homepage - Shqiptari i Italisë

Emigrantët, me njohjet e profesionalizmin e tyre, krijojnë rrjete që i favorizojnë investimet dhe zhvillimin në përgjithësi, sikurse e ndihmojnë vendin e tyre me dërgesa sociale e kulturore. Kjo vlen, natyrisht, edhe për Shqipërinë. Mirëpo, a u është njohur migrantëve ky rol i rëndësishëm në zhvillimin socio-ekonomik, si në vendet ku jetojnë, ashtu edhe në vendin e origjinës?
Nga Rando DEVOLE

Nga Rando Devole

Foto nga Rando DevolePërdorimi i dy termave samit dhe diasporë për emërtimin e aktivitetit të zhvilluar në Tiranë, nga datat 18-20 nëntor 2016, i njohur si Samiti i parë i Diasporës, u shfaq që në fillim problematik. E jo vetëm në planin semantik.

Termi "samit" përdoret në shumë gjuhë të huaja. Anglishtja, nga e cila është marrë, me këtë fjalë (summit) shenjon: majën e kodrës ose të malit; kulmin e një arritjeje ose gjendjeje; takimin midis krerëve të qeverive ose të zyrtarëve të lartë[1].

Fjala ka hyrë tashmë edhe në gjuhë të tjera. Në italisht, p.sh. nuk e ka kuptimin e majës së malit, por termi nënkupton "takimin mes përgjegjësve më të lartë të politikës së dy ose më shumë shteteve, por edhe takimin e drejtuesve më të lartë ose përfaqësuesve të organizmave të ndryshme"[2].

Në shqip fjala summit është përkthyer nga anglishtja në këtë mënyrë: majë, çukë (mali), kulm, konferencë ose takim i nivelit të lartë[3]. Aktualisht, fjala po përdoret në shqip direkt në trajtën "samit". Kjo fjalë është përdorur edhe më parë, kryesisht në media, duke iu referuar takimeve ndërkombëtare të nivelit të lartë, por besoj se ka arritur shikueshmëri e përdorim të madh pikërisht gjatë periudhës së samitit të diasporës.

Për mendimin tim, nuk ka arsye semantike, në nivel denotativ, që ta justifikonin përdorimin e kësaj fjale në rastin e samitit të lartpërmendur. Në qoftë se samiti tregon një takim të nivelit të lartë, mes drejtuesish të nivelit të lartë dhe përfaqësuesish, nuk mund ta themi me plot gojën se kjo ndodhi, ngaqë pjesëmarrësit nuk ishin të gjithë të kësaj kategorie. Siç e përmendëm edhe gjetiu, çështja e përfaqësimit është përcaktuese në këtë pikë, për sa kohë qeveria përfaqëson mazhorancën e parlamentit, kurse pjesëmarrësit në samitin e diasporës shqiptare nuk kishin ndonjë mandat të certifikuar për të marrë pjesë, për të negociuar, ose për të bashkëvendosur lidhur me tema të ndryshme.

Vetë organizimi i Samitit nuk mundësonte ndonjë debat, ose trajtim gjithëpërfshirës, të temave të shumta që ishin mbi tryezë. Kujtojmë se u zhvilluan tetë panele, që trajtonin tema madhore nga më të ndryshmet si zhvillimi ekonomik në atdhe dhe roli i diasporës, turizmi shqiptar, kultura, gjuha, identiteti, rrjeti i aftësive, organizimi i diasporës, bashkëveprimi midis përfaqësive diplomatike dhe diasporës. Diskutimet e paneleve u zhvilluan njëkohësisht, çka do të thotë se shumë pjesëmarrës u detyruan të zgjidhnin panelin e dëshiruar, duke lënë mënjanë panele që do të kishin dëshirë të ndiqnin[4]. Pastaj, panelistët nuk ishin zgjedhur me ndonjë procedurë përfaqësimi, që të flisnin në emër të atyre që i delegonin për t'i përfaqësuar në takim. Në këtë pikë, dikush mund të pyesë se ç'vlerë ka dokumenti i quajtur "Deklarata e samitit të parë të diasporës shqiptare"[5], meqë nuk u miratua nga të pranishmit.

Ka shumë mundësi që zgjedhja e termit samit, për të treguar takimin e organizuar në nëntor 2016, të jetë diktuar nga ekzigjenca mediatike dhe komunikimi politik nga ana e nismëtarëve. Për këtë rast mund të ishte përdorur fare mirë fjala "Konferencë kombëtare", ose "Konferencë mbarëkombëtare", meqë u përfshinë edhe personalitete nga Kosova, Maqedonia, Mali i Zi, etj. Por mund të ishte zgjedhur edhe fjala "Takim kombëtar për diasporën", ose "Dita kombëtare e diasporës", etj..

Fjala e huaj samit, me përdorim relativisht të vonë në shqip, përgjithësisht në rrafshin gazetaresk, është zgjedhur ngaqë shfaqet si më moderne dhe mediatikisht e suksesshme, me ngjyresa ndërkombëtare dhe të nivelit të lartë. Përkundrazi, fjalët si takim, konferencë, ditë, etj. janë më të zakonshme e më të përdorura në ligjërimin publik të pluralizmit shqiptar, si rrjedhim nuk e japin idenë e pompozitetit.

Me pak fjalë, përdorimi i fjalës samit ishte i pavend dhe i pajustifikueshëm, si nga ana semantike, ashtu edhe nga ana thelbësore. Nga ana tjetër, parapëlqimi i këtij termi për arsye propagandistike e zhvleftëson edhe më shumë përzgjedhjen terminologjike që është bërë, sepse tregon indirekt interesa dhe qëllime dytësore, që nuk kanë të bëjnë me thelbin e takimit.

Problemi tjetër shfaqet në përdorimin e fjalës diasporë. E këtu na duhet të jemi medoemos koncizë, pavarësisht se argumenti kërkon kohë e hulumtime, meqenëse është trajtuar gjerë e gjatë nga specialistët e studimeve të migracionit.

Të gjithë bien dakord me faktin se fjala diasporë vjen nga greqishtja διασπορ që do të thotë shpërndarje. Fjala ka treguar veçanërisht shpërndarjen e popujve, që kanë qenë të detyruar, pas një traume ose katastrofe, t'i braktisin vendlindjet dhe të përhapen në vende të tjera të botës, si p.sh. shpërndarja e hebrenjve në kohën e lashtë[6].

Mirëpo, dalëngadalë termi diaspora erdhi duke u përdorur gjithnjë e më shumë në shkencat sociale, politike e në media, duke shenjuar kryesisht rezultatin e migrimeve kontinentale e ndërkombëtare. Që në fillim të viteve 1990 studiuesit vinin re se diaspora kishte ende një përkufizim të pasaktë dhe se nuk kishte baza të forta teorike. Në fillim termi diasporë përdorej për hebrenjtë, afrikanët, armenët, indianët, etj. kurse me kalimin e kohës filloi të përdorej duke iu referuar italianëve, grekëve, polakëve, turqve, etj. [7].

Në qoftë se deri dje, termi diaspora tregonte produktin e një komuniteti të shpërndarë me lidhje të forta identitare me vendlindjen dhe brenda vetes, sot ai u referohet edhe lidhjeve që krijohen me bashkësitë që i kanë pritur si dhe rrjeteve që kanë krijuar ndërkohë[8].

Zhvillimi i nocionit modern të diasporës ka bërë që ta humbasë idenë e moskthimit në vendlindje, pra të shpërnguljes përfundimtare traumatike dhe plot dhimbje. Sot, përdorimi i termit diasporë përfshin edhe ata migrantë që kanë lidhje me atdheun ose vendin e origjinës. Madje në këtë kategori futen edhe ata që e kanë humbur shtetësinë fillestare, ose pasardhësit e njerëzve që janë larguar prej kohësh nga vendi. Sikurse e pohojnë edhe studiuesit e fushës, përkufizimi i personave, që bëjnë pjesë në diasporë, është vërtet i vështirë dhe duhet pasur parasysh gjithashtu procesi i vetëidentifikimit, ose i ndjenjës së përkatësisë në një bashkësi të caktuar[9].

Termi diasporë është aq i përgjithshëm, saqë merr parasysh edhe praktikat e jetës së përditshme, shprehjet e solidaritetit, praninë e institucioneve, festimet simbolike, etj. praktikisht të gjitha ato elemente që përbëjnë kulturën e diasporës. Së fundi, termi po përdoret për të treguar edhe pasardhësit e brezit të tretë e të katërt, si dhe ndikimin e emigrantëve në zhvillimin e vendlindjes[10].

Vetë studimet për diasporën kanë kaluar në disa faza, nga përdorimi klasik i termit, që kufizohej zakonisht me përvojën e hebrenjve, deri tek përshkrimi i kategorive të tjera si të syrgjynosurit, të larguarit, të mërguarit, refugjatët politikë, etj. dhe tek përfshirja e ideve komplekse të deterritorializimit e ndërtimit të identiteteve, për të kaluar më pas në fazën e fundit të konsolidimit, që përfshin elemente të tjera[11].

Përkufizimet e konceptit "diasporë" janë të shumta. Ka studiues që i përcaktojnë sipas disa kritereve madhore e përmbledhëse, siç mund të ishin shpërndarja, orientimi ndaj vendit të origjinës, mbajtja e lidhjeve[12].

Meqë ra fjala tek lidhjet me atdheun real ose të imagjinuar, nuk duhet të harrojmë se mundësitë komunikuese moderne janë të pakrahasueshme me ato të dhjetëvjeçarëve të kaluar. Mjafton të kujtojmë ndikimin e jashtëzakonshëm të internetit në mbajtjen e lidhjeve me zhvillimet e vendlindjes. Platforma e internetit lejon gjithashtu krijimin e rrjeteve të ndryshme midis emigrantëve të kualifikuar.

Për t'u shënuar, gjithashtu, se në dy dhjetëvjeçarët e fundit termi diaspora është përvetësuar dhe është përdorur shumë nga organizatat ndërkombëtare si Banka Botërore dhe Organizata ndërkombëtare për migracionet (IOM)[13].  Mund të supozohet lehtë se adoptimi masiv i kësaj fjale nga organizatat ndërkombëtare ka rritur ndjeshëm edhe përdorimin e saj, sidomos në vende ku prurjet konceptuale nga jashtë, gjatë këtyre viteve të fundit, kanë qenë të jashtëzakonshme, sikurse është rasti i Shqipërisë.

Koncepti i diasporës, pra, ka probleme përkufizimi, sepse ka shumë kuptime e interpretime. Edhe vetë Organizata Ndërkombëtare për Migracionet ka pranuar se nuk ekziston një përkufizim i vetëm i pranuar nga të gjithë, sikurse mungon njohja zyrtare e termit[14].

Të njëjtën dilemë kanë pasur edhe organizatorët e Samitit të Diasporës shqiptare. Në fakt, në projekt-dokumentin e nismës përmenden disa ligje dhe vendime lidhur me mbrojtjen e të drejtave të shtetasve shqiptarë me banim jashtë shtetit. Midis tyre vendimi, në vitin 1996, për krijimin e "Institutit Shqiptar të Diasporës", më pas i riemërtuar "Instituti Kombëtar i Diasporës"[15]. Pra termi diasporë përdoret zyrtarisht në Shqipëri që në vitet 1990, që me siguri u referohej fillimisht shqiptarëve të ikur para rënies së regjimit.

Në të njëjtin dokument bëhet një tentativë për përkufizimin e Komuniteteve Shqiptare Jashtë Vendit, duke pranuar se mungon një përkufizim zyrtar për diasporën shqiptare. Si bazë merret përkufizimi i Organizatës Ndërkombëtare për Migracionin që e përcakton diasporën si “individët dhe pjesëtarët e rrjeteve, shoqatave dhe komuniteteve të cilët kanë lenë vendin e tyre të origjinës, por i ruajnë lidhjet me të”[16]. Pranohet, gjithashtu, se koncepti përfshin komunitetet e punëtorëve emigrantë që janë vendosur përkohësisht në vende të tjera, emigrantët me dy shtetësi, dhe brezat e dytë e të tretë të emigrantëve.

Më tej, projekt dokumenti i diasporës ofron një përkufizim të thjeshtuar: "Komunitetet Shqiptare Jashtë Vendit përbëhen nga emigrantë shqiptarë dhe pasardhësit e tyre të cilët jetojnë jashtë vendit të lindjes së tyre ose të paraardhësve të tyre, në bazë të përkohshme ose të përhershme, të cilët ende ruajnë lidhje emocionale, afrie dhe materiale me vendet e tyre të origjinës". Në shënimin përkatës, përkufizimi konsiderohet si i hapur për debat dhe vlerësim gjatë procesit konsultativ. Pra mund të konsiderohet si i përkohshëm[17].

Përkufizimi i diasporës shqiptare dhe i përbërësve të saj është sfidë e hershme e studiuesve dhe përdoruesve. Problemi është ngritur shumë vjet më parë. Sa për të dhënë një shembull, mund të përmendet shkrimi "Diaspora e re: një orvatje për përkufizim"[18], ku prekeshin probleme të ndryshme si shkaqet e diasporave të reja, karakteristikat e migracioneve në epokën e globalizimit,  kujtesa kolektive për vendin dhe identiteti, efektet ngjizëse dhe homogjenizuese të mjeteve të kumtimit masiv, etj. Në të njëjtin shkrim nënvizoheshin elementet dallimore të diasporës së re shqiptare dhe thuhej se "dallesat përcaktohen kryesisht nga marrëdhëniet me vendet pritëse, por edhe nga organizimi, proceset identitare, largësia nga vendlindja, etj. Nga kjo pikëpamje, diaspora shqiptare duhet përdorur më mirë në shumës se sa në njëjës".

Gjatë punimeve të Samitit të Diasporës, në nëntor 2016, karakteri heterogjen i diasporës shqiptare dallohej lehtë e në mënyrë konkrete, mbi të gjitha nga problemet e ngritura. Ky problem është thelbësor, sepse nuk mund të bëhen politika në favor të diasporës shqiptare dhe as mund të krijohen lidhje me emigrantët shqiptarë, në vende e kontinente të ndryshme, pa marrë parasysh ndryshmërinë e tyre. Në fakt, diaspora mund të shqiptohet në njëjës, por duhet kuptuar në shumës, sepse dallimet dhe problemet e emigrantëve janë të ndryshme nga vendi në vend dhe ndonjëherë edhe brenda një vendi.

Gjatë punimeve të panelit me titull “Përfaqësitë Diplomatike dhe Diaspora: drejt një bashkëveprimi më efikas dhe modern”, ku isha i ftuar në rolin e moderatorit, pata mundësi ta nënvizoja këtë tipar të emigrantëve shqiptarë jashtë shtetit, duke shtuar se diaspora është gjithashtu e shtresëzuar si nga pikëpamja kohore, ashtu edhe nga prejardhja gjeografike. Me fjalë më të thjeshta, problemet dhe kërkesat që shqetësojnë emigrantin shqiptar, që ka ikur katër dekada më parë nga vendlindja, nuk janë të njëjta me atë që është larguar prej dy vjetësh; sikurse nuk mund të barazohen përvojat migratore të një shqiptari, ta zëmë, nga Mitrovica ose Ulqini, me atë me prejardhje, ta zëmë, nga Saranda ose Tetova; ose të nipit të brezit të tretë me emigrantin të sapombërritur në Athinë. Madje, përveç grupmoshave dhe prejardhjes, mund të ndryshojnë edhe trajektoret e integrimit, që shpesh varen nga vendet pritëse. Pa përmendur migracionet e hershme si ato të arbëreshëve.

Meqë ra fjala, përkufizimi i mësipërm për komunitetet shqiptare jashtë vendit paraqet një varg pikëpyetjesh edhe për përfshirjen e arbëreshëve. A mund të quhen arbëreshët emigrantë shqiptarë? Çfarë duhet të kuptojmë me lidhje emocionale? Sa e fortë duhet të jetë lidhja emocionale për t'u konsideruar diasporë? Po lidhjet disi të vagulluara që quhen "afrie e materiale", si duhen kuptuar? Nga ana tjetër, vetë koncepti i komunitetit përbën problem më vete, përderisa emigrantët shqiptarë jo gjithnjë përbëjnë komunitet, siç mund të jenë anëtarët e kombësive të tjera. Pastaj, koncepti i komunitetit varet nga traditat e integrimit, që siç e dimë kanë tipare të ndryshme, si p.sh. në vendet anglosaksone ku mbizotëron komunitarizmi.

Përdorimi i fjalës diasporë është kundërshtuar edhe nga pikëpamja gjuhësore. Propozimi për ta zëvendësuar me termin mërgatë është argumentuar se diaspora, sipas fjalorit shqip, do të thotë shpërngulje e një grupi etnie a të një kombi, dhe vendosja në një vend tjetër për të jetuar e për të punuar. Ndërkohë që, migrimi i shqiptarëve të sotëm nuk e ka këtë tipar kolektiv absolut. Nga ana tjetër, është nënvizuar se diaspora si fjalë "ka hyrë vonë” e “vetëm në gjuhën zyrtare" dhe se "gjuha e përditshme s’e ka pranuar"[19].

Mirëpo, në vallen e kuptimeve gjuhësore kanë rol edhe konotacionet. Në fakt, fjala mërgatë, në gjuhën totalitare, kishte një ngjyresë negative, me të cilën stigmatizoheshin "armiqtë e popullit" që "ishin arratisur" dhe që "luftonin kundër pushtetit popullor". Kjo mund të përbënte një pengesë për përdorimin e sotëm. Për më tepër, aktualisht, në shqipen e sotme, askush nuk (vetë)përcaktohet si mërgimtar, por si emigrant, jo si pjesë e mërgatës, por e emigracionit[20].

Mund të shtonim se edhe vetë fjala emigrant nuk është neutrale. Megjithëse lipsen hulumtime gjuhësore shkencore, mund të pohojmë në bazë të vëzhgimeve personale se ndonjëherë fjala emigrant përdoret me nota përçmuese, gjithsesi jo pozitive, sidomos nga ndonjë person që e fut veten në ajkën shqiptare dhe i shikon emigrantët nga lart poshtë, kryesisht për punët e rënda e të rëndomta që ata kryejnë.

Ndikimin e konotacioneve e konfirmon edhe rasti i Kroacisë. Duke filluar nga viti 1990, në Kroaci, në fjalimet zyrtare, termi “diaspora - dijaspora” u përdor për të bashkuar dy koncepte që më parë ishin të veçuara: punëtorët që ishin përkohësisht jashtë shtetit dhe emigrantët (të atyre që kishin ikur nga Jugosllavia për arsye politike). Ky term i fundit, kishte pasur konotacione negative[21].

Vështirë të thuhet nëse arsyet e përzgjedhjes së termit samit janë të njëjta me atë të diasporës. Por nuk mund të mohohet se edhe fjala diasporë e ka një lustër zyrtare dhe tingëllon bukur, pra i shërben më së miri komunikimit politik nga ana e organizatorëve. Pavarësisht se motivet e përzgjedhjes terminologjike nuk mund të paragjykohen, na duhet të pranojmë se termi diasporë është ende i pakristalizuar mirë, më shumë në sferën shqiptare se sa në vende të tjera.

Pavarësisht nga përkufizimet sociologjike dhe zyrtare, diaspora si term rrezikon të perceptohet në shqip si një entitet tashmë i përcaktuar nga pikëpamja kohore e hapësinore, si tërësi e emigrantëve që jetojnë jashtë territorit shqiptar. Mirëpo, ky lloj perceptimi do ta neutralizonte përmasën kaleidoskopike të shqiptarëve me banim jashtë shtetit, pra do ta sillte diasporën vetëm në njëjës e në mënyrë të njëtrajtshme, tejet përgjithësuese e thjeshtëzuese, duke ia reduktuar automatikisht edhe potencialitetin.

Nga ana tjetër, diaspora rrezikon të perceptohet si një koncept i ngurtë dhe statik në shqip, duke eliminuar përmasën elastike dhe dinamike të saj. Në fakt, shumëkush harron se diaspora është si një organizëm i gjallë, që ushqehet si nga pikëpamja sasiore (emigrimi nga Shqipëria vijon edhe sot e kësaj dite), ashtu edhe nga pikëpamja identitare[22].

Kjo nuk do të thotë se limiti është i fjalës diasporë në vetvete, natyrisht duke iu referuar versionit modern të saj. Problemi qëndron në mosmbushjen e saktë të kësaj fjale nga ana kuptimore, ose të përkufizimit të saktë publik, pra të përditësimit konceptual në shqip, para se të ngjitej në shkallët e larta mediatike dhe zyrtare të samitit. Aq më tepër që punimet e samitit nuk iu kushtuan shprehimisht sqarimit të tij, por e morën si të mirëqenë që në titull, që si rrjedhim mori pamjen e një brand-i.

Samiti dhe diaspora, si fjalë, edhe pse të japin përshtypjen imediate të qartësisë, në realitet mjafton një pyetje më shumë dhe ato shndërrohen aq të largëta e të vagëlluara semantikisht, saqë humbasin drejt reve dhe mjegullës kuptimore, çka ndikon indirekt edhe në përcaktimin e duhur të objektivave të nismës. Një konceptim ndryshe i titullit të "Samitit të Diasporës", qoftë me punë e veprimtari parapërgatitore, i diktuar ekskluzivisht nga kërkesat e njohjes dhe të krijimit të lidhjeve, do të kishte shmangur shumë probleme, keqkuptime e pasaktësi.


[1] Për më tepër shih https://en.oxforddictionaries.com/definition/summit ose https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/summit
[2] Shih http://www.treccani.it/vocabolario/summit/
[3] Pavli Qesku, Fjalor anglisht – shqip, Edfa, Tiranë 2000 dhe Ramazan Hysa, Fjalor anglisht – shqip, Edfa, Tiranë, 2000.
[4] Personalisht do të kisha dashur të ndiqja punimet e disa paneleve, sepse kishte tema që më interesonin.
[5] Ky dokument mund të lexohet në faqen Deklarata e Samitit. Deklarata është më shumë një angazhim në vija të përgjithshme e qeverisë, pas punimeve të Samitit, dhe jo një deklaratë e vetë samitit, sepse rasti i dytë nënkupton miratimin e diasporës, çka nuk më rezulton të jetë bërë.
[6] Shih Enciklopedinë Treccani http://www.treccani.it/enciclopedia/diaspora/
[7] Shih Cohen Robin, The diaspora of a diaspora : the case of the Caribbean, “Social Science Information”, Vol.31 (No.1), 1992, f. 159-169.
[8] Matilde Callari Galli (përg.), Nomadismi contemporanei, Guaraldi, Rimini 2004, f. 29.
[9] Laura Zanfrini, Sociologia delle migrazioni, Laterza, Bari 2007, f. 78-79.
[10] Po aty.
[11] Në karakteristikat e përgjithshme të diasporës, midis të tjerash, përfshihen: ikja nga atdheu e shpërndarja në vende të tjera, pas ngjarjeve traumatike; përhapja territoriale me qëllim pushtimi, pune ose tregtie; kujtesa kolektive dhe miti për atdheun; idealizimi i tij dhe i bashkësisë; lëvizjet kolektive për kthim në atdhe; vetëdija e fortë etnike; marrëdhënie problematike me shoqëritë pritëse; marrëdhënie empatike e solidare me anëtarët e grupit etnik që jetojnë në vende të tjera; mundësia për të zhvilluar një jetë më të larmishme brenda vendeve tolerante, etj. Shih Robin Cohen, Global diasporas. An introduction, second edition, 2008 Routledge, London, f. 17,  i cili ka dhënë edhe disa tipologji të diasporave duke i ndarë, me shembuj përkatës, në victim diaspora, labour diaspora, imperial diaspora, trade diaspora, deterritorialised diaspora (f. 18).
[12] Rogers Brubaker, The ‘diaspora’ diaspora, Ethnic and Racial Studies Vol. 28 No. 1 Janar 2005 f. 1-19.
[13] Stéphane Dufoix, Diasporas: historical and conceptual analysis, The Encyclopedia of Global Human Migration, botuar nga Immanuel Ness, Blackwell Publishing Ltd., 2013.
[14] Ja çfarë shkruan IOM: "There is no single accepted definition of the term “diaspora”, neither is there a legal recognition of the term which consequently has given rise to many different meanings and interpretations". Shih http://www.iom.int/jahia/webdav/site/myjahiasite/shared/shared/mainsite/policy_and_research/policy_documents/iom_research.pdf
[15] Bëhet fjalë për "vendimet e Këshillit të Ministrave (VKM) nr. 216 dhe 608 në vitin 1996, Instituti Shqiptar i Diasporës i ngritur pranë Kryeministrit u riemërua Instituti Kombëtar i Diasporës, me varësi të centralizuar nga Ministria e Punëve të Jashtme". Shih Projektdokumenti i Diasporës
[16] Organizata Ndërkombëtar për Migracionin, Shqipëria: Profili i Zgjeruar i Migracionit 2012 – 2014, f. 16, cituar tek Projekt-dokumenti i diasporës
[17] Po aty
Projektdokumenti i Diasporës
[18] Shkrimi është botuar fillimisht tek “Bota Shqiptare”, Romë, maj 2004 e më pas është ribotuar në librin Rando Devole, Ura mbi det, Ora, Tiranë 2008, f. 157.

[19] Mehmet Elezi, Diaspora apo Mërgata?, 05. 12. 2016
[20] Gjatë ditëve të Samitit të Diasporës, dëgjova nga disa pjesëmarrës disa neologjizma humoristike, që luanin me termat e titullit, si p.sh. samitsadiasporista, etj., çka mund të merret edhe si shenjë e vogël e problemit të përkufizimit, edhe pse në kuadrin e shakasë.
[21] Povrzanović Frykman, M., Homeland lost and gained: Croatian diaspora and refugees in Sweden, në N.Al-Ali & K. Kosher, përg, New Approaches to Migration? Transnational communities and the transformation of home, London e New York: Routledge 2002, cituar tek Matilde Callari Galli (përg.), Nomadismi contemporanei, Guaraldi, Rimini 2004, f. 30.
[22] Në këtë kuadër do të kishte qenë i dobishëm, qoftë në një fazë paraprake, përdorimi i fjalës migracion/e, që tregon më mirë lëvizjen moderne të popullsisë. Mirëpo, ky term mund të shkaktonte polemika politike lidhur me arsyet e vazhdimit të emigrimit aktual të shqiptarëve.
 
 

Nga Rando Devole

Të gjitha veprimtaritë që u zhvilluan në Tiranë, në kuadrin e Samitit të Diasporës (18-20 nëntor 2016), u përshkuan nga një fill i pamohueshëm: pjesëmarrja. Kjo u vu re jo vetëm nga numri i emigrantëve shqiptarë të ardhur nga e gjithë bota[1], por edhe nga vëmendja me të cilën ata ndoqën veprimtaritë e programuara.

Pritja në Pallatin e Brigadave, në prani të presidentit të Kosovës Hashim Thaçi, panelet e organizuara rreth temave të ndryshme, takimi me Kryeministrin Rama në Pallatin e Kongreseve, koncerti në TOB, mbrëmja përmbyllëse gala (gjatë së cilës u dha çmimi Shqiponja e Artë dhe u mbajtën disa fjalime nga përfaqësues të institucioneve): të gjitha u karakterizuan nga pjesëmarrja e shqiptarëve të diasporës[2].

Samiti mund të vëzhgohet nga shumë pikëpamje, nga të cilat duhet veçuar pikërisht pjesëmarrja. Kjo mund të analizohet si nga mënyra se si u nyjëtua gjatë veprimtarive të Samitit, ashtu edhe nga motivet që i shtynë emigrantët shqiptarë të marrin rrugën për të marrë pjesë në aktivitetin në Tiranë.

Ndërsa angazhimi i qeverisë shqiptare ishte i parashikueshëm, meqë nisma ishte promovuar nga vetë Kryeministri, pjesëmarrja mbeti deri në moment të fundit e panjohura e Samitit, çka u pohua edhe nga vetë organizatorët, të cilët nuk e prisnin praninë e konsiderueshme të emigrantëve shqiptarë.

Mirëpo, pjesëmarrja nuk ka vetëm anën sasiore. Duart lart, që kërkonin me ngulm mikrofonin për të marrë fjalën, ishin më mbresëlënëse dhe më domethënëse se sa duartrokitjet e fjalimeve të ndryshme.

Dëshira për të marrë pjesë aktive në diskutimet e ndryshme mbetet ende për t’u hulumtuar, sepse aty gjenden themelet e urave me diasporën. Tek e fundit, pa dëshirën për të marrë pjesë nuk mund të ndërtohet asnjë bashkëveprim me diasporën, as mund të ndërtohen ura lidhëse, sa për ta thënë me një metaforë që u përmend deri në konsumim gjatë ditëve të Samitit. Në fakt, pjesëmarrja sociale dhe politike nga ana e qytetarëve të saj, kudo qofshin, përbën çështje jetike për vende si Shqipëria[3].

Për vëzhguesit e kalitur nuk ishte e vështirë të dallohej se, pas kërkesës së ethshme për të kapur mikrofonin, qëndronte dëshira për të marrë pjesë në diskutimin publik për diasporën dhe çështje të tjera. Megjithëse organizimi kishte parashikuar kryesisht pyetje, përfaqësuesit e anëtarët e diasporës donin të shkonin përtej: të rrëfenin kush ishin, të tregonin aktivitetin e tyre, ose të shpjegonin pikëpamjet e veta për temat e debatuara.

Që dëshira për të marrë pjesë ishte si një lumë vërshues u pa edhe në diskutimet e tetë paneleve ku u prekën tema të rëndësishme si: zhvillimi ekonomik në atdhe dhe roli i diasporës, turizmi shqiptar, kultura, gjuha, identiteti, rrjeti i aftësive, organizimi i diasporës, bashkëveprimi midis përfaqësive diplomatike dhe diasporës, etj. Gjatë zhvillimit të këtyre paneleve u vu re një dëshirë e madhe për të marrë pjesë në diskutim. Ky konstatim duhet parë pozitivisht, pavarësisht nga problemet organizative, si mungesa e kohës, ndërtimi i paneleve, ankesat, ose zhgënjimi për mosmarrjen e fjalës; probleme që mund të rregullohen gjatë nismave eventuale të ardhshme.

Edhe ata emigrantë që nuk patën mundësi të merrnin pjesë në Samitin e Diasporës, ose që vendosën për arsye të ndryshme të mos vinin, nuk mund të futen në kategorinë e indiferencës, për sa kohë mospjesëmarrja ishte një zgjedhje e kushtëzuar nga probleme objektive, ose subjektive, krejtësisht të ligjshme e të kuptueshme. Në kushte të tjera, pjesëmarrja do të kishte qenë edhe më e madhe[4].

Nga ana tjetër, pjesëmarrja ose mospjesëmarrja në eventin e Samitit nuk paragjykon pjesëmarrjen e vërtetë të anëtarëve të diasporës, që janë aktivë në zhvillimet e Shqipërisë dhe shqiptarisë në kuptimin më të gjerë të fjalëve. Vetë pjesëmarrja në Samit nuk është se jep ndonjë patentë të veçantë, përderisa ka plot emigrantë, me siguri shumica, që kanë marrë pjesë e vazhdojnë të marrin pjesë aktivisht në rrjedhat e shqiptarisë, pavarësisht nga prania në ato ditë të nëntorit. Pra, është e nevojshme të ndahet koncepti i pjesëmarrjes në Samit nga ai i pjesëmarrjes së gjerë në zhvillimet e përgjithshme. Në fakt, koncepti i parë është tregues i të dytit; çka nuk mund të thuhet automatikisht për të kundërtën.

Nga pikëpamja e pjesëmarrjes në Samit mund të vihet re vullneti i përbashkët, i qeverisë dhe i diasporës, meqë e para e promovoi për herë të parë – çka nuk mund të mohohet në asnjë mënyrë – ndërsa e dyta iu përgjigj pozitivisht e me interes ftesës. Duhet të shtojmë se ky pohim i fundit çalon së paku për dy arsye: a) përdorimi i diskutueshëm i termit përgjithësues “Diasporë”, meqë kjo duhet kuptuar detyrimisht në shumës dhe në larminë e vet të gjithanshme; b) shpërpjesëtimi i përfaqësimit, në kuptimin që emigrantët e pranishëm nuk kishin mandat përfaqësues, kurse qeveria e ka me përkufizim nga parlamenti shqiptar[5].

Në një plan më të gjerë, ndërsa vullneti për pjesëmarrje nga ana e emigrantëve nuk mund të vihet në diskutim, përderisa e kanë vërtetuar në shumë mënyra, ajo e qeverisë në veçanti dhe e politikës shqiptare në përgjithësi, mbetet ende për t’u vërtetuar, për sa kohë mbetet ende në rrafshin e vullnetit të mirë dhe të deklaratave. Po ta konceptonim samitin si pjesë e takimit konstant e të strukturuar midis Shqipërisë dhe diasporës, do të thoshim se ai sapo ka filluar, dhe se jemi në hyrjen ceremoniale, në batutat e para, në shprehjen e vullnetit, kryesisht për efekte informative dhe mediatike. Në këtë kuptim, pra nga ana thelbësore, do të ishte e kotë ta gjykonim nismën, e cila shënoi hapjen e një procesi, rezultatet e të cilit do të shihen këtej e tutje.

Kushtet që përcaktojnë pjesëmarrjen janë të shumta, nga eliminimi i distancës midis grupeve dhe njerëzve, deri tek konceptimi i marrëdhënieve të barabarta dhe tek ideja e bashkëndarjes së përvojave. Natyrisht, nuk mjafton një hapje procesi, pavarësisht nga fjalët e mëdha dhe premtimet entuziaste, që të realizohen kushtet e pjesëmarrjes reale. Aq më tepër që pjesëmarrja e kërkuar nga ana e diasporës nuk ishte e llojit protokollar, por ndikuese, çka do të thotë se emigrantët duan të marrin pjesë aktivisht, për të bashkëvepruar e për të bashkëvendosur në raport me qëllimet dhe objektivat e bashkësisë.

Në qoftë se nga një anë u regjistrua një dëshirë e jashtëzakonshme e diasporës për të marrë pjesë, nga ana tjetër, përballë politikës dhe qytetarëve shqiptarë, qëndron problemi i përfshirjes së tyre sa më të efektshme[6]. Nuk është e qartë për shembull, përveç deklaratave parimore, se si do ta realizojë konkretisht qeveria shqiptare përfshirjen e emigrantëve, çka nuk mund të reduktohet vetëm në çështjen e votës, ngaqë pjesëmarrja politike është vetëm një aspekt i pjesëmarrjes sociale. Në këtë pikë mbetet për t’u shqyrtuar dhe analizuar pjesëmarrja e ulët – të paktën kjo ishte përshtypja e parë – e qytetarëve dhe protagonistëve të ligjërimit publik me banim në Shqipëri gjatë ditëve të samitit.

Këto shënime për samitin, në perspektivën e pjesëmarrjes, do të ishin të mangëta sikur dëshira e madhe diasporës për pjesëmarrje të harrohej e të mos konsiderohej si një kapital i jashtëzakonshëm për Shqipërinë dhe shqiptarinë. Mirëpo, ky kapital nuk mund të ndahet nga pritshmëria që krijoi Samiti në radhët e diasporës. Në vijim të takimeve të shumta, që politikanët kanë zhvilluar me diasporën prej vitesh, kryesisht gjatë fushatave elektorale ose me karakter ceremonial – të mbushura me retorikë e premtime gjithfarësh, shpeshherë për konsum mediatik –, Samiti rrezikon të rreshtohet tek nismat e inflacionuara, madhështia organizative e të cilit vetëm sa e rëndon situatën.

Në këtë kontekst, Samiti mund të konceptohet si thirrje e fundit për politikën shqiptare për të realizuar ato lidhje, që ajo vetë i deklaron si të domosdoshme[7]. Në rast se ky samit nuk do të pasohet nga propozime e veprime konkrete, besimi i lëkundur midis diasporës dhe politikës shqiptare do të shndërrohet në zhgënjim total, çka do të ishte dëm i jashtëzakonshëm për vendin dhe shqiptarinë. E nuk mjafton njoftimi i mbajtjes së samitit të ardhshëm, në rast se ai do të konceptohej sërish si prelud i një vepre imagjinare dhe jo si hap konkret në ndërtimin e urave lidhëse.

Ky shkrim është botuar fillimisht në revistën kulturore online Peizazhe të Fjalës: Samiti sapo filloi

[1] Organizatorët e Samitit pohuan se morën pjesë rreth 1000 vetë, të ardhur nga 41 vende të botës.
[2] Programin e Samitit të Diasporës mund ta gjeni në faqen zyrtare të nismës.
[3] Shiko për këtë temë shkrimin Pjesëmarrja e diasporës ose lapsusi i samitit, “Peizazhe të fjalës”, 2 shtator 2016.
[4] Nuk duhet të harrojmë se pjesa më e madhe e të pranishmëve erdhi në Samit me shpenzimet e veta.
[5] Kjo nuk do të thotë se një pjesë e anëtarëve të diasporës, drejtues shoqatash e organizatash, nuk ishin përfaqësues të anëtarëve të vet. Por marrja e mandatit nënkupton procese të tjera, përveçse një objektiv të qartë politik për t’u arritur gjatë takimit të nivelit të lartë. Që këtej edhe përkufizimi disi i pavend i termit Samit.
[6] Këtu do të ishte e dobishme që të merreshin parasysh edhe arsyet e atyre që e refuzuan ftesën, që nuk pranuan të vinin, ose të atyre që erdhën me shumë rezerva.
[7] Konceptin e thirrjes së fundit e shpreha edhe gjatë moderimit të Panelit të 8-të të samitit, koncept që është dhënë diku tjetër edhe si një shans i fundit që i jepet qeverisë shqiptare (shiko Keti Biçoku “Shanset e Samitit të Diasporës”).

 

Ligji u njëh përparësinë prindërve që banojnë apo punojnë në Krahinë prej 15 vjetëve. “Privilegjojmë lidhjen me territorin”

Romë, 17 shkurt 2017 – Përparësi bijve të të qytetarëve të Venetos denbabaden në listat për çerdhet. Fëmijët që kanë fatin e keq të kenë mamin e babin imigrantë, nga jashtë Italisë apo edhe nga një krahinë tjetër e Italisë, do të përfundojnë në fund të listës.

Është rezultati i një ligji të miratuar të martën nga Këshilli Krahinor i Venetos me mazhorancë legiste. Deri tani të vetmit që kishin përparësi e njohur në përpilimin e renditjeve të çerdheve, ishin fëmijët me paaftësi. Teksti i paraqitur nga Maurizio Conte dhe Giovanna Negro (Lega) parashikon që menjëherë pas tyre të renditen fëmijët me “prindër rezidentë në Veneto prej të paktën 15 vjetëve”, edhe jo të njëpasnjëshëm, ose që punojnë në Krahinë prej të paktën 15 vjetëve.

Edhe pse nuk bëhet dallim sipas shtetësisë, është e qartë për të gjithë se cilat do të jenë familjet e para që do të penalizohen nga kriteri i ri: tashmë 20% e të sapolindurve në Veneto i kanë të dy prindërit të huaj. Por do të kenë probleme me kriterin e ri edhe familjet italiane të transferuara së fundi në krahinë. Me pak fjalë, rregulli i ri i modelit trumpian godet pa dallim shtetësie të gjithë ata që në Veneto jetojnë prej pak vitesh.

“Jemi të mendimit se duhen privilegjuar ata qytetarë që tregojnë se kanë një lidhje serioze me territorin e Krahinës sonë” shpjegoi Negro. Sipas këshilltarit Conte, “është e drejtë të jepet akoma një sinjal sidomos tani që qeveria ka hedhur poshtë njohjen e popullit të Venetos si minorancë. Është e drejtë t’u jepet përparësi të drejtash atyre që jetojnë e vazhdojnë të kenë besim në tokën e vet. Dhe e drejta e çerdhes është një shërbim i rëndësishëm në mbështetje të familjes”.

“Është ligj legist e thellësisht i ideologjizuar që ndikon në autonominë e Komunave dhe pengon përpilimin e renditjeve që respektojnë nevojat reale të familjeve që duhet të fusin bijtë në çerdhe. Është një normë e gabuar dhe jemi shumë të shqetësuar për pasojat negative që mund të ketë: nga fakti që Veneto do të jetë më pak tërheqëse për çiftet e reja në përjashtimin e shumë familjeve në nevojë” ngre zërin Claudio Sinigaglio (PD).

Tani sytë janë kthyer nga Qeveria. Ajo mund të vendosë, në fakt, të hedhë ligjin krahinor në gjyq në Gjykatën Kushtetuese.

EP

 

Martedì scorso al Pantheon il primo sit in del “febbraio della cittadinanza”. L'appoggio del ministro Delrio: “Battaglia giusta, farò tutto quello che posso”. Chaouki: “Andremo anche da Mattarella”

Roma, 8 febbraio 2017 - Sui passaporti dei figli degli immigrati, sopra lo stemma della Repubblica, c’è scritto: “Chi nasce o cresce in Italia è italiano”. Poi c’è un appello al Senato: “Rispondi!” 

Quei passaporti sono comparsi ieri pomeriggio davanti al Pantheon a Roma, nel sit in promosso dalla Campagna l’Italia sono Anch’io e dal movimento Italiani senza Cittadinanza per chiedere a Palazzo Madama di approvare la riforma che renderebbe italiane anche per legge le seconde generazioni. La mobilitazione è permanente, ci saranno eventi al Pantheon ogni martedì pomeriggio, fino a una manifestazione nazionale fissata per il 28 febbraio. 

“Lo abbiamo chiamato "febbraio della cittadinanza" e chiediamo a tutti di darci sostegno. Aspettiamo questa riforma da tanti anni e oggi ci ritroviamo ancora a dire che non vogliamo più essere fantasmi” ha detto Fatima Edith Maiga, 25 anni, una degli Italiani senza Cittadinanza scesi in piazza. È arrivata in Italia a 9 anni,  è cresciuta a Reggio Emilia, sta prendendo a Roma una seconda laurea. Per la legge, più che un fantasma, è un’immigrata ivoriana. 

Davanti al Pantheon, ed è un segnale importante, è arrivato anche il ministro Graziano Delrio, che quando era sindaco di Reggio Emilia fu portavoce della Campagna l’Italia sono Anch’io. “Il governo – ha premesso - accompagna, non si sostituisce al Parlamento. Però politicamente è giusto che questa battaglia venga portata avanti, anche dentro al Partito Democratico. Farò tutto quello che posso fare, ci tengo. C’è tempo per approvare la riforma prima delle elezioni, dobbiamo andare fino in fondo”.

Il Ministro Graziano Delrio, martedì scorso al Pantheon, mentre legge la cartolina di Arbër Agalliu realizzata da Italiani senza cittadinanza, sostenendo così la riforma sulla cittadinanza:

“La riforma arrivi subito in Aula, saltando il passaggio in Commissione” è tornato a chiedere Filippo Miraglia, vicepresidente dell’ Arci. “Il problema non sono i settemila emendamenti della Lega Nord, ma quello che vuole fare il Partito Democratico. Ha ancora la volontà politica di condurre in porto una riforma sulla quale ha trovato faticosamente alla Camera un accordo col Nuovo Centrodestra?  Per la paura, infondata, di perdere consenso elettorale, il Pd potrebbe allargare la distanza tra questi ragazzi e il loro Paese”. 

“Noi seconde generazioni possiamo costruire ponti, anche tra l’Italia e gli altri Paesi, ponti fatti di solidarietà, integrazione e comprensione reciproca. Il nostro è un messaggio di apertura per questo Paese, che è il nostro Paese. Io per diventare italiano ho dovuto rinunciare alla cittadinanza cinese, è stato doloroso ma ho scelto l’Italia” ha raccontato Marco Wong, di Associna, che lunedì era nella delegazione ricevuta dal presidente Grasso Palazzo Madama. 

Ci si muove su più fronti per arrivare al risultato. “Stiamo pensando di incontrare anche il presidente Mattarella” ha spiegato oggi Khalid Chaouki, il deputato del Pd che insieme alla collega Milena Santerini (Democrazia solidale – CD), ha promosso un appello per la riforma della cittadinanza, sottoscritto da parlamentari, associazioni, artisti e scrittori. 

“Questa è una riforma di buon senso, riconosce un diritto sacrosanto di 800 mila figli di immigrati ma promuove anche una cittadinanza più consapevole, che unisce nascita in Italia e percorso scolastico” ha sottolineato Chaouki . “Possiamo togliere alibi a chi rivanga nelle zone d’ombra della ghettizzazione e sbattere la porta in faccia a chi specula sulla paura. È una battaglia di civiltà per dare all’Italia un’identità plurale e più forte grazie ai suoi nuovi cittadini”. 

“Siamo impazienti. Perdere questa occasione sarebbe un’enorme miopia politica” ha spiegato Santerini. “In questi anni i motivi per approvare la riforma non sono venuti meno, ma sono aumentati. Riguardano il presente, per la situazione di questi italiani di fatto ma non di diritto, ma anche una visione dell’Italia del futuro, che ha tutte le ragioni per pensare a un futuro insieme alla seconde generazioni e alla ricchezza che rappresentano”. 

Elvio Pasca

 

Pietro Grasso takon një delegacion bijsh imigrantësh pas apelit të deputetëve Chauoki dhe Santerini. Vazhdon fushata nxitëse e brezave të dytë

Romë, 7 shkurt 2017 – “Po të varej nga unë, reforma do të ishte ligj tani”. Kështu u është përgjigjur dje pasdite kryetari i Senatit, Pietro Grasso, bijve të imigrantëve dhe të gjithë atyre që përkrahin kauzëne tyre që kush rritet në Itali të etë italian edhe për ligjin.

Koncept i pohuar më vonë edhe me një cicërimë në Twitter: “Janë italianë (akoma) pa shtetësi. Uroj të miratohet shpejt ligji për t’u njohur atyre të drejtat dhe detyrimet  çdo qytetari”.

Kryetari i Senatit, ka pritur dje një delegacion të brezave të dytë, bashkë me deputetët Khalid Chaouki (Pd) dhe Milena Santerini (Democrazia solidale, CD), që kërkonin miratimin sa më shpejt të projektligjit 2092, të miratuar nga Dhoma e Deputetëve, por që prej mëse një viti dergjet sirtarëve të komisionit për Çështjet Kushtetuese të Senatit.

Chaouki e Santerini promovuan një apel drejtuar Grassos që që mori mbështetjen e shumë senatorëve dhe deputetëve të forcave të ndryshme politike, shoqatave dhe personave “të angazhuar në mbrojtjen e të drejtëve të të gjithëve”. I kërkojnë kreut të Senatit të bëjë çmos që “të miratohet projekt-ligji para mbylljes së kësaj legjislature” sepse reforma “nuk mund të shtyhet më”.

“E konsiderojmë themelore këtë masë– lexohet në apel, – për të ardhmen e vendit tonë, pasi ka të bëjë me mundësinë e marrjes së shtetësisë italiane nga anë e bijve të imigrantëve të lindur apo të rritur këtu. Fëmijë, adoleshentë dhe të rinj jo më të huaj janë një burim i rëndësishëm dhe duhet të mund të bëhen qytetarë me të drejta të plota përmes një pjesëmarrjeje aktive në paktin kushtetues”.

Në takimin me grasson morën pjesë Fatima Edith Maiga dhe Arbër Agalliu (Italiani Senza Cittadinanza), Marco Ëong (Associna), Maruan Oussaifi (Anolf), Omar Al Zeer (Giovani Musulmani d'Italia) dhe Kelum Perera (Lotus Club). Bashkë me dy deputetët ishte edhe Paolo Morozzo della Rocca, docent i të drejtës private dhe anëtar i Komunitetit të Sant'Egidio. 

Një sondazh i botuar dje nga e përditshmja Repubblica konfirmon që 70%  italianëve është pro reformës. Ndërkaq vazhdon mobilizimi i Fushatës “L’Italia sono anch’Io” dhe i lëvizjes “Italiani Senza Cittadinanza” që sot janë në sheshin e Panteonit në Romë nga ora 15:30.

Apeli për një miratim të shpejtë të ligjit mbi shtetësinë e të miturve me origjinë të huaj

 

Kam ardhur për të parë disa të afërm e di që si turist mund të qëndroj maksimumi 90 ditë, por do të dëshiroja të qëndroja më gjatë. Si t’ia bëj që të shtyj kthimin?

Romë, 9 shkurt 2017 – Kush vjen në Itali për periudha të shkurtra, për shembull për turizëm apo për të takuar të afërmit, në përgjithësi, pajiset në konsullatat italiane në vendlindje me “vizë të njësuar Schengen” të tipit C, që ka kohëzgjatje maksimale 90 ditë. Qytetarët e disa vendeve, si shqiptarët për shembull, falë marrëveshjes me BE-në, nuk kanë nevojë të pajisen me “vizë të njësuar Schengen” për udhëtimet e shkurtra, por gjithsesi duhet të respektojnë plotësisht atë çka kjo vizë parashikon, e në veçanti afatin kohor të qëndrimit në Itali (dhe në të gjithë zonën Schengen).

Me të mbërritur në Itali, kush vjen në Itali për kohë të shkurtër (pra me vizë të njësuar Schengen të tipit C apo pa vizë falë liberalizimit të vizave), nuk duhet të kërkojë leje qëndrimi por thjesht duhet të bëjë një deklarim të pranisë së tij në territorin italian.

Me përfundimin e 90 ditëve, qytetari i huaj duhet të kthehet në atdhe nëse nuk dëshiron të kthehet në imigrantë të parregullt e të rrezikojë dëbimin që ka si pasojë ndalimin e hyrjes në Itali dhe në të gjithë zonën Schengen. Rregullorja zbatuese e Tekstit Unik mbi Imigracionin (DPR 394/1999), në nenin 13, parashikon mundësinë e qëndrimit përtej 90 ditëve vetëm nëse ekzistojnë “motive serioze, veçanërisht të karakterit humanitar apo që rrjedhin nga detyrime kushtetuese ose ndërkombëtare”.

Ndaj, shtyrja e kthimit mund të ndodhë vetëm në raste të jashtëzakonshme, si për shembull, një sëmundje apo aksident që e detyron të huajin të shtrohet në spital apo sidoqoftë të ketë të pamundur të ndërmarrë udhëtimin e kthimit. Në këto raste duhet shkuar në Kuesturë për të kërkuar zgjatjen e qëndrimit në Itali, duke paraqitur të gjithë dokumentacionin e përshtatshëm për të shpjeguar arsyet e tejzgjatjes së qëndrimit. Por është mirë të mbahet parasysh, kjo mund të bëhet në situata vërtet shumë shumë të rralla.

 

Stranieriinitalia.it/Shqiptariiitalise.com

 

 

 

 

Dua të paraqes kërkesën për lejen e qëndrimit BE për qëndruesit afatgjatë e më thanë se me duhen certifikata të kartotekës gjyqësore e të çështjeve penale të hapura. Pse duhen? Ku t'i marr?

Romë, 10 janar 2017 – Lejeqëndrimi BE për qëndruesit afatgjatë, e ashtuquajtura karta e qëndrimit, nuk mund t’u lëshohet personave që konsiderohen të rrezikshëm për rendin publik dhe sigurinë e Shtetit.

Ky vlerësim, që sidoqoftë duhet të mbajë parasysh “kohëzgjatjen e qëndrimit në territorin italian dhe integrimin social, familjar e në punë të të huajit”, bëhet mbi të gjitha në bazë të asaj çka rezulton nga certifikata e kartotekës gjyqësore dhe nga certifikata e çështjeve penale të hapura.

Certifikata e kartotekës gjyqësore përmban të gjitha dënimet e mundshme penale të formës së prerë, certifikata e çështjeve të hapura përmban të gjitha proceset gjyqësore të mundshme akoma të hapura. Që të dyja këto certifikata, që vlejnë ër gjashtë muaj, kërkohen në Prokurori nga i interesuari apo një person tjetër i pajisur me prokurë.

Për secilin prej këtyre dokumenteve duhet paguar 3,84 € të drejta sekretarie, 16 € pullë-taksë dhe, nëse kërkohet dokumenti brenda ditës paguhen edhe 3,83 € për shërbimin me urgjencë. Marrja e këtyre dokumenteve është e domosdoshme për të huajt që kërkojnë kartën e qëndrimit, pasi ata nuk kanë të drejtë të lëshojnë vetëdeklarime.

Stranieriinitalia.it/ Shqiptari i Italisë
(Ndiqni Shqiptariiitalise.com edhe në Facebook dhe Twitter)

 

Sapo i kam dhënë me qira një apartament një qytetari të huaj. Kontratën e kam regjistruar në mënyrë të rregullt në Agjencinë e Tatim-taksave. Duhet të lajmëroj në  Kesturë për lëshimin e banesës (cessione di fabbricato)?

Përgjigjja e kësaj pyetjeje varet nga shtetësia e të huajit të cilit i lëshohet shtëpia me qira. Sipas dekretit  79/2012, i konvertuar në ligjin nr. 131/2012, regjistrimi i detyrueshëm i kontratës së qirasë (por edhe e shitblerjes së banesës) pranë Agjencisë së Tatim-taksave (Agenzia delle Entrate), përmbush edhe detyrimin e lajmërimit të lëshimit të banesës (cessione di fabbricato). Por kjo vlen vetëm në rast se qiramarrësi apo blerësi është qytetar italian apo i një vendi anëtar të BE-së. Nëse qiramarrësi apo blerësi është jokomunitar, detyrimi i komunikimit të lëshimit të banesës pranë Kuesturës mbetet në fuqi sepse parashikohet nga Teksti Unik mbi imigracionin.

Në fakt, sipas nenit 7 të dekretit legjislativ 286/1998: “Kushdo që i jep strehim, i lejon përdorimin e pronave të veta të patundshme në territorin italian apo merr në shtëpi të vet një të huaj apo një të paatdhe, edhe nëse ky është familjar, është i detyruar të lajmërojë me shkrim, brenda 48 orëve, autoritetet lokale të sigurisë publike”.

Lajmërimi i lëshimit të banesës bëhet në Kuesturë apo në Komisariat. Në formularin me të cilin jepet lajmërimi shënohen të dhënat e pronarit dhe të qiramarrësit. Kur shkohet në Kuesturë apo në Komisariat duhen pasur me vete edhe “kontrata e regjistruar në Agjencinë e Tatim-taksave dhe dokumentet e të dyve” siç shkruhet në dsjtine Policisë së Shtetit. Për kë nuk bën këtë deklarim parashikohet sanksion që shkon nga 160 deri në 1.100 €.

Për më tepër, deklarata e “lëshimit të banesës” e bërë në favor të shtetasit jokomunitar i lejon këtij të fundit të ketë një dokument që dëshmon se ka strehim, gjë që i kërkohet në rastin e lëshimit apo të përtëritjes së lejes së qëndrimit.

Shkarko formularin për lajmërimin e lëshimit të banesës

Stranieriinitalia.it/Shqiptariiitalise.com

In italiano: Chi affitta casa a un immigrato deve dirlo alla Polizia?

 

 

 

Shqiptarët që jetojnë në Itali, komunitet i integruar dhe me rrënjë tashmë nga kjo anë e Adriatikut, ngrenë apo bashkojnë familjet e tyre këtu, lindin e rrisin fëmijët në shkollat italiane e, normalisht, pas vitesh që jetojnë me qira, mendojnë edhe të blejnë shtëpi.
Që janë të shumtë e thonë raportet vjetore mbi marrjen e kredive për blerjen e shtëpive. Sipas të fundit, të përpiluar nga grupi Tecnocasa, gjatë vitit të shkuar, 13,6% e kredive të lëshuara në Itali u janë dhënë të huajve dhe nga këta të fundit 15,5% janë shqiptarë. Më shumë se shqiptarët kanë marrë kredi rumunët (27,3%), por ata janë komunitet mëse dy herë më i madh se i yni.
Në vijim një udhëzues i shkurtër mbi blerjen e banesës, marrjen e kredisë dhe lehtësimet fiskale të siguruara nga shteti italian për shtëpinë e parë.

NGA ZGJEDHJA E SHTËPISË TE MARRJA E ÇELËSAVE

Për blerjen e shtëpisë, i interesuari mund kontaktojë drejtpërdrejt persona të interesuar që të shesin një pronë të tyren të patundshme ose – dhe kjo është rruga më e rrahur – t’u drejtohet agjencive, të licensuara nga Shteti, kundrejt një pagese që shkon nga 2 deri në 5% të çmimit të shtëpisë.

Pasi vendoset se deri në ç’shumë mund të blihet shtëpia (duke marrë parasysh jo vetëm paratë që ke në dispozicion por edhe ato që mund të marrësh kredi), zgjidhet me kujdes zona, shtëpia, verifikohet me kujdes nëse kush po e shet është pronari i vërtetë duhet bërë:

- Propozimi për blerje, me nënshkrimin e të cilit bllokohet çmimi i banesës për të cilin është rënë dakord. Në këtë çast paguhet një pjesë e e vogël nga çmimi i banesës, shumë që nuk kthehet nëse blerësi ndryshon mendje;

- Kompromisi, një marrëveshje paraprake, nëpërmjet të cilit palët angazhohen për nënshkrimin e aktit të mirëfilltë të shitblerjes duke caktuar datën, vendin e noterin.  Kompromisi nuk është i detyrueshëm, por zakonisht bëhet për t’i dhënë kohë blerësit që me këtë në dorë të marrë kredinë në bankë. Kur kompromisi bëhet, mund të bëhet para një noteri dhe të regjistrohet në zyrën e tatim-taksave, pra të kthehet në një akt publik; 


- Akti publik të shitblerjes (rogito), që është kontrata që përfundimisht transferon pronësinë e shtëpisë.  Ky akt duhet nënshkruar detyrimisht nga blerësi e shitësi i pronës para një noteri, që e regjistron më pas aktin.

Në fund të këtyre fazave është paguar veç vlerës së shtëpisë, komisionit të agjencisë (nëse është kërkuar ndihma e një prej tyre), edhe:

- IVA apo tatimi mbi vlerën e shtuar, nëse banesa blihet nga një ndërmarrje;
- taksa e regjistrit (me lehtësimet fiskale nëse blihet shtëpia e parë);
- taksa e hipotekës;
- taksa e kadastrës;
- shpenzimet e noterit për aktin e shitblerjes që ka përpiluar e regjistruar.

Pasi bëhen këto të gjitha këto shtëpia është përfundimisht e blerësit.


KREDIA PËR BLERJEN E SHTËPISË

Një shtëpi në Itali kushton nga disa dhjetëra mijëra në qindra mijëra euro. Çmimi është shumë i ndryshëm nga qyteti në qytet, por edhe nga periferia në qendër Brenda të njëjtës zonë urbane. Kështu, nëse në qendër të Cremonës mund të gjesh shtëpi për njëmijë euro për m2, në afërsi të qendrës në Romë apo Milano çmimi për m2 shkon në 6-7 mijë e më shumë.

Duke qenë se flitet për shuma të konsiderueshme, shpesh për blerjen e shtëpisë kërkohet një hua në një institut kreditor, kryesisht banka. Lidhet kështu një kontratë kredie, falë të cilës banka jep një shumë të parave për të cilat marrësi angazhohet t’i paguajë me këste për shumë vite. E për t’u siguruar se ai do të paguajë borxhin, banka vendos hipotekë mbi banesën e blerë.

Nëse sipas bankës, të ardhurat e blerësit nuk janë të mjaftueshme për të paguar këstet e kredisë, atëherë, ajo kërkon edhe garancinë e një personi tjetër apo të një subjekti, që të angazhohet konkretisht, me të mirat e tij materiale, për shlyerjen e borxhit nëse kush merr kredinë nuk kthen mbrapsht paratë. Vendosja e hipotekës mbi banesën, i lejon bankës, në rastin kur nuk paguhen këstet e kredisë, të bëhet pronare e shtëpisë, dhe më pas ta shesë atë me qëllim që të mbledhë shumën e kredisë që nuk i është paguar.

Edhe në marrjen e kredisë, për shtëpinë e parë ka disa lehtësime: interesat janë më të ulëta se ato që bankat kanë kur japing para borxh për motive të tjera.

Ashtu si kontrata e shitblerjes së shtëpisë, edhe kjo e marrjes së kredisë nënshkruhet nga marrësi dhe një përfaqësues i bankës para një noteri që e regjistron.

Çfarë kërkon banka?

Për të miratuar dhënien e kredisë, banka dëshiron të kontrollojë kapacitetin ekonomik të personit ndaj i kërkon atij:

- deklaratën e të ardhurave; 

- garanci personale ose nëpërmjet të mirave të tua materiale;
- ndonjëherë edhe derdhjen çdo muaj të pagës në bankë.


Ja çfarë përcaktohet në kontratën e kredisë:

- kohëzgjatja e kthimit të kredisë që shkon nga 5 deri në 30 vjet  e varet nga shuma e mosha e atij që kërkon kredinë;
- lloji i normës së interesit të kredisë: mund të jetë fikse ose i ndryshueshme në kohë;

- vlera e normës së interesit të kredisë. Normat e interesave kanë skadenca të ndryshme, mujore, tremujore, vjetore. Ato