Veprimtari - Shqiptari i Italisë

Di Maria Franzé

Nella Casa della Memoria a Roma, il 6 novembre 2018, l’Associazione culturale “Occhio Blu - Anna Cenerini Bova” e il Circolo “Gianni Bosio”, e con il patrocinio dell'Ambasciata della Repubblica D'Albania in Italia, hanno presentato Il mio zio italiano di Eliza Çoba, lettura scenica di Anita Pagano, con la partecipazione del soprano Anna Lushi e la regia di Ottavio Costa.

Il racconto ambientato in Albania, nella città di Scutari, narra le vicende realmente accadute in una famiglia travolta dai venti nefasti della Storia.

Gli eventi si dispiegano tra i due disastrosi fallimenti del ventesimo secolo: fascismo e comunismo. L’autrice, avvalendosi dei ricordi della sua famiglia, traccia un esaustivo affresco umano e politico del suo Paese e del suo popolo all’epoca della guerra e della dittatura. 

La narrazione si sviluppa intorno al rapporto d'amore tragico e poetico di una zia materna della Çoba con un giovane militare dell’esercito italiano e  prigioniero di guerra proprio nel Paese delle Aquile: qui, conosciuta la bella fanciulla,  la detenzione si trasformò nella "sua dolce prigione". I due giovani innamorati dopo un breve fidanzamento si sposarono, guardando con fiducia al futuro e alla tanta vita che li aspettava.

Ma la loro felicità fu bruscamente trasformata in dramma per una cinica "ragion di Stato” che li separò per sempre: il marito rientrò obbligatamente in Italia, mentre la donna fu costretta a vivere in Albania. I novelli sposi, dopo il loro brevissimo idillio, non si videro mai più. 

Con la caduta del comunismo, la Çoba, finalmente “libera” di viaggiare, come tanti suoi connazionali, lasciò l'Albania per raggiungere  l'Italia dove, in seguito ad un'appassionata ricerca, riuscì a rintracciare il mitico zio italiano di cui sua madre le aveva tanto parlato. 

La ragazza si trovò davanti un anziano signore che l'accolse con felice commozione. Poi, tra un bicchiere di liquore e l'altro, l’uomo le raccontò dei suoi anni in Albania, della compianta giovane moglie e del loro amore infelice, dei suoi dolci ricordi, di persone e di una società scomparsi, divorati dal tempo. Ma le narrò anche tutto il male vissuto e ricevuto e la tortura subita sia nelle carceri naziste che durante il regime di Enver Hoxha, instauratosi subito dopo la fine del conflitto mondiale e persistito fino al 1990. L’anziano zio, dopo il suo lungo racconto, chiese alla nipote la promessa di ricordare e raccontare la sua storia personale sotto le due dittature e, soprattutto, la sua storia d’amore incompiuta con l’amata moglie albanese, paradigma della spietata disumanità dei totalitarismi.  Per non dimenticare, certo, perché “chi dimentica il passato è destinato a ripeterlo”, ma anche per evidenziare, in maniera decisa, l’importanza fondamentale del diritto sacro e inviolabile della libertà.

La Çoba ha realizzato egregiamente la richiesta dello zio e, grazie al suo impegno, alla lettura magistrale della Pagano sotto l’ottima supervisione di Costa, un pubblico numeroso, attento e commosso ha potuto conoscere le drammatiche vicende di una famiglia e di un popolo vissuti sotto il giogo di un regime crudele e spietato. La lettura scenica del Il mio zio Italiano è stata corredata dalla suggestiva musicalità canora della Lushi e dalla proiezione di fotografie e video inediti di rilevante valore storico. Le foto sono state messe a disposizione con generosità dall'Archivio di Mark Gjon Pali, Kolë Dabërdaku, Bep Çoba e Adrian Luli. Mentre i filmati sono stati gentilmente concessi dall'Archivio Centrale del Film albanese, diretto dalla dott.ssa Iris Elezi e dal Luogo della testimonianza e della memoria di Scutari. Grazie alla Responsabile dell'educazione, della gioventù e dello Sport, Vinifreda Gazulli sia il Comune di Scutari che il Teatro Migjeni hanno concesso il proprio Patrocinio.

