Tema mërgimi - Shqiptari i Italisë

Në qytetet e Shqipërisë shtohet numri i aplikuesve, dhe kjo nuk është e papritur për muajin gusht, por në shumë zyra mbetet i njëjtë numri i personelit dhe i orarit të punës. Ndërkaq, Ministria e Brendshme hesht mbi mënyrën e aplikimit që do t’u ofrohet emigrantëve në Greqi e Itali ku jeton pjesa më e madhe e tyre

Rritet nga dita në ditë numri i shqiptarëve që kthehen në atdhe për të kaluar pushimet e me të njëjtin ritëm shtohen anembanë Shqipërisë edhe radhët në zyrat e ndryshme të postave, të Zyrave të Gjendjes Civile dhe të Rajoneve të Policisë, blerjen e kuponit, aplikimin dhe tërheqjen e dokumenteve të reja të identifikimit. Dhe ndërsa zyrat e Postës Shqiptare punojnë me orare të zgjatura edhe gjatë fundjavës, enkas për t’u shërbyer emigrantëve me kuponët e pagesave për letërnjoftime elektronike dhe pasaporta biometrie, zyrat e aplikimit për letërnjoftime e pasaporta jo vetëm nuk kanë shtuar personelin, orët e punës e pikat e aplikimit, por qëndrojnë mbyllur të shtunë e të diel. Kur në të gjitha drejtimet e tjera që kanë të bëjnë me kthimin në atdhe të shumë shqiptarëve që banojnë jashtë Shqipërisë, apo ardhjen e turistëve, qeveria ka marrë një sërë masash (shtim sportelesh në pikat kufitare, paketë masash për qarkullimin rrugor, për shërbimet turistike), duket e pakuptueshme pse nuk janë parashikuar (edhe pse është folur shpesh) të gjitha masat për t’i bërë ballë shtimit të pritshëm të numrit të aplikimeve.

Një tjetër gjë me vend do të ishte edhe dhënia e informacioneve të sakta zyrtare mbi mënyrën e aplikimit nëpër ambasada e konsullata të emigrantëve shqiptarë në Greqi e Itali: ç’dokumente do t’u kërkohen për të aplikuar, sa do të jetë tarifa përfundimtare e shërbimit, kur do të nisë. Në këtë mënyrë, secili merr parasysh të gjitha e sheh ku i leverdis të kërkojë pasaportën e letërnjoftimin: ta bëjë në atdhe apo ata marrë me qetësi e të bëjë veprimet e nevojshme në Itali apo Greqi kur të kthehet. Dhe një vendim të tillë e merr vetëm kur di të gjitha kriteret për aplikimin, qoftë në vendlindje, qoftë pranë përfaqësive diplomatike të këtyre dy vendeve.

Sipas Ministrisë së Brendshme, deri në 23 korrik, në Shqipëri kanë aplikuar për letërnjoftime elektronike, 2.205.000, janë shpërndarë nëpër Zyrat e Gjendjes Civile 2.190.000 copë nga të cilat janë tërhequr nga qytetarët 2.006.000. Ndërsa, deri në të njëjtën datë për pasaporta biometrike kanë aplikuar 824.000 qytetarë, janë prodhuar dhe shpërndarë në Rajonet e policisë 801.000, nga të cilat janë tërhequr 700.000.
Ke. Bi.

Me anije, me helikopterë, me avionë. Janë pafund rastet e arratisjes nga ana e ushtarakëve apo civilëve me mjetet e ish-ushtrisë popullore të Enver Hoxhës.  Ikja arriti kulmin në ditët e errëta të marsit të vitit 1997 ku rasti më fatal i marrjes së një mjeti që dikur i përkiste ushtrisë, qe ai i anijes Katër i radës, një anije e vogël patrullimi brigjesh e cila e mbylli tragjikisht udhëtimin e saj.
Edhe helikopteri me të cilin është arratisur personazhi i kësaj historie bënte pjesë në flotën e varfër të helikopterëve të Ushtrisë Shqiptare, në dizpozicion të shumë vendeve ish komuniste.
Rasti më i pabesueshëm i largimit nga Shqipëria me një mjet të flotës ajrore shqiptare mbetet sidoqodtë ai i një piloti shqiptar të një avioni luftarak MIG i cili fluturoi i pashqetësuar nga Tirana në Leçe në marsin e 1997-ës pa u zbuluar nga radarët italianë.

nga Irida Cami

Abedini është një pilot i Aviacionit Ushtarak Shqiptar, ose më mirë, ishte. Pasi ka pritur për muaj të tërë në një kamp refugjatësh, më në fund thirret nga zyra e strehimit politik pranë  Ministrisë së Punëve të Brendshme italiane. Abedini hyn në sallën ku dëgjohen deklaratat e atyre që kërkojnë strehim politik, përshëndet gati ushtarakisht nëpunësin dhe i buzëqesh druajtur përkthyeses shqiptare. "Mirëdita", i thotë ajo. "Mirëdita" i përgjigjet piloti duke mbërthyer deri në fyt xhakoventën prej lëkurë kafe. Nëpunësi italian, disi i bezdisur nga familjariteti i tepruar mes dy shqiptarëve, fillon menjëherë me pyetjen kyçe: "Na flisni për arësyet që ju kanë shtyrë të kërkoni strehim politik në Itali".
Abedini kollitet lehtë si për të pastruar zërin dhe fillon të tregojë: "Po e shihja që gjithçka po shkatërrohej. Ato pak gjëra që kishim arritur të ndërtonim në Shqipëri nga viti 1990 deri më 1997, po thërrmoheshin si kështjella rëre. Në Tiranë njerëzit dukeshin si të çmendur, armët i shihje kudo dhe jo rrallë shkaktonin viktima të pafajshme. Mendoja e stërmendoja për të gjetur një rrugë të sigurt për të ardhur në Itali. Dikush më propozoi të paguaja një skafist, por paratë që kërkonin për udhëtimin tim, të sime shoqeje dhe të tim biri, nuk i kisha.
Për më tepër nuk mund të udhëtoja natën me gomone, me një fëmijë pak muajsh. Kushedi ç'mund të ndodhte. Nga mëngjesi në darkë mendoja si e si të gjeja një zgjidhje. Por këdo që pyesja  më këshillonte një lundrim të shpejtë dhe emocionues me gomone. Si mund të largohej nga vendi një pilot helikopteri i aviacionit shqiptar? Përgjigjja më erdhi si një rrufe drejt e në gjoks. Një zë brënda meje buçiti: "Merr helikopterin, mor hajvan!". Si  nuk e kisha menduar më parë? Kur ia thashë sime shoqeje, të shkretës grua sa s'i ra të fikët: "Luajte mendsh? Mos do që të na vdesë djali në një nga ata përbindëshat fluturues?" Ngriva në vend. Mund të pranoja të më quante të çmendur a të luajtur mendsh, por kurrsesi nuk mund të pranoja që ime shoqe të quante përbindësh fluturues atë kryevepër të inxhinierisë së aviacionit. Një Mi-8 të vitit 1983, prodhim sovjetik, i blerë i dorës së tretë nga aviacioni bullgar, praktikisht i përsosur. I thashë gruas të merrte me vehte ndonjë plaçkë dhe t'i vishte djalit një fanellë të leshtë. Vesha uniformën e oficerit dhe u nisëm në këmbë drejt aeroportit ushtarak, ku në kohë të Enverit vetëm prania ime do të kish vënë gatitu ushtarët. Tashmë aeroporti ishte i shkretë, dukej i braktisur, si e gjithë Shqipëria. Kërkova helikopterin, shokun tim të vjetër të fluturimeve. Kur ia tregova sime shoqeje, ajo psherëtiu mbyturazi dhe instiktivisht shtrëngoi në gjoks Altinin e vogël si të kish frikë mos ia shkulte njeri nga krahët. "Mos ki frikë, zëre se është shëtitje", i thashë sa për t'i dhënë zemër.
Mbusha serbatorin me një mishelë që e kisha blerë te njëri që e prodhonte në shtëpi (mos më pyesni sesi e bënte, ne shqiptarët ua gjejmë anën të gjithave. Di vetëm që shumë njerëz dilnin nga shtëpia e tij me bidona benxine dhe shishe rakie). Motori u ndez për mrekulli. Rregullova time shoqe në vendin e bashkëpilotit, mbylla sportelin (pas shumë përpjekjesh se vende-vende ishte i ndryshkur) dhe dalëngadalë, mes një rrapëllime shurdhuese, ngrita helikopterin.
"Abedin" - më thotë gruaja.
"Hë"
"Me gjithë mend e ke do të shkojmë në Itali me këtë?"
"Sigurisht! - ia ktheva - ta kam thënë njëqind herë se është i sigurt."
"Nuk e kam fjalën te siguria, por është i qelbur fare"
Kishte të drejtë gruaja. Në nxitim e sipër nuk e kisha vënë re. Helikopteri nuk bënte figurë të mirë : mbi xham kishte njolla të mëdha të lëna insektet, ndërsa glasat e zogjve vështirësonin të parët. Me siguri nuk do të linim përshtypje të mirë kur të arrinim, por s'kisha ç'të bëja. Duke fluturuar në kuotë të ulët dola nga aeroporti i vogël dhe u drejtova nga Tirana. Njerëzit na shihnin të çuditur, të ngrirë si statuja, me kokat lart dhe gojët hapur. "Kushedi mendojnë se po mbërrin ndonjë pushtetar", i thashë gruas që përshëndeste ata që i dukeshin të njohur.
Me të kaluar Tiranën, për pak minuta arritëm mbi Durrës. Që aty kapëcyem bregdetin dhe u drejtuam të vendosur për në Itali. Askush nuk na qëlloi, askush nuk ka dha sinjale për t'u ndalur, askush nuk u lidh me ne në radiotransmetues (edhe ngaqë radioja ishte e prishur). Fluturimi na shkoi vaj fare. Fluturonim aq ulët sa dallonim dallgët e Adriatikut, ndërsa Shqipëria zhdukej nga pasqyrat prapashikuese. Kur rripi i fundit i tokës sonë u zhduk nga pasqyrat, unë dhe gruaja ndjemë një therje në zemër, kurse djalit i doli pakëz qumësht nga goja. Kur motorit të helikopterit i ranë për një çast xhirot, mendova se edhe ai kish të drejtë të ndiente, në mënyrën e vet, pak trishtim. 
Arritëm në Otranto në më pak se një orë. Nuk ia kisha idenë se ku mund ta ulja helikopterin. Fillova të kërkoj ethshëm një fushë, një shesh, më mjaftonte edhe një taracë pallati të madh. Më në fund më zuri syri një shesh përpara ca kapanonëve. Ndërsa uleshim me hijeshinë dhe përpikmërinë e atij që ka kaluar mbi helikopterë gjysmën e jetës, pashë një turmë njerëzish që filloi të mblidhej poshtë nesh. Na shikonin me kureshtje dhe nga rrugë të ndryshme të qytetit mbërrinin në shesh makina policie me sirena të ndezura. Ah, më në fund dikush u kujtua për ne! Ula helikopterin lehtë mbi shesh dhe shuajta motorin.
Dola jashtë me një kërcim, mora nja dy lecka nga duart e sime shoqeje dhe pastrova me kujdes xhamin e helikopterit. Rregullova uniformën dhe u dorëzova së bashku me gruan e me djalin tek dy karabinierë që na shihnin të hutuar si të mos i besonin syve. "Jam oficer i Republikës së Shqipërisë. Kërkoj strehim politik" - u thashë me ton ushtarak dhe në qëndrim gatitu.
Nëpunësi i ministrisë shikon me ngulm Abedinin. Me siguri mendon se po të dojë, ai mund të parkojë çfarëdo mjeti fluturues edhe brënda Koloseut. "T'ju kërkoj një nder? - pyet me mirësjellje piloti shqiptar - Po të mos merret parasysh kërkesa ime për strehim politik, a mund të ma ktheni helikopterin?"
"Për çfarë e doni?" - pyet kureshtar nëpunësi.
"Mund të shkoj e të kërkoj strehim  politik diku tjetër" - përgjigjet Abedini.

Irida Cami

 

Në dy dekadat e fundit, nuk kemi marrë dy herë të njëjtën pasaportë, dhe nuk kemi arritur të bëjmë as një shtyrje afati të ndonjërës prej tyre. Sepse shteti shqiptar, për një arsye apo për një tjetër, ka nxjerrë nga qarkullimi një lloj, për të sjellë në fuqi një tjetër. Kujtuam se me dhjetëvjeçaren ramë rehat për ca kohë, por nuk paska qenë e thënë: edhe kush e ka marrë nga fillimi i vitit të shkuar është i detyruar që së shpejti ta ndërrojë

Në 20 vjet tranzicion kemi ndërruar katër herë pasaporta. E nuk e kam fjalën për ndërrim të pasaportës për shkak të përfundimit të afatit, gjë që mund të zgjidhet edhe me një shtyrje të thjeshtë të datës së kadencës. Flas për ndërrim të formatit të dokumentit, sjelljen në fuqi të një modeli të ri e nxjerrjen nga qarkullimi të atij ekzistues. Kemi ndërruar plot katër pasaporta, nga viti 1991 kur shumë prej nesh kanë marrë pasaportën e tyre të parë e deri më sot kur qeveria përpiqet të na mbushë mendjen se Europa i kërkon të pajisë të gjithë me pasaportën e re biometrike, kur vetë Europa nuk i ka të gjithë shtetasit e saj me këtë lloj dokumenti.

E vërtetë që, për arsye sigurie, nga liberalizimi i vizave të përfitojnë vetëm shtetasit e pajisur me dokumentin e ri. Por kjo nuk do të thotë që shteti të detyrojë të gjithë shqiptarët të pajisen me këtë dokument, përfshirë ata që nuk kanë asnjë arsye për të shkuar jashtë shtetit. Akoma më pak e moralshme është të detyrosh pajisjen me këtë dokument të ri të shtetasve që vetëm vjet në shkurt apo mars janë pajisur me një pasaportë 10-vjeçare të re, por të llojit të vjetër. E kanë paguar me çmim të plotë para një viti, e njëjta gjë u kërkohet edhe për të renë që, sipas qeverisë, duhet të kërkojnë deri në fund të këtij viti.

Dhe ky i parave është vetëm një aspekt i problemeve që u sjell qytetarëve ndërrimi i pasaportës, veçanërisht i ndier nga emigrantët që me aplikimin pranë konsullatave e ambasadave e kanë paguar shtrenjtë të vjetrën, e do të paguajnë edhe më shtrenjtë të renë.

Por të tjera probleme, edhe më të mëdha u ka shkaktuar shqiptarëve në mërgim ndërrimi i herëpashershëm i pasaportave. Ky dokument është i lidhur ngushtë me lejen e qëndrimit dhe për rrjedhojë me ndërrimin e pasaportës jemi të detyruar të kërkojmë përditësimin e dokumentit të qëndrimit, që për faj të burokracisë italiane na duhet ta presim me muaj me radhë. Për të mos folur për të dhënat brenda dokumentit: kështu për shembull, pasaporta ime e parë kishte edhe atësinë që në dokumentin e qëndrimit mu vu si pjesë e mbiemrit. Nuk dua t’ju mërzis këtu me rrëfimin e sorollatjes nga një zyrë në tjetrën për të korrektuar të dhënat personale: duke nisur me ambasadën ku mu desh të merrja një vërtetim që jam i njëjti njeri, e më pas në prefekturë, komunë, zyrë e tatim-taksave për ndërrimin e kodit fiskal, sekretari e universitetit.

Më tregojnë që një tjetër e dhënë që, për ndokënd, është modifikuar me ndryshimin e pasaportave është edhe vendlindja: nëse në një pasaportë shkruhej për shembull “lindur në Shkozet, Durrës” e në tjetrën vetëm “lindur në Shkozet”. Të interesuarit i është dashur të përditësojë të dhënat edhe në gjendjen civile të komunës italiane ku jeton: të shkojë në fillim në konsullatën ku duhet marrë vërtetim që është i njëjti njeri, e më pas në prefekturë ku të legalizojë firmën e konsullit, e  më pas në komunë.

Për të mos folur për të dhëna të shkruara gabim në një prej pasaportave: me regjistrimin elektronik të popullsisë di për familje që gjysma e vëllezërve rezultojnë me një mbiemër e gjysma tjetër me një tjetër; një grua që ka lindur në dhjetor tani rezulton e lindur në muajin e dhjetë të vitit, pra në tetor; një burrë që nga Sytki është bërë Sitki, një tjetër që nga Gasmir është bërë Gazmir. Dhe të gjitha këto gabime paguhen, veçanërisht shtrenjtë, nga emigrantët që duhet të përditësojnë e të korrigjojnë dokumentet e tjera që kanë në Itali që kanë të bëjnë me qëndrimin, shkollën, punën, taksat, pensionin.

Keti Biçoku

Kexo edhe: Pasaporta e shtrenjtë e emigrantit

Sipas zëvendësministrit të brendshëm Ferdinand Poni, shërbimi i aplikimit dhe i marrjes së pasaportave pranë konsullatave e ambasadave në Greqi e Itali do të fillojë nga tetori. Por shërbimi  mund t’u kushtojë shtrenjtë emigrantëve, rreth 100-110 euro

12 korrik 2010 – Që qeveria shqiptare do t’u mundësojë emigrantëve aplikimin për letërnjoftime apo pasaporta biometrike në vendet e tyre ku banojnë, e ka pohuar dje për mediat zëvendës ministri i Brendshëm shqiptar, Ferdinand Poni.

Sipas tij, “në muajin tetor mund të vendoset një shërbim i tillë pranë ambasadave konsullore në Itali dhe në Greqi”, vende që janë përzgjedhur për shkak se vetëm në to jetojnë rreth 1,2 milion  emigrantë shqiptarë

Emigrantët tanë në Greqi dhe Itali, në tetor mund të aplikojnë pranë konsullatave e ambasadave shqiptare në Selanik, Athinë apo Romë për t’u pajisur me letërnjoftimin elektronik dhe pasaportën biometrike. Më në fund, qeveria kujtohet të pohojë zyrtarisht lehtësimin për emigrantët, të cilët deri tani janë detyruar që të kthehen në Shqipëri për t’u pajisur me dokumentet e reja të identifikimit, duke lënë ditë pune e duke bërë edhe radha të gjatë në pikat e aplikimit.

“Po shohim mundësinë konkrete të hapjes së pikave të aplikimit në disa nga konsullatat e shteteve fqinje, fillimisht në Itali dhe Greqi. Pas disa kohësh, rreth 3-4 muaj nga sot, qytetarët që banojnë në këto vende do të mund të aplikojnë për pasaportën edhe atje, dhe do ta marrin po atje”, - deklaron Poni.

Të njëjtën gjë kish pohuar për “Botën Shqiptare” edhe ambasadori ynë në Romë Llesh Kola rreth një muaj më parë, por kjo e djeshmja është deklarata e parë zyrtare që vjen drejtpërdrejt nga ministria e Brendshme shqiptare.

Ajo çka nuk do t’u pëlqejë aspak shqiptarëve në mërgim është çmimi i lartë i këtyre dokumenteve në rast të aplikimit në sportelet pranë përfaqësive diplomatike, thuajse dyfishi i kostos në Shqipëri. “Kostoja do të jetë pak më e shtrenjtë sepse i përgjigjet edhe kostos atje. Janë shërbime më të shtrenjta, sepse mirëmbajtja duhet vënë kastile... I takon parlamentit ta vendosë, por mund të jetë diku tek 100-110 euro”, - ka deklaruar Poni.

Ende nuk ka një vendim me shkrim e të shpallur mbi datën e nisjes së aplikimeve pranë përfaqësive, mënyrën e aplikimit, kohën e pritjes dhe as për çmimin e këtij dokumenti. Ndaj mund të shpresohet që zëvendësministri i brendshëm të gabohet mbi çmimin, pasi shifrat për të cilat flet ai u rëndojnë goxha xhepave të emigrantëve, që nëse janë në punë, e fitojnë më shumë se në Shqipëri shpenzojnë gjithashtu shumë më tepër se atje për të përballuar koston e jetesës. Gjithashtu, qeverisë sonë nuk duhet t’i shkojë nëpër mend që meqë nuk u vjel taksa këtyre shqiptarëve, mund t’u ofrojë atyre shërbime me kosto shumë të lartë. Vërtet emigrantët nuk paguajnë drejtpërdrejt taksa në Shqipëri, por në njëfarë mënyre çojnë përpara ekonominë edhe vetëm duke ndihmuar familjet e tyre. Nga ana tjetër, emigrantët nuk jetojnë në “parajsa fiskale”, paguajnë taksa, dhe jo pak, aty ku jetojnë.

Ke.Bi.

Lexo edhe: Katër pasaporta në njëzet vjet

 

 

Mihai Mircea Butcovan, narratore e poeta, è nato nel 1969 a Oradea, in Transilvania, Romania. In Italia dal 1991, vive a Sesto San Giovanni e lavora a Milano come educatore professionale nell’ambito del recupero dei tossicodipendenti. Viene considerato scrittore migrante, come alcuni scrittori albanesi che scrivono in italiano

Shqiptari i Italisë: Vivi in Italia dal '91, e sei stato dunque un testimone del fenomeno dei migranti in Italia. Se volessimo guardare indietro  com'è cambiato l'approccio degli italiani nei confronti di questo fenomeno?
Mihai Mircea Butcovan: Io posso testimoniare l'Italia che ho trovato nel '91, e poi quella che ho osservato, nella sua evoluzione ed involuzione. Personalmente ricordo nei primi anni '90 una grandissima ospitalità, un'accoglienza straordinaria. Questo però nel tempo si è deteriorato ed ha assunto anche aspetti negativi in alcuni italiani, tanto da diventare una vera e propria insofferenza. Inizialmente nei confronti degli albanesi, quando gli albanesi erano nell'occhio del ciclone, poi dei marocchini, poi ancora degli slavi, giudicati come categoria. Negli anni '90 non avevo previsto che un giorno sarebbe capitato anche ai romeni, non perché i romeni fossero migliori degli albanesi o degli slavi, ma perché numericamente all'epoca erano irrilevanti e nessuno poteva prevedere un'immigrazione così consistente di romeni al punto di superare anche le comunità più numerose presenti in Italia. In Albania penso si parlasse più italiano di quanto si parlasse in Romania. Anche se la Romania è un paese di tradizioni latine, inizialmente i romeni erano più attratti dalla Germania, dalla Francia, dall'Austria. Mi ha sorpreso questo spostamento della meta migratoria verso l'Italia. Era complice naturalmente l'affinità linguistica. Ho visto, dicevo, un peggioramento di questo proverbiale spirito d'accoglienza italiano. Ho assistito con rammarico a questo fenomeno. Probabilmente l'immigrazione ha spinto l'Italia e la società italiana a una riflessione su cosa voglia dire accoglienza, non più come quella bonaria dei primi anni '90, in cui la società viveva un momento di benessere economico. Penso che il successivo peggioramento economico abbia portato gli italiani a chiedersi di chi fosse la colpa del dover stringere la cinghia. E si è trovato naturalmente un facile diversivo negli immigrati. Anche da parte dei politici è stato usato a piene mani questo espediente, lo spostamento dell'attenzione sugli immigrati, facendo poi l'equazione immigrato-delinquente, e ritenendoli poi in seguito come gli unici responsabili del peggioramento delle condizioni dei cittadini. Nel frattempo l'immigrazione è aumentata enormemente. Ma non penso che la capacità di assorbirla da parte dell'economia italiana sia diminuita. Basti pensare alle pessime condizioni in cui si trovano, del lavoro in nero, malpagato, senza alcun tipo di tutela. Oggi ci troviamo in una situazione disperata. È in aumento la fascia della popolazione che respinge lo straniero. Poi si arriva a respingerlo anche politicamente, persino da coloro che in passato avevano preso tutt'altro tipo di posizioni. Invece il problema della sicurezza che viene oggi interpretata come un'esca da consenso elettorale c'era anche prima, basti pensare ai giudici che ci hanno lasciato la pelle per aver detto o scoperto cose scomode, non certo correlate alla presenza degli immigrati in Italia. Oggi l'emergenza sicurezza come diversivo viene connesso con il fenomeno dell'immigrazione. E purtroppo sono in tanti a crederci.

Non è piuttosto assurdo, dato che l'Italia oggi è multietnica di fatto, e non è più quella impreparata all'immigrazione come negli anni '90?
C'è un sociologo di Milano che ci ricorda che "la ricchezza sbianca": non vengono chiamati "immigrati" o "extracomunitari" gli uomini d'affari, gli sportivi o gli artisti di successo provenienti da paesi poveri. E poi molti degli immigrati emersi ed emancipati in vari settori, che hanno fatto vedere un altro lato dell'immigrazione considerata povera e vuota, vengono considerati come un'eccezione perché "stanno al loro posto" e apportano ricchezza. Mentre tutti gli altri no. Come se portassero più ricchezza di chi costruisce la Milano bene, o le ferrovie italiane a basso costo e senza tutele contrattuali. Questa è una massa che arricchisce l'Italia altrettanto o molto di più di quanto possano fare gli artisti, gli intellettuali o gli imprenditori immigrati che vengono visti alla pari. Spesso gli immigrati, nel silenzio delle case dove curano anziani e malati, come nel rumore delle cave e dei cantieri, arricchiscono non solo economicamente ma anche socialmente e affettivamente un paese in cui il welfare fa acqua da tutte le parti.  Naturalmente quando ci sono grandi numeri di persone arrivano anche persone problematiche, ma questo non può condannare in toto tutte le persone che vengono da quel paese. Invece spesso assistiamo ad una condanna collettiva delle persone che appartengono ad un popolo o ad una nazione. I media non stanno aiutando a migliorare la situazione, spesso contribuiscono alla diffusione di certi pregiudizi e alla costruzione di una certa avversione nei confronti degli stranieri.

Quanto incide su questi pregiudizi nei confronti dei romeni oggi, la Romania in quanto percepita come "Est", una quasi "Slavia" come vogliono certi concetti di provincialismo qualunquista?
La riprova che in Italia si conoscesse poco di altri paesi l'abbiamo avuta in precedenza. Si diceva slavi e lo si dice tuttora, quando si immagina la nazionalità dei presunti delinquenti. Si crede che appartengano all'area slava, ma non si sa in base a quali criteri dato che spesso capita che abbiano il viso coperto e pronunciano poche parole. Questi fenomeni producono poi generalizzazioni di pessimo gusto. A undici mesi dall'ingresso della Romania nell'Unione Europea, abbiamo scoperto che in Italia della Romania si sapeva poco o niente. Un paese così vicino geograficamente, culturalmente, linguisticamente, ed ora anche politicamente, che tutti avrebbero dovuto conoscere un po' di più, eppure si sapeva pochissimo, come anche della Bulgaria d'altronde. Siamo in Europa eppure non ci conosciamo. Quando va bene entriamo nell'UE, due o tre paesi per volta, ma dopo aver percorso tutta una fase di preadesione. Questo ci fa riflettere di quanto poco sia stato fatto negli anni precedenti all'adesione per conoscere un po' di più i paesi neocomunitari. Questo mi fa pensare cosa avverrà quando capiterà all'Albania, o alla Turchia. Questo ha comportato delle generalizzazione disastrose e tristi malintesi.

Ritorniamo quindi alla responsabilità dei media?
L'informazione dei media è abbastanza superficiale. Penso che molto si possa fare anche nelle scuole. In alcune lo si fa, ma non si riesce a trasformare questa prassi in qualcosa di nazionale. Poi spesso si parla di immigrati senza immigrati, come anche gli immigrati si ritrovano spesso a parlare di italiani senza gli italiani. C'è quindi questa forma di auto ghettizzazione. Ci dovrebbe essere invece l'interesse a scovare l'altro. Spesso questa campagna di insofferenza comporta l'isolamento reciproco delle comunità invece di costruire comunità nella diversità e dalla diversità.

Che tipo di rilevanza ha la reazione del governo romeno, con il finanziamento della campagna sul miglioramento dell'immagine dei romeni? Quando la stessa sorte è capitata agli albanesi, e lo stato albanese è rimasto indifferente, gli immigrati albanesi hanno continuamente condannato questo atteggiamento. Invece i romeni come la percepiscono?

Non so come la percepiscano. Personalmente ho trovato atteggiamenti svariati. Alcuni positivi, e altri più critici. Io faccio parte dei secondi. Questa campagna l'ho trovata, seppur necessaria, estremamente dispendiosa e tardiva. Con i soldi che il governo romeno ha messo a disposizione di quella campagna in Italia e in Spagna si poteva fare un lavoro molto più capillare, facendo più informazione culturale sulla Romania, ad esempio sostenendo le decine e decine di associazioni culturali dei romeni, molto attive. Non so quanto abbiano contribuito a migliorare la situazione quei pochi secondi di pubblicità. Sarebbe interessante vedere i risultati della campagna. Era tardiva perché è arrivata molto dopo l'ingresso della Romania nell'Unione europea. Non è nata a titolo preventivo ma solo quando è iniziata la discussione sulle espulsioni, in chiave emergenziale.

Ti definisci scrittore migrante?
Io mi metto già in imbarazzo nel sentirmi chiamato scrittore o poeta. Non so se la gente legge i miei testi nella lingua in cui sono stati pubblicati, e poi si chiede se si tratta solo di una buona traduzione o meno. Se poi il lettore si interessa sul fatto che questo scrittore scrive in una lingua che non è la sua, si potrebbe parlare di scrittore migrante. C'è infatti il rischio di sembrare ambigui, per un verso nascondersi dietro l'essere migrante, e per l'altro con la scusa che uno non è madrelingua pretendere che venga concesso anche qualche strafalcione o usufruire di interventi stravolgenti da parte degli editor sui testi.

Come avviene la tua scelta dell'italiano?

Diciamo che l'italiano ha scelto me. Una volta arrivato in Italia, poco più che ventenne, la lingua italiana è diventata la lingua della mia quotidianità, dei miei studi, delle mie letture, dei miei affetti ed anche dei miei sogni. Non l'ho voluto io, è avvenuto tutto in maniera naturale: dove mi hanno portato i piedi c'era una lingua, il cuore e la mente l'hanno accolta. E quindi è diventata anche la lingua della mia scrittura.

Intervista di Marjola Rukaj

Më 10 korrik, lihet i lirë Muharrem Gashi, i arrestuar padrejtësisht në Itali sipas një urdhër-arresti serb. Nuk u lirua si i pafajshëm por për përfundim të afatit të mbajtjes në burg, por të paktën nuk iu dha fleta e dëbimit por iu njoh strehimi politik

Përfundoi më në fund historia e gjatë dhe e dhimbshme e Muharrem Gashit, komandantit të UÇK-së, i ndjekur si prej një hijeje, gjatë viteve të fundit, nga një akuzë e rëndë vrasjeje, që e kish detyruar në vitin 2004 të kërkonte, pa ia dalë mbanë, strehim politik në Itali dhe në vitin 2009, për rrjedhojë të kërkesës për ekstradim nga Serbia, të arrestohej, e të mbahej për plot një vit në burg, edhe pse i pafajshëm.

Të shtunën, më 10 korrik, Remo, siç e thërrasin në familje, ka dalë nga burgu i Bolonjës për përfundim të afatit, sepse shteti nuk mund ta mbante më gjatë brenda, jo me një dekret dëbimi, siç trembeshin të gjithë se mund të ndodhte, por me dhënien e strehimit politik.

Azili politik, praktikisht i vë kapak të gjithave, me një zgjidhje all’italiana: në fakt mbetet e pakuptueshme nëse qëllimi është të mbulohet një ngatërresë politike e diplomatike lidhur me çështjen Gashi, apo ndonjë burokrat ‘sypatrembur’, që sidoqoftë i vodhi një të pafajshmi plot një vit jetë.

Hapin e fundit duhet ta hedhë tashmë avokati Giampaolo Cristofori duke kërkuar dëmshpërblimin, ashtu siç parashikon ligji.

Në këtë histori u përfshinë dhe u lakuan në terma privatë të gjitha elementet që shpesh karakterizojnë emigrimet: lufta, arratisja, largimi i papritur nga të dashurit, vetmia, humbja e lirisë, çorientimi kërkimi i dëshpëruar e një rrugëdaljeje, por edhe solidariteti i personave të ndryshëm që me ndihmesën e tyre, të vyer e diskrete, kanë mbajtur gjallë flakën e dobët të shpresës për një të ardhme të qetë.

Jashtë burgut prisnin Remon, e shoqja Xheva dhe e bija Floriana, shkruesi i këtyre rreshtave me një ndihmë të menjëhershme dhe konkrete në parà të shoqatës Skanderbeg të Bolonjës dhe pak miq të tjerë.

Mendojmë se është e udhës të hidhen në letër këto rreshta për të dhënë një profil të shkurtër por domethënës të familjes së re Gashi që të ngjall simpati të menjëhershme dhe të përvojës që, fatkeqësisht për të, ka përjetuar gjatë vitit të fundit.

Muharremi, shkurt Remo, është njeri i shkolluar, njeh mirë të paktën gjashtë gjuhë, i lartë një metër e nëntëdhjetë, tip sportiv, me pak mjekër të mirëmbajtur. Është pak i mbyllur dhe i rezervuar, por i gatshëm të të flasë shtruar kur nis biseda.

Tek shokët e qelisë ka lënë një boshllëk të ndjeshëm sepse, si njeri i përpiktë dhe organizues që është, si e si të mbante në rregull ambientin e ngushtë – pesë vetë në një qeli pesë metra të gjatë dhe dy metra të gjerë, – ku u detyrua të jetonte për një vit, gjithnjë pastronte me kujdes të dhjetë metrat katrorë dhe sistemonte rrobat, jo vetëm të vetat, me rregull e përpikëri. Stërvitej goxha në burg: të hënën luante me top, të shtunën bënte vrap, për të mbajtur trupin në formë, për të qenë i gatshëm në çdo moment për të rifilluar punën e tij të vjetër si autotransportues.

I sapodalë nga burgu, pas përshëndetjeve, puthjeve e përqafimeve të shoqes dhe shpërthimit të papërmbajtshëm të lumturisë së Florianës së vogël në takimin me të atin, me gjakftohtësi dhe kthjelltësi, Remo pohoi se në burg njeriu nuk është tjetër veçse një molekulë e një organizmi tjetër; që burgu është një botë çnjerëzore që të bën të harrosh përvojën e jetës së mëparshme.

E shoqja e Remos, Xheva Kelmendi, është një zonjë grua me karakter të fortë dhe shumë dinjitet, e drejtpërdrejtë dhe e përpiktë, e shoqërueshme dhe diellore, që flet italishte shumë të mirë, ka përjetuar një vit me njëqind vështirësi, ka rritur të bijën, ka shkuar në punë, ka përballuar sëmundjen e saj, ka ndjekur çështjen e Remos së saj. Shprehu keqardhjen për miqtë e rremë që u zhdukën si bora në diell në çastin kur kish nevojë për ta, dhe megjithëse pranoi që Ambasadori i Kosovës në fillim e Konsulli më pas kanë vizituar Remon në burg, shprehu hidhërimin për faktin që në një vit mori prej tyre vetëm një telefonatë ndërsa të gjitha telefonatave të saj nuk u janë përgjigjur.

Remo, lidhur me karakterin e fortë të së shoqes tha me shumë thjeshtësi e sinqeritet: “Herë pas here duhet të bëj një hap pas, për t’i dhënë hapësirë, e po të mos ish kështu nuk do të isha martuar me të”.

Mes miqve të paktë që zonja Xheva ka gjetur në çastin e nevojës duhet të kujtojmë padyshim një familje për të gjitha, familjen Lombardi, pronaren e shtëpisë me qira ku jeton. Ndaj të cilës Xheva ushqen mirënjohje të thellë, sepse i ka gjetur punë, e ka ndihmuar, e ka ngushëlluar dhe e ka mbajtur pranë në çastet më të vështira. Dhe duam ta falënderojmë këtu, sepse ndryshe nga burokratizmi i mbrapshtë pas të cilit u fshehën njerëzit e plogësht të institucioneve lokale e kombëtare, ata që nuk vunë një dorë në zemër, apo më keq akoma që u munduan të përfitonin personalisht nga fatkeqësia e tjetrit, familja Lombardi ishte gjithnjë e pranishme e solidare me Xhevën e çështjen e Remos, në heshtje, me modesti, pa bujë, që e nderon, e që me bindje mund të shkruajmë se shpreh pjesën më të lartë e më fisnike të popullit italian; familja Lombardi dëshmon që solidariteti nuk njeh barriera etnike dhe që vullneti për të mirën ka forcë tërheqëse që kapërcen kontaminimin që buron nga kurnacëria e egoistit dhe nga paragjykimi i marrë që duket se dëshiron të mbizotërojë këtë shoqëri tashmë në rënie.

 

Giuseppe Chimisso

 

Shënim i redaksisë: Autori i këtyre rreshtave, Giuseppe Chimisso, është ndër themeluesit dhe aktivist i shoqatës Skanderbeg të Bolonjës. Është ndër ata që, në hije e pa bujë, ka ndjekur nga afër çështjen Gashi e ka bërë çmos për të sensibilizuar publikun e gjerë

Artikulli i plotë në numrin 240 të Botës shqiptare
Lexo edhe: Thirrje për lirimin e Muharrem Gashit
Ngatërresë diplomatike, e kosovari nuk nxirret nga burgu

Nga Artan Mullaj

Me sa duket, emigrantët nuk do të jenë më shpresa e gjallërimeve sezonale të ekonomisë sonë, as në pushimet verore, dhe as në festat e fundvitit, kur ata vërshojnë zakonisht. Tronditja botërore e ekonomisë, ka pështjelluar një krizë të re edhe në komunitetin e tyre. Për pasojë, ndihma ekonomike për familjet në Shqipëri, është po kaq e pamundur, sa edhe i hidhur është  ky realitet për ata. Për herë të parë në historinë e emigrimit shqiptar, bujaria e tyre sot është e brishtë,  aq sa nuk mund të thuhet që dashuria e tyre për vendin e tyre vazhdon të jetë, si ka qenë gjithmonë, motivi i ngushëllimeve të ardhshme. Deri dje, shumë njerëz,  mendonin se këta shpëtimtarë modestë të tregjeve të sfilitura shqiptare, ishin si "diga e parë mbi të cilën përplasen dallgët e antishqiptarizmit tradicional". Kurse sot, janë të paktë ata që mendojnë se heroizmi i tyre përballë shkulmeve raciste, është çështje e ditës. Dhe kjo, edhe për shkak se morali i ditës shqiptare është marrë peng nga paqartësia e gjërave.

Shqiptarët, brenda vendit edhe jashtë, sot janë të kërcënuar nga zymtësia e së ardhmes. Ndërsa të parët kanë dëshpërim sigurimin e vështirë të bukës së gojës, të dytët kanë frikë të shpresojnë kthimin në vendin e  tyre, ku mbretëron dëshpërimi i të parëve.

Por jo vetëm shqiptarët. Edhe grekët, edhe italianët, edhe fqinjët e tjerë, duket se e quajnë luks të ushqejnë ende si dikur në shpirtrat e tyre, fobinë për të huajt, për emigrantët, sepse hallet e botës sot janë më të mëdha se shkulme e krenarisë. Ndoshta edhe për shkak të krizës, është e dukshme një rënie e furisë nacionaliste sidomos në Ballkan, ku dhe kur, kriza e botës është afruar si tajfunet shkatërruese në verë,në brigjet e Floridës apo Meksikës. Ndërsa stuhia ka prekur Greqinë, as ajo, as fqinjët e saj nuk kanë profetë në gjirin e tyre, të parashikojnë çka mund të ndodhë më pas në të ardhmen.

Në fakt racizmi ndaj emigrantëve është tulatur kohët e fundit, dhe kjo jo vetëm falë shpërqendrimit dhe frikës nga fatalitetit ekonomik, që sjell trokitja e pashmangshme e krizës, por edhe falë reflekseve të civilizimit të rrezatuara nga njerëzit tanë ne vendet ku jetojnë. Të gjithë e dimë se kjo ka qenë një aventurë e vetmuar e shqiptarëve në mërgim për të vërtetuar me vlerat e tyre, vlerat kombëtare në sytë e botës.

Por ndërsa janë lehtësuar njëfarësoj prej rëndesës së huaj, përkundrazi, shpërfillja e shtetit shqiptar sot është e dyfishtë. Aq më pak politika e Tiranës ka interes për ta, sepse sot ata nuk mund të ndihmojnë vendin e tyre. (Madje, ata kishin qenë të harruar e të lënë mënjanë për vite me radhë, edhe atëherë kur dërgonin kursimet e djersës familjeve të tyre për vite me radhë). Sot që ata nuk mund të ndihmojnë, aq më pak qeveria shqetësohet për problemet e tyre, vetminë e tyre, papunësinë e tyre dhe vështirësitë e tyre, në kushtet e krizës. Dhe kjo gjë është e natyrshme. Pasi e kanë administruar me babëzi dhe mediokritet këtë vend, për njëzet vjet me radhë, çka e ka e shtyrë dinjitetin kombëtar edhe atë drejt greminës,  pushtetarët janë shqetësuar jo aq për problemet e shumëfishuara të emigrantëve, sa për kthimet e tyre masive.

Sepse ata e dinë, ashtu si e dinë të gjithë se dërrasat janë zbërthyer dhe Shqipëria nuk mund të përballojë papunësi të re, dhe të papunë të rinj, në mes të rrënimit. Të gjendur mes dy të këqijave (sa e kobshme të hezitosh të shpresosh tek baza jote), emigrantët tanë sot janë personazhe të një drame të re. Nëse vështrimet do të bien mbi ta, drama përsëri do të vazhdojë, sepse kjo do të ndodhë vetëm kalimthi dhe vetëm dinakërisht, dhe vetëm djallëzisht në fushata elektorale. Në çdo rast,  në çdo kohë, në çdo analizë, zhgënjimi është i pamatshëm!

Vëmendja për dilemat e emigrantëve, ka pak gjasa të ndodhë. Të kthehen në vendin e tyre, të vuajnë me njerëzit e tyre, apo të durojnë deri në fund në emigrim. Më shumë se përbuzjet dhe antishqiptaritë e të huajve, shpërfillja e Tiranës, që është aq më e qartë sa më të mëdha janë problemet për ta, është ajo që ka diskriminuar shtetasit e vet në perëndim me këtë braktisje të përjetshme që nuk mund të shpjegohet. Emigrantët ishin lënë dhe vazhdojnë të janë vetëm në hallet e tyre, sot më shumë se kurrë, si një komunitet rrugëhumbur. Lënia në mugëtirën e tyre, dhe poshtërimi social që ju bëhet,  ndërkohë që ata janë absolutisht pjesa më e pastër, më e painfektuar dhe më e qytetëruar e shqiptarëve, është dëshmi e sigurt e krizës së vetëdijes kombëtare, që qëndron mbi të tjerat. Prandaj, shpërfillja shtetërore ndaj problemeve të tyre dhe ndaj civilizimit të sigurt që ata kanë fituar gjithë këta vjet në perëndim, nëse deri sot ka sjellë zhgënjim komunitar, sot po provokon një agresivitet të ndërsjellë dhe të shkujdesur ndaj politikës në vendin e tyre...
E veç këtij zhgënjimi, shqiptarët perëndimorë, të lodhur e të vetmuar në durimin e përbindshëm për të  pastruar fytyrat e tyre, sot janë po aq indiferentë ndaj politikës në Shqipëri, sa mospërfillëse ka qenë edhe politika e shtetit ndaj tyre gjithë këta vjet.  Fatkeqësia është se askush në Tiranë nuk gjykon që zhgënjimi i këtij komuniteti është fillimi i një drame të re kombëtare. Ata dalëngadalë po ndalojnë së fabrikuari dashuri për vendin e tyre, jo vetëm sepse kjo dashuri nuk ju është kthyer kurrë, por edhe sepse asgjë nuk duket se do mund të sjellë shpresën e ndryshimit në të.

Me fjalë të tjera, zhgënjimi vazhdon! Pak gjëra thuhen e shkruhen për emigrantët, kurse shteti, ashtu si edhe për shqiptarët brenda vendit, edhe në ditë të mira, edhe në krizë, realisht nuk ka ekzistuar dhe vazhdon të mos ekzistojë për ata.  Nuk është bërë asgjë asnjëherë për të përmirësuar imazhin e njeriut shqiptar nëpër botë, nuk po bëhet dhe mbase nuk do të bëhet. Ky është një gabim historik, dhe është gjithashtu i pafalshëm, po të llogaritet që për disa bindje të të huajve ne vazhdojmë të jemi një realitet i rëndomtë, i ulët, një vend pa histori, pa vlera, pa kujtesë, ndonëse ato ekzistojnë.

Artikuj te tjere...