tij.

Për ta mbyllur, meqë dora që nuk kafshohet puthet, më lejoni të falënderoj për marrëveshjen Frattinin dinak dhe Sokolin gojëtar. U shtoftë zoti ymrin për marrëveshje të tjera është më spektakolare.

Bota shqiptare 223 - 30 tetor 2009

 

Nga Ismail Ademi
Dy vjet për të mësuar gjuhën, për të njohur Kushtetutën dhe normat civile të Italisë, për të çuar në shkollë fëmijët, për të qenë në rregull me taksat. Nëse i huaji që kërkon lejen e qëndrimit i arrin këto objektiva në 24 muaj do t'i njihet e drejta e përtëritjes së dokumentit. Nëse nuk i arrin, do t'i jepet edhe një vit kohë, e nëse as ky nuk i mjafton për të mbledhur pikët e nevojshme, nuk mbetet tjetër veçse dëbimi.

Italia është ende vend që nuk ka një legjislacion të qartë, të strukturuar dhe organik për çështjet e imigracionit, shtetësisë dhe për të drejtën e azilit. E megjithatë vazhdohet të ecet përpara me masa ligjore që u ngjajnë spoteve dhe slogane ideologjike.

Këto ditë, dy ministra të qeverisë Berlusconi, Maroni dhe Sacconi, kanë ilustruar se si do të jetë jeta e re me pikë e imigrantëve që jetojnë rregullisht në Itali dhe duhet të kërkojnë një leje qëndrimi. Pak a shumë do të jetë si një patentë me pikë, me ndryshimin e vetëm, që në Itali, pa patentën mund edhe të jetohet, por pa lejen e qëndrimit merr masën e dëbimit dhe, nëse nuk e zbaton, ndiqesh penalisht.

Duke u nisur nga premisa që masat legjislative duhet të jenë të arsyeshme dhe t’u përgjigjen nevojave reale, ajo çka ndjek më poshtë është një reflektim racional mbi argumentin, përtej çdo ideologjie dhe përkatësie politike.

Problemi i njohjes së gjuhës italiane nga imigrantët ekziston dhe është e kotë ta mohosh. Është e natyrshme që, nëse një person i huaj jeton në Itali pa u merakosur aspak që nuk njeh italishten, nuk mund të pretendojmë të kemi një marrëdhënie imigrant-Itali të denjë për ta konsideruar të tillë. “Është vetëm gjuha që na bën të barabartë. I barabartë është kush di të shprehet dhe kupton shprehitë e të tjerëve”, thoshte atë Milani. Fjalë me vend. Njohja e gjuhës italiane është një nga ato mjete të domosdoshme që mundësojnë emancipimin e vërtetë të imigrantëve. Ndaj mirë se të vijnë masa që u japin mundësi imigrantëve të mund të mësojnë në mënyrë serioze dhe të kualifikuar gjuhën e këtij vendi.

Për të bërë këtë, do të mjaftonte të fuqizoheshin mekanizmat e shumtë që merren me mësimdhënien e gjuhës italiane si L2, të gjendet mënyra që imigrantëve t’u mundësohet pjesëmarrja në kurset e gjuhës, duke detyruar edhe punëdhënësit të njohin këtë rrugëtim si pjesë integruese e formimit të punonjësit të huaj. Me fjalë të tjera, duhen investuar burime ekonomike me qëllim që të përforcohen struktura që edhe sot e kryejnë më së miri këtë detyrë (edhe pse në kushte paqëndrueshmërie të plotë). Madje duhen ngritur mekanizma kontrolli efektivë për ndërmarrjet.

Për të dhënë një shembull: nëse në Firence organizohen kurse për mësimin e gjuhës dy herë në javë nga ora 16 deri në 18, por punonjësve nuk u jepen 2 orë leje të paguara nga puna, vështirë të pretendosh që kurset të ndiqen nga shumë persona. E ç’të thuash për rastet e prindërve të moshuar që vijnë në Itali me mekanizmat e bashkimit familjar me fëmijët e tyre, duke qenë e provuar shkencërisht që pas një moshe të caktuar, bëhet gjithnjë e më i vështirë mësimi i një gjuhe të huaj. Ç’do të bëhet me ta, do t’u mohohet leja e qëndrimit? Në një vend si Italia, ku shpesh e kudo, një pjesë jo e vogël e popullsisë njeh dhe përdor vetëm dialektin e zonës, do të jetë e vështirë të përcaktohen standarde gjuhësore të larta për ata që vijnë nga jashtë.

Një tjetër aspekt i masave të dy ministrave bën pjesë në strategjinë, tashmë të konsoliduar, të “terrorit shoqëror-mediatik” për të çimentuar edhe më mirë në mendjet e italianëve mesazhin: “imigrantët deri tani kanë bërë si u ka dashur qejfi, pa respektuar as rregullat më elementare”.

Thuhet që imigranti “do të ketë detyrimin të regjistrohet në Shërbimin Shëndetësor Kombëtar”. E kjo është gjëja e parë e rreme, pasi imigrantët e rregullt, njësoj si të gjithë qytetarët italianë, janë të detyruar të regjistrohen në SSN, dhe kështu ka qenë gjithnjë. Pra, thuhet një gjë si e re, kur ekziston prej kohësh dhe legjislacioni në fuqi e disiplinon më së miri.

Thuhet që imigranti “do të detyrohet të regjistrojë bijtë në shkollën e detyruar”. Dhe kjo është e dyta gjë e rreme, pasi bijtë e imigrantëve gjithnjë, edhe kur prindërit janë me qëndrim të parregullt, kanë qenë gjithmonë dhe janë të detyruar të ndjekin shkollën njësoj si bashkëmoshatarët e tyre italianë. Nëse një prind nuk çon në shkollë fëmijën e tij, shteti duhet ta kontrollojë dhe të marrë masa sipas normave në fuqi. Në këtë pikë hipokrizia arrin kulmin sepse nga njëra anë theksohet rëndësia e shkollës për bijtë e imigrantëve ndërsa nga ana tjetër ulet në 15 vjeç mosha e lejueshme për të hyrë në tregun e punës.

Pjesa më interesante e sistemit të ri të lejes së qëndrimit me pikë ka të bëjë me njohjen e Kushtetutës nga imigrantët. Jam ndër ata që mendojnë se të gjithë qytetarët që e njohin veten si pjesë të një vendi, duhet të njohin patjetër Kushtetutën e tij. Para disa netëve, në televizion treguan disa parlamentarë nga më të rëndësishmit në Itali që nuk njihnin as nenin e parë të Kushtetutës italiane. Është skandaloze një gjë e tillë, edhe për faktin që pjesa e parë e Kushtetutës është themeli i mirëfilltë i shtetit Italian. Por, akoma disa ditë më parë, një ministër i qeverisë Berlusconi tha se duhej ndryshuar edhe pjesa e parë e Kushtetutës: “duke filluar nga neni 1: të përcaktosh që Italia është një Republikë e bazuar mbi punën, nuk do të thotë absolutisht asgjë”.

Përveç kësaj, nuk kalon ditë që në Itali të mos sulmohet hapur Karta më e rëndësishme nga përfaqësuesit e popullit italian, duke e damkosur si të vjetërsuar dhe jo të përshtatshme për ditët e sotme. Kjo justifikon edhe faktin që në Itali ekzistojnë lëvizje në mbrojtje të Kushtetutës.

Nuk dua të hyj në brendi të çështjes së njohjes së zakoneve dhe traditave të Italisë, por dëshiroj vetëm t’i kërkoj dikujt që është më ekspert se unë të më bëjë një përmbledhje të cilësive të modelit të italianit të përkryer, të traditave, zakoneve dhe dokeve të cilave duhet t’u përshtatemi ne të huajt.

Sidoqoftë, thelbi i kësaj fushate të radhës propagande është pushteti vetëgjykimor me të cilin do të vlerësohen personat. Thuhet që “provimet e aftësisë” (në origjinal përdoret shprehja “esami di idoneità”) do të mbahen pranë prefekturave dhe me funksionarët e sporteleve unike për imigracionin. Mendoj që përsa u përket kompetencave gjuhësore dhe parimeve të edukimit qytetar, duhet të jenë organe shkollore e formuese që të japin një gjykim. Por sidoqoftë nuk mund të vendoset përtëritja e lejes së qëndrimit mbi kritere kaq subjektive. Funksionarët e prefekturave janë padyshim njerëz të përgatitur, por jo për të kontrolluar aftësitë gjuhësore dhe integrimit e dikujt.  Në vend që t’u jepen detyra të reja do të ishte më e udhës që të investoheshin burime të konsiderueshme në mënyrë që të kemi kohë pritjeje të qartë dhe të arsyeshme, siç përcakton edhe ligji, për përtëritjet e dokumenteve të qëndrimit, për shqyrtimin e praktikave të shtetësisë e të tjera si këto.

Konsiderata e fundit është politike. Ministrat flasin për imigracion sikur dukuria të kish nisur sot. Thonë se frymëzohen nga modele evropiane, amerikane, kanadeze. Por harrojnë që në këto vende imigrantët e rregullt votojnë në zgjedhjet vendore, kanë mundësi futjeje në tregun e punësimit shtetëror, duhet të respektojnë norma më të qarta e më të thjeshta për marrjen e shtetësisë dhe trajtohen njësoj si të gjithë qytetarët e tjerë.

Si gjithmonë, citohen vetëm gjërat që i interesojnë propagandës e duke vepruar kështu qeveria italiane ul nivelin e lojës, duke u kthyer në shembull për t’u ndjekur nga shumë parti të ekstremit të djathtë evropian.

Kur do të fillojë politika italiane të flasë seriozisht e të nxjerrë ligje të arsyeshme në mënyrë që bijtë e imigrantëve të mos trajtohen si të huaj në vendin ku kanë lindur e janë rritur?

Kur do të bëjë për vete direktivat evropiane që përcaktojnë të drejtën e imigrantëve për kohë të gjatë për të marrë pjesë në jetën politike lokale?

Kur do t’u japë imigrantëve dhe italianëve një kuadër legjislativ me kohë të përcaktuara e ta qarta për sigurimin e të drejtave dhe të shërbimeve (dhe e kam fjalën për lëshimin e nulla-ostave e flukseve, për përmbylljen e praktikave të legalizimit, për lëshimet e dokumenteve të huajve, për dhëniet e shtetësive e tjera si këto, që vështirësojnë jetën e të gjithëve, jo vetëm atë të të huajve)?

Përkthyer nga “Italia, un paese a punti” – www.albanianews.it

Berlini është dy orë larg Romës, por në rrugët e tij atmosfera të bën të mendosh se dy kryeqytetet i ndajnë dhjetëra vite largësi. Bëhet fjalë për atë ndjesi që shpesh turisti i mesëm italian kur kthehet në shtëpi të vet e përkufizon me naivitet: "nuk ka mbetur më asnjë biond, ishin të gjithë turq".
Reportazh nga Marjola Rukaj

Berlini është dy orë larg Romës, por në rrugët e tij atmosfera të bën të mendosh se dy kryeqytetet i ndajnë dhjetëra vite largësi. Bëhet fjalë për atë ndjesi që shpesh turisti i mesëm italian kur kthehet në shtëpi të vet e përkufizon me naivitet: "nuk ka mbetur më asnjë biond, ishin të gjithë turq". Sepse panorama antropologjike e qytetit, edhe pse nuk është në të vërtetë më i zhvilluari ekonomikisht në Gjermani, është aq heterogjene sa në pak metër katrorë të ndodh të shikosh të kryqëzohen e të japin e të marrin mes tyre në një gjermanishte të çalë gjysmë berlineze popuj nga të katra anët e botës. Duket se kanë ngelur larg kohët kur gjermanët e boom-it ekonomik i quanin këta emigrantë thjeshtë Gastarbeiter, punëtorë mysafirë, duke nënkuptuar me saktësinë e hollësishme të pashoqe të gjuhës së "filozofëve e poetëve", përkohësinë e qëndrimit të tyre në truallin gjerman, duke sintetizuar në një fjalë të vetme "je këtu për të punuar, na duhesh, por pastaj do të ikësh, sepse edhe mysafiri më i mirë pas pak kohë fillon të mbajë erë të keqe - siç thotë një shprehje pa atdhé". Ky përkufizim tashmë është zhvoshkur dhe ekziston vetëm në manualet e sociologjisë, apo në gojë të ndonjë të moshuari të budallallepsur që percepton me vështirësi evolucionin e kohërave. Por nuk është korrekte të thuhet as Einwanderer, imigrant, sepse komunitetet e të huajve tashmë kanë zënë rrënjë në shoqërinë e truallin gjerman sa të mos ketë më nevojë për parashtesën "ein". Termi më i përdorur është tashmë Migrant, dhe nuk bëhet fjalë vetëm për një stërhollim të intelektualëve alternativë të së majtës së ndriçuar, por për një term që ka marrë vlerën e politikisht korrektes duke deklasuar shprehjet e mëparshme pak a shumë si fyesen "negro" për komunitetet me ngjyrë të Amerikës. Dhe duket se migrantët, nuk janë më të tillë, por janë transformuar tashmë në një nën-kulturë të popullatës gjermane.

Peizazh urban

Nuk ka zonë të Berlinit që të mos jetë e tejpopulluar me migrantë të integruar, apo që thjesht kanë rikrijuar aty habitatin e vet antropologjik edhe kur vijnë nga kultura shumë të largëta. Nëpër manualet turistike thuhet se ata gjenden më së shumti nëpër lagjet e reja të Berlinit lindor, ku çmimet e ulëta dhe zhvillimi i vrullshëm urban bëjnë më të lehtë integrimin dhe mbijetesën shumëplanëshe të shtresave më të dobëta të shoqërisë. Dhe kjo pjesë e Berlinit është sot një rezultat i prekshëm i asaj cilësie që sjell mbrujtja shumë-kulturore në të njëjtin ambient, ku zonat dikur famëkeqe shndërrohen në kantiere kulturore kreative. Por migrantët berlinezë jetojnë në periferitë lindore sa jetojnë në qendër të qytetit, mjafton një vështrim i shkujdesur për të parë tiparet jugore e aziatike që dalin nga oborret e brendshme të blloqeve me pallate. Gjenden si në periferitë lindore edhe në qendër qebaptoret e gjellëtoret orientale, e gratë e mbuluara herë me burka nga ato që do t'ia bënin gjakun ujë legistëve italianë, herë me shalle elegante që rrethojnë fytyra të zeshkëta me vështrime të theksuara me truk të rëndë që të vjen vetiu të përkufizosh si sexy, por në mënyrë orientale.

turchiberlino.gifTurq, turq sa shumë turq

Dyqane të tëra me mbishkrime dygjuhëshe, ku turqishtja i mbivendoset gjermanishtes, apo thjesht ku harmonia një-zanore e turqishtes mbizotëron njëgjuhëshe, ndërsa përreth të flasin gjermanisht me paskajore dhe rrjedhshmëria e komunikimit dëgjohet vetëm turqisht. Por qebaptoreve nuk gjen vetëm turq që strehohen në oazën e tyre antropologjike larg në Evropën veriore, por edhe gjermanë, berlinezë me zanore të shtrënguara që orientohen mes kulturës së largët sikur të kishin lindur në Anadoll. Kohët e çudisë dhe ksenofobisë kulturore duket se janë lënë larg pas në të kaluarën. Ndërsa heterogjeniteti është i prekshëm kur pas dreke rrugët dhe metrotë pushtohen me shkollarë të sapodalë nga mësimi, ku vihen re paradokse që do të kishte kapur pa ngurrim syri i një fotografi politikisht të ndjeshëm, ndërsa shikon të shoqërohen midis tyre një gjermane punk, dhe një orientale me ferexhe, në një harmoni dhe afrimitet që çuditërisht nuk i bën përshtypje askujt përreth.

Por jo gjithçka është siç duket. Turqit e këtushëm janë shumë larg kulturës gjermane dhe shpesh herë ata ndërtojnë e strehohen në një botë paralele ku gjithçka zhvillohet turqisht. Mendësia gjuhësore jo indoevropiane por edhe vështirësia dhe saktësia maniakale e gjuhës gjermane, bëjnë që edhe pas disa brezash, ndërsa një pjesë e mirë e tyre jetojnë në Gjermani që në vitet '70, ende të kenë probleme të theksuara gjuhësore e të mbeten në nivelin e komunikimit të hamendësuar. Ndërkohë që komuniteti turk në Gjermani përbëhet kryesisht nga shtresat më të varfra e më rurale të shoqërisë turke, që pak kanë të bëjnë me Turqinë e sotme moderne që ndeshet lehtë në Stamboll apo Ankara. Madje rëndom në Turqi turko-gjermanët shihen me përçmim si të ishin shtetas të dorës së dytë, ndërsa duke i krahasuar duket se turqit e Gjermanisë të jenë më turq se ata të Turqisë. Fenomeni nuk është asgjë e re nga pikëpamja sociologjike. Ndërsa mekanizmat e vetëmbrojtës së komunitetit kanë prodhuar sot një mori brezash të diasporës që nuk di të flasë mirë gjermanisht sepse jeton plotësisht turqisht, por nuk studion e nuk njeh për pasojë as turqishten e kulturuar. Sidoqoftë edhe pse një botë e paintegruar vetiu, ose të paktën jo plotësisht, që kjo popullatë është pjesë - e madje e rëndësishme - e Gjermanisë së sotme është tashmë e gjithëpranuar dhe madje askush nuk habitet kur tabelat qytetëse në lagjet me më shumë banorë turq krahas gjermanishtes përmbajnë edhe përkthimin turqisht. Ndërsa elita e komunitetit ka krijuar edhe strukturat e veta paralele që ndërmjetësojnë mes shtetit gjerman dhe komunitetit: avokatë, financierë e burokratë turq, dhe gjinekologe turke.

Por përgjegjës për paralelizimin e turqve dhe turqizimin e tyre të mëtejshëm janë edhe prirjet e sotme ndërkombëtare të islamofobisë. "Pas 11 shtatorit ne turqit kemi marrë rolin e hebrenjve para luftës së dytë botërore" - thotë Gokçe Yurdakul, një sociologe turke e brezit të dytë. Ndërsa rëndom, debateve mbi shamitë, ferexhetë e burkat ekstreme në shkollë e në institucione publike, nostalgjikët e së kaluarës thonë shkurt e troç "para 11 shtatorit nuk kishim të tilla probleme, nuk ekzistonte fare çështja e shamisë, e megjithatë nëpër shkolla kishim plot nxënëse turke".

Ballkanasit dhe italianët e stisur

Ndër aromat e një shëtitjeje rrugëve të Berlinit ndodh të zhytesh e të dalësh Ballkanit pa e pasur mendjen, jo vetëm për shkak të globalizimit pas-osman por për shkak të dyqaneve e gjellëtoreve të vetë ballkanasve që jetojnë e punojnë në Berlin. Kështu gjen lehtë një Burektore, ku shiten pljeskavica, e gjellë shqiptare të transkriptuara sipas rregullave të serbishtes, apo piceri italiane ku picaiolët e zeshkët gjermanishten e flasin me një ll të ujshme ballkanase që ua zhvlerëson etiketën edhe përpara gjermanëve më të pakulturuar. Por ballkanasit nuk takohen shpesh, popuj të vegjël të zhytur në një botë migrantësh ku mbizotëron nga ana kulturore Turqia me madhësinë e saj numerike e me distancën e madhe kulturore. Por edhe ballkanasit plotësojnë mozaikun gjuhësor të Berlinit shumë-kulturor me theksat e tyre të serbishtes së maleve apo hundoreve të kosovarëve.

Drejt Obamizimit

Kohë elektorale. Pak javë pas zgjedhjeve ende shihen pankartat e kandidatëve të partive, fytyra buzëqeshëse njerëzish në karrierë ku të shumtë janë të huajt, natyrisht në vend të parë turqit por edhe aziatikë të brezit të dytë. Ka vite që elita turke bën pjesë në vendimmarrjen gjermane. Pjesa më e madhe e emigrantëve që jetojnë në Gjermani marrin shtetësinë në vitin e tetë të qëndrimit të tyre. Pasaporta gjermane vjen me përpikëri në kohë. Por edhe në një vend që do të dukej ideal në sytë e një migranti nga Italia imperfekte, betejat nuk kanë sosur. Intelektualët turq synojnë të zvogëlojnë kohën e marrjes së shtetësisë, dhe lejimin e shtetësisë së dyfishtë të vendit të origjinës krahas asaj gjermane. "Përse të mos lehtësohen migrantët e suksesshëm e të mirintegruar?" titullonte para pak javësh prestigjiozja "Die Zeit". Ndërkohë migrantët e natyralizuar janë në politikë e madje një turk ka arritur të jetë një prej kryetarëve të të Gjelbërve, parti kjo jashtëzakonisht e rëndësishme në Gjermani. Ndërsa politologët parashikojnë se nuk do të jetë e largët dita kur Obama i parë evropian do të dalë pikërisht nga komunitet migrante të asaj që quhet lokomotiva e Evropës. Dhe që është ndoshta pararojë e asaj që do të jetë nesër edhe Italia e letargjisë konservatore së sotme.

Marjola Rukaj

Bota shqiptare 224 - 15 nëntor 2009

Nga Artan Mullaj

Vërdallosja e emigrantëve për karta identiteti në të vërtetë nuk duket të jetë thjesht vetëm pasojë e një fantazie të djallëzuar të administratës sonë, që zakonisht lumturohet me shtimin e problemeve të qytetarëve, po aq sa ngazëllehet me vështirësitë në rritje të jetës së tyre. Disiplina e munguar e autoriteteve në këtë rast nuk është as vetëm pasojë e paaftësisë së saj, ashtu si nuk është vetëm çështje racizmi shpërdorimi i pabesueshëm i dinjitetit të emigrantëve tanë në dogana, ku ndëshkohen me pritje të gjata ankthi për asgjë. Nganjëherë duket sikur është edhe tjetër gjë. Të ndëshkosh ata që ndihmojnë dhe që dinë të sillen aq mirë me këtë vend, ku vështirë se ekziston harmonia, dhe të shpërdorosh një besim, siç është dashamirësia e emigrantëve, për besimin e paqenë të të tjerëve, siç është vëmendja e sinqertë publike për ta, do të thotë të funksionosh pabesisht dhe është diçka që i kalon xhelozisht kufijtë e sarkazmës, dhe që mund të supozohet si një krim kolektiv për pjesën tjetër të vetes, atë më të mirën. Sepse askush nuk mund të thotë sot se emigrantët shqiptarë, ndonëse të perceptuar e persekutuar si "Jorgo" dhe si "xanxiki" (të paktën ata të Greqisë), nuk janë komuniteti që meriton krenarinë edhe të gjitha medaljet, pasi të gjithë jemi në një mendje se ata janë klasa shpëtimtare më e civilizuar, më e kulturuar e shqiptarëve, dhe çasti i tyre është një moment dinjiteti, ku mund të gjesh lehtësisht jetë të suksesshme dhe një lob të fuqishëm në diasporë me pasuri të mëdha, të cilat ndryshe nga realiteti në Shqipëri, janë edhe të ndershme.

Dhe prapë ata persekutohen në vendin e tyre, sipas një logjike që vështirë të shpjegohet.

Vërdallosja e emigrantëve dhe moskokëçarja analoge e autoriteteve është një lajm rutinë që ashtu si edhe më parë nuk ka provokuar vëmendje të fortë publike. Është thjesht një lajm, jo një problem, derisa nuk ka as vullnet, as solidaritet, për ta zgjidhur. Por duket se edhe emigrantët kanë zënë kallo prej befasisë së përsëritur nga mosmirënjohja dhe indiferenca kombëtare për problemet e tyre, të cilat nuk janë vetëm radhët nëpër dogana dhe radhët nëpër sportele. Dhe në të njëjtën mënyrë, ata janë ambientuar dhe nuk surprizohen më as nga dinakëritë elektorale të politikanëve, as nga politika e tyre e shëmtuar, që ka një shqisë për ata, vetëm kur afrojnë fushatat elektorale.

Në këtë mënyrë, i ndikuar nga një absurditet i tmerrshëm, që vjen nga shpërfillja spektakolare për ta, komuniteti turist i emigrantëve sot ngjan përsëri i penduar, i tërhequr në qoshe, gjakftohtë. I penduar për pendimet e së shkuarës dhe për premtimin e pambajtur për të mos shkelur kurrë në këtë vend, që e duan vetëm sepse është vendi i tyre dhe që prej vitesh e mbajnë në kurriz, për të njëjtën arsye, duke dërguar lumë djersën e punës së tyre dhe gjakun e racizmit ndaj tyre, për ta shpëtuar atë nga krizat ekonomike dhe krizat e vetëdijes.

Mes lajmeve të frikshme të ditës, me shumë aksidente dhe bëma kriminelësh, ku duket sikur krimi udhëheq të gjitha perceptimet e opinionit dhe ndikon fantazitë e dëshpëruara, emigrantët tanë janë ata që rrisin statistikat e turizmit të dhimbshëm shqiptar, që nuk është turizëm, por një mall njerëzor të penduarish dhe të zhgënjyerish.

Sipas lajmeve të ditës duket që emigrantët tanë edhe këtë herë janë duke e paguar shtrenjtë përmallimin, dashurinë dhe pushimet e trazuara në Shqipëri nga lajmet e këqija të kronikave të zeza. Sepse lajme të mira nuk ka në këtë vend, çfarëdo që të thuhet, as për ata dhe as për njerëzit e tyre, dhe sukseset nuk ekzistojnë, pavarësisht propagandave qeveritare. Shumë prej tyre janë viktima të katrahurës rrugore me rritje trafiku, me sinjalistikë të munguar, dhe aksidente të shtuara, që ndodhin për shkaqe që vetëm sa njihen dhe konstatohen nga autoritetet. Atyre iu duhet të jenë dëshmitarë dhe viktima situatash që ndodhin rrallë në vendet ku jetojnë, në Perëndim. Aksidentet e shtuara të emigrantëve nëpër rrugët nacionale vetëm sa shtojnë makthin e tyre turistik, njëlloj si radhët tradicionale të ferrit, nëpër dogana andej edhe këtej kufirit, për të cilat askush nuk flet e e nuk çirret asnjëherë, dhe njëlloj si radhët e reja të ferrit të ri nëpër sportelet publike ku aplikohet për kalitje durimi, për karta identiteti dhe pasaportat e famshme biometrike.

Bri këtij realiteti me emigrantë të mërzitur, me aksidente në rrugë, me aventura kriminelësh që sfidojnë Policinë e Shtetit dhe sfidojnë gjithashtu vlerën e jetës në mes të ditës, sfidojnë edhe moralin e shtetit dhe gjithë manipulimet që ky shtet bën për ta përmasuar me optimizëm atë, politika është shpërndarë si mjegull mes ditëve të verës.

Përveç shkëmbimeve sporadike të deklaratave të dorës së dytë mes forcave politike, që duken si dhallë e holluar pas shijes së thartë që la beteja elektorale, dhe përveç sfidave fizike të përsëritura të kryeministrit, (që i ka gjunjëzuar të gjithë kundërshtarët e lindur në bregdet), ndodhive kalimtare në bastione i ka munguar magjia që i shndërron përplasjet e tyre në lajme dhe emocione, dhe i shndërron ato në ushqim shpirtëror. Por ndërkaq, mes këtyre gërr-mëreve, asnjë prononcim qoftë edhe sureal nga eksponentë autoritarë për emigrantët, për radhët e turpit dhe vërdallosjet e sarkazmës, që po i detyron njerëzit tanë të lenë në mes pushimet e të ikin njëherë e mirë nga ky vend që nuk korrigjohet dhe është edhe për të qeshur, edhe për të qarë.

Të vetmet armë, uria instiktive e shqiptarëve spektatorë për ngjarje të mëdha dhe ndryshime të mëdha, dhe kureshtja mbështetëse e tyre për lajme të forta, për politikë të fortë dhe përplasje spektakolare, nuk kanë pushtet, dhe nuk kanë mjaftueshmëri publike as për të ndihmuar problemet e tyre dhe problemet sfilitëse të emigrantëve, as për t'i ngritur ato në nivelin e vëmendjes së nevojshme të pushtetit, që do të mundësonte zgjidhje dhe dashamirësi, dhe ngaqë janë njëlloj të braktisur edhe ata në hallet e tyre njëlloj si të tjerët jashtë Shqipërisë, s'iu mbetet veç të durojnë me emigrantët në kolektivitet mungesën e shpresës dhe të shpresojnë.

Bota shqiptare 219 - 1 shtator 2009

Artikuj te tjere...