La musica molto evocativa è opera del maestro Zef Çoba e altrettanto si è potuto ascoltare l’arrangiamento delle canzoni scutarine (le jare) opera del musicista Kol Laca. Nel numeroso pubblico in sala, presenti anche illustri personalità albanesi e italiane: l’ambasciatore Mario Bova, presidente dell’Associazione “Occhio Blu - Anna Cenerini Bova”; Mauro Geraci, antropologo e cantastorie; la professoressa Annarosa Iraldo; Ledia Mirakaj, primo segretario del Ministero della Cultura Albanese; Alessandro Portelli, storico, critico musicale e anglista italiano; Luigi Maria Lombardi Satriani, antropologo ed ex politico italiano.

Lo spettacolo ha avuto un grande successo di pubblico ed è stato seguito da tanti complimenti per l'autrice del testo Eliza Çoba e per l'interpretazione dell'attrice Anita Pagano e della cantante lirica Ana Lushi. Di seguito ne riportiamo solo alcuni:

 

 

 

Martedì 6 novembre 2018 a Roma

“Il mio zio italiano” scritto da Eliza Çoba, regia di Ottavio Costa, con Anita Pagano e la partecipazione del soprano Ana Lushi, è la messa in scena di una drammatica vicenda, “la piccola Storia” delle singole persone e famiglie, che offre una lente di ingrandimento di grande aiuto per capire la “grande Storia” dei popoli e contribuisce ad attivare e mantenere viva la memoria presso le seconde generazioni di albanesi all’estero e presso coloro che si avvicinano all’Albania.

Assistendo a questa lettura drammatizzata si potranno ritrovare o conoscere nomi, volti e fatti narrati, partecipando alla “MEMORIA COLLETTIVA CONDIVISA”, da alimentare e coltivare come maggior deterrente al ripetersi delle tragedie dei popoli.

“Il mio zio italiano” sarà presentato martedì 6 novembre 2018, ore 18.15 alla Casa della Memoria e della Storia, in Via di S. Francesco di Sales, 5, in Roma. L'ingresso è libero.

L’evento è organizzato dall’associazione Occhio Blu Anna Cenerini Bova in collaborazione con il Circolo Gianni Bosio.

La sala della prestigiosa Galleria “Domus Romana”, ubicata nel centro storico di Roma e precisamente in via Quattro Fontane, è la location che ha ospitato la recente mostra personale della nota pittrice kosovara Majlinda Kelmendi.

La famosa artista figurativa, nata a Tirana, crea avvalendosi di strumenti quali la Pittura, la Fotografia e le Installazioni. Le sue opere sono state esposte in numerosi paesi del mondo: Austria, Belgio, Bulgaria, Germania, Polonia, Portogallo, Spagna, Stati Uniti e Ungheria. 

La Kelmendi dal 2008 è la direttrice artistica del progetto multimediale internazionale “Net-Network 2008 -2018”. Attualmente è anche Professoressa Ordinaria di Arte concettuale e nuovi media presso la Facoltà di Belle Arti dell'Università di Pristina.

Link to origin è il titolo della mostra presentata a Roma che, propone in chiave simbolista il rapporto che c’è tra l’uomo e l’universo che lo ospita. Un legame che influenza, plasma e trasforma in un divenire continuo. E l'artista riflette e enfatizza i concetti chiave di questa trasformazione. Le Opere, esposte al vernissage, sono dominate da immagini dai colori vibranti, evocano scene di nascita e morte e la pittura acrilica è una delle tecniche che ha utilizzato.

La sua arte è influenzata dai ricordi personali, condizionati dagli eventi storici che hanno segnato tragicamente, nel recente passato, il suo Paese.

La Kelmendi veicola, con la potenza visiva della sua ampia produzione artistica, l'importanza del progresso umano fondato sul coordinamento e il dialogo tra diversi campi e culture di cui l’arte è espressione. Siamo nati diversi e l’unica scelta possibile per un futuro migliore è nel confronto e nel dialogo. Quando sono assenti il confronto, il dialogo e l’integrazione, la storia del passato ce lo insegna, il rischio di un ritorno alla barbarie è un pericolo reale. Solamente nel confronto e nell’accoglienza “dell’altro”, del “diverso” da noi che creiamo la nostra identità, rimanendo in connessione continua tra emozione e razionalità, e progrediamo nella bellezza e nell’umanità.

L’evento artistico di portata internazionale, svoltosi il 22 settembre 2018, è stato patrocinato da Ambasciata del Kosovo a Roma, Ministero per la Diaspora e gli Investimenti Strategici del Kosovo, Ministero della Cultura e dello Sport Kosovo, B17architects, Galleria Domus Romana Roma.

Di Maria Franzè & Eliza Çoba

 

Mercoledì 4 luglio 2018. Con incontro, aperitivo e spettacolo teatrale dedicati alla comunità albanese prende il via la rassegna di Catalyst per l'Estate Fiorentina 2018

Si chiama LONTANO DA DOVE – Terre di mezzo la rassegna di Catalyst per l'Estate Fiorentina 2018 fatta di teatro, musica, letteratura, arte, laboratori: un progetto multidisciplinare che indaga la periferia prestando particolare attenzione alle problematiche dell’immigrazione e dell’integrazione nella società contemporanea. I temi sono le nuove frontiere, essere migranti oggi, essere un cittadino di seconda generazione in Italia e ancora inclusione, accoglienza e identità.

L’anteprima della rassegna, mercoledì 4 luglio 2018 presso la Biblioteca Filippo Buonarroti in Viale Guidoni, 188 Novoli – Firenze, sarà dedicata alla comunità albanese presente sul territorio.

Alle ore 21:00, verrà presentato al pubblico lo spettacolo teatrale ALBANIA CASA MIA, di e con Aleksandros Memetaj, regia di Giampiero Rappa, produzione Argot.
Si tratta di divertente e commovente lavoro autobiografico di un giovanissimo e bravissimo attore e autore, Vincitore del Premio Museo Cervi – Teatro per la Memoria 2016 e del Premio Avanguardie 20 30 – Bologna.
Albania casa mia è la storia di un figlio che crescerà lontano dalla sua terra natia, in Veneto, luogo che non gli darà mai un pieno senso di appartenenza, ma è anche la storia di un padre, dei sacrifici fatti, dei pericoli corsi per evitare di crescere suo figlio nella miseria di uno Stato che non esiste più e quella del suo grande amore nei confronti della propria terra d'origine. 
Albania, correva l’anno 1991. Il regime comunista che per più di 45 anni aveva controllato e limitato la libertà dei cittadini albanesi è ormai collassato. Migliaia di persone cercano di scappare partendo dai porti di Valona e Durazzo con navi e pescherecci diretti verso l’Italia. Tra questi c’è anche Alexander Toto, trentenne che giunge a Brindisi a bordo del peschereccio “Mirëdita” (Buongiorno). In quel peschereccio c’è anche Aleksandros Memetaj, bimbo di 6 mesi…

Lo spettacolo sarà preceduto, alle ore 19.30, da un INCONTRO INTERCULTURALE con Arbër Agalliu, giornalista di Albania News, video maker e portavoce del movimento "Italiani senza cittadinanza", e Afërdite Shani, presidente di ICSE (International Center for Southern Europe) e presidente della comunità albanese di Pistoia e Firenze. Seguirà un APERITIVO a cura di Pane, amore e fantasia di Lulzim Vulashi.

L’ingresso è libero e per maggiori informazioni si può contattare Catalyst Compagnia Teatrale al 
telefono: 055.331449 / 346.0034249
e-mail: info[at]catalyst.it

 

Takime me komunitetin shqiptar të Piemontit dhe Lombardisë për t’u njohur me mundësitë e rrugët për të mbështetur zhvillimin e Shqipërisë të parashikuara nga një program i IOM-it

Mundësi bashkëpunimi në Shqipëri drejtuar profesionistëve dhe studentëve, mbështetje për ngritjen e sipërmarrjeve inovative, start-up dhe spin-off, mundësi për ata që dëshirojnë të investojnë apo të promovojnë investimet në Shqipëri. Janë këto pikat kyçe të programit “Angazhimi i Diasporës Shqiptare në Zhvillimin Social dhe Ekonomik të Shqipërisë”, i financuar nga AICS-Agjencia Italiane e Bashkëpunimit për Zhvillim dhe i realizuar nga IOM-Organizata Ndërkombëtare për Migracionin në bashkëpunim me Qeverinë Shqiptare, që do të prezantohet nga Qendra e Kulturës Shqiptare në Torino, të hënën më 21 maj, ora 17:00, pranë Polo del ‘900 (Via del Carmine 14) dhe në Milano të martën më 22 maj, ora 17:00, në selinë e Konsullatës së Përgjithshme të Shqipërisë në Milano (Via San Martino, 10).

Programi i aktiviteteve

Aktiviteti në dy qytetet veriore të Italisë do të ndjekë të njëjtin program të ndarë në dy pjesë

Ora 17:00

Njohuritë dhe kompetencat e Diasporës në shërbim të zhvillimit të vendit
Mundësi konkrete bashkëpunimi për studentët dhe profesionistët e diasporës shqiptare

Takim drejtuar profesionistëve, të diplomuarve dhe studentëve të komunitetit shqiptar në Piemonte (për takimin e Torinos) dhe Lombardi (për takimin e Milanos) gjatë të cilit do të prezantohen dhe do të diskutohen me pjesëmarrësit disa mekanizma të parashikuar për t'u zhvilluar me këto projekte:

- Platforma ConnectAlbania për rritjen e investimeve

- Programi i bursave të studimit

- Mekanizmi i mbështetjes për ngritjen e sipërmarrjeve start-up e spin-off, veçanërisht për shqiptarët e brezit të dytë 

Ora 19:00

Shqipëria: mundësi mbështetjeje për investime dhe hapjen e sipërmarrjeve start-up
Mbështetje konkrete për idetë e investimit dhe për bizneset start-up në Shqipëri, të propozuara nga anëtarë të diasporës

Takim drejtuar sipërmarrësve shqiptarë dhe italianë ose atyre që kanë një ide biznesi që dëshirojnë ta zhvillojnë në Shqipëri, gjatë të cilit gjatë të cilit do të prezantohen dhe do të diskutohen me pjesëmarrësit disa mekanizma të parashikuar për t'u zhvilluar me këto projekte:

- Platforma ConnectAlbania për rritjen e investimeve

- Mekanizmi i mbështetjes në krijimin e bizneseve start-up dhe spin-off, veçanërisht për migrantët e brezit të dytë.

Qoftë në Torino qoftë në Milano hyrja është e lirë deri në mbushjen e sallës

Për të prenotuar një vend e për informacione të mëtejshme mund t’u shkruhet organizuesve në adresën e-mail info[at]culturaalbanese.it

Programi i takimeve të 21 majit në Torino - Shtyp mbi imazh për ta lexuar

Programi i takimeve të 22 majit në Milano - Shtyp mbi imazh për ta lexuar

 

 

Takime me komunitetin shqiptar të krahinës së Lazios dhe përfaqësues të shoqatave arbëreshe për t’u njohur me mundësitë e rrugët për të mbështetur zhvillimin e Shqipërisë të parashikuara nga një program i IOM-it

Angazhimi i Diasporës në zhvillimin social dhe ekonomik të ShqipërisëTë Enjten më 17 maj, nga ora 10:00 deri në 17:30, pranë Centro Convegni Carte Geografiche (Via Napoli 36, Roma), do të mbahen një sërë takimesh me anëtarë të komunitetit të shqiptarëve në Itali dhe të arbëreshëve. 
Ky aktivitet, në kuadrin e programit “Angazhimi i Diasporës Shqiptare në Zhvillimin Social dhe Ekonomik të Shqipërisë”, i financuar nga AICS-Agjencia Italiane e Bashkëpunimit për Zhvillim dhe i realizuar nga IOM-Organizata Ndërkombëtare për Migracionin në bashkëpunim me Qeverinë Shqiptare, organizohet nga Fondacioni Onlus Migra.
Gjatë takimeve, përfaqësues të IOM, AICS, Ministrit të Shtetit për Diasporën, Ministrisë së Financës dhe të Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashtme, do t'u prezantojnë të pranishmëve, profesionistë, sipërmarrës, studentë, përfaqëues shoqatash shqiptare e arbëreshe, objektivat kryesore të programit dhe hapat e planifikuar për përmbushjen e tyre.

Programi i takimeve të 17 majit në Romë - Shtyp mbi imazh për ta lexuarPunimet e kësaj dite do të përqendrohen mbi këto pika:

- Platforma ConnectAlbania që ka për qëllim të mbështesë anëtarët e diasporës shqiptare të bëhen agjentë zhvillimi në mënyrë që të inkurajojnë investimet dhe krijimin e vendeve të punës në Shqipëri.

- Mbështetja për hapjen e sipërmarrjeve të tipit të ri, start-up dhe spin-off, që ka për qëllim të mbështesë diasporën shqiptare të brezit të dytë në Itali, pikërisht për hapjen e tyre në Shqipëri. Bizneset Spin-off dhe Start-up janë veçanërisht të vyera sepse bazohen mbi rezultatet e kërkimeve shkencore akademike, dhe si të tilla, mundësojnë transferimin e njohurive drejtpërdrejt në fushën produktive dhe janë të afta të përthithin risitë e kërkimeve akademike më lehtë se aktivitetet private tradicionale.

- Përkrahja e transferimit të aftësive dhe kompetencave përmes ngritjes së një programi të bursave, qëllimi i të cilit është lehtësimi dhe përfshirja e anëtarëve të Diasporës Shqiptare, veçanërisht asaj në Itali, në zhvillimin socio-ekonomik të Shqipërisë.

- Përpilimi i një harte të Diasporës shqiptare në 5 krahina italiane, qëllimi i të cilës është identifikimi i profileve të Diasporës për t'u krahasuar me studimin e nevojave dhe përparësive sektoriale në Shqipëri që do të kryhen nga Programi, për të arritur në ngritjen e një programi angazhimesh afatshkurtra dhe biznesesh start-up.

Takimet në Itali - Shtyp mbi imazh për ta lexuarTakime si këto të Romës, do të mbahen në vijim edhe në qytete të tjera të Italisë, programi i të cilave, sipas zyrës IOM në Tiranë, është:
m
ë 18 majFirence,
m
ë 21 majTorino
dhe më 22 majMilano

 
 
Shqiptari i Italisë
(Ndiqni Shqiptariiitalise.com edhe në Facebook dhe Twitter)

 

 

 

 

Il 14 Maggio, si svolge all’Università degli Studi di Bari Aldo Moro una giornata di studi “Made in Albaniacon dibattito, film e concerto

Lunedì 14 maggio 2018, a partire dalle ore 10:00, presso il Salone degli Affreschi dell’Università degli Studi di Bari Aldo Moro, in Piazza Umberto 1 si svolgerà la giornata di studi “Made in Albaniasul tema «L'Albania di Skanderbeg in Italia, a 550 anni dalla sua morte. I rapporti economici, politici e diplomatici tra Italia e Albania».

La giornata avrà inizio con la proiezione gratuita del filmL’attesa” del registra Roland Sejko, vincitore del Premio Donatello nel 2013 a cui seguirà un dibattito moderato dal giornalista Manlio Triggiani e animato da Silvio Maselli - Assessore alla cultura del Comune di Bari, dal Prof. Michele Indellicato - Coordinatore Master I livello “Etica della Pace”, Padre Piergiorgio Taneburgo – Missionario a Scutari dei frati cappuccini e Padre Ernesto Santucci – Missionario gesuita in Albania e Scrittore.

Il film “L’attesa” è un documentario sull’Albania che parla di come si costruisce, si distrugge e si ricostruisce una religione. Scritto e diretto da Roland Sejko, in occasione della visita di Papa Francesco a Tirana del settembre 2014, il documentario racconta i 50 anni in cui in Albania è stata vietata la libertà di religione. Un percorso fatto attraverso foto, documenti e filmati tratti da archivi a lbanesi e dell’Archivio Storico del Luce, basandosi in parte sul libro “Vivere solo per raccontare” di padre Zef Pllumi. Entrambi sono dei racconti di ricerca, di una propria identità e di un proprio posto del mondo, mettendo in discussione valori imposti o tramandati dalle convenzioni.

La giornata proseguirà alle 15,30 con il Concerto, che vedrà esibirsi Merita Rexha Tërshana, uno degli artisti più attivi nell’arena musicale albanese, solista con l’orchestra sinfonica albanese della Radio e della Televisione, il Teatro dell’Opera e del Balletto, l’Orchestra Filarmonica dell’Accademia delle Arti, sotto la direzione di direttori albanesi e stranieri, accompagnata dal violoncellista Giuliano De Angelis.

Saranno presenti il Ministro della Cultura della Repubblica di Albania, Mirela Kumbaro, l’Ambasciatore della Repubblica di Albania in Italia, Anila Bitri e il Console Generale della Repubblica di Albania a Bari, Adrian Haskaj, oltre che il padrone di casa, il Rettore Antonio Felice Uricchio e i professori, Antonio Ciuffreda, Vittoria Bosna e Nicola Barbuti che approfondiranno i legami storico culturali tra Italia e Albania all’epoca di Skanderbeg. La giornata si concluderà con il cooking show dello chef Antonio Bufi, che preparerà due piatti della tradizione albanese e pugliese in chiave moderna e la degustazione di vini e piatti tipici della cucina albanese, offerti dall’associazione albanese somellier.

Sot në orën 10.30, në Sallonin Ndërkombëtar të Librit në Torino, në Sallën Blu,  kryeministri Edi Rama prezanton librin e tij Kurban/Il Sacrificio. Libri është një reflektim autobiografik-politik mbi njëmbëdhjetë vitet kur Rama ishte kryebashkiak i Tiranës, i shkruar menjëherë pas humbjes për ripërtëritjen e disatë të mandatit.
Është një rrëfim i Shqipërisë bashkëkohore nga një këndvështrim i veçantë dhe i privilegjuar, që do të vlejë si pikënisje për takimin e sotëm gjatë të cilit kryeministri i Shqipërisë do të reflektojë mbi rëndësinë e marrëdhënieve të mira politike, diplomatike dhe ekonomike midis Italisë dhe Shqipërisë në një bisedë me kritikun e artit, shkrimtarin e politikanin Vittorio Sgarbi.
Takimi është organizuar nga Qendra e Kulturës Shqiptare në Torino dhe nga shtëpia botuese e librit Kurban/Il Sacrificio, Rubbettino.

 

Mbahet në Modena konferenca me titull “L’integrazione delle donne migranti. Il caso albanese” që merr shkas nga libri “Donne D’Albania. Tra migrazione, tradizione e modernità”. Promovohet nga Shoqata Nënë Tereza e Modenës dhe revista “Confronti”, me patronazhin e Komunës

Romë, 11 maj 2018 – Në Modena, në datën 19 maj 2018, ora 11.00, në Sala Civica Villaggio Giardini, via Marie Curie 22, do të zhvillohet konferenca me titull “L’integrazione delle donne migranti. Il caso albanese” (Integrimi i grave migrante. Rasti shqiptar), e organizuar nga Shoqata Nënë Tereza e Modenës dhe revista “Confronti”, me patronazhin e Komunës së Modenës.

Nisma merr shkas nga libri “Donne D’Albania. Tra migrazione, tradizione e modernità”, (Gra të Shqipërisë. Midis migrimit, traditës dhe modernitetit), përgatitur për botim nga sociologu Rando Devole dhe drejtori i revistës Confronti, Claudio Paravati. Është libri i parë që flet për gratë e vajzat shqiptare në Itali e për rolin e tyre në vendin ku kanë mërguar e në atdhe. Një botim i vyer për vetë gratë dhe për të gjithë ata që merren me çështje kulturore, sociale dhe migratore.

Në konferencën e Modenës, hyrja do të bëhet nga Rossella Giulia Caci (Acli Modena), ndërsa përshëndetjet institucionale do të zhvillohen nga Konsullata shqiptare në Milano dhe nga Andrea Bosi, Asesor për Europën e kooperimin ndërkombëtar të Komunës së Modenës.

Ligjëratat do të mbahen nga Bruno Ciancio (Universiteti i Modenës, Koordinator i masterit ndërkulturor), Laura Solieri (gazetare), Ndue Lazri (President i Fnai),  Rando Devole (sociolog),  Florinda Cera (brezi i dytë), Claudio Paravati (Drejtor i revistës e qendrës kërkimore “Confronti”).

Veprimtaria do të moderohet nga Danaida Delaj (Presidente e Shoqatës Nënë Tereza Modena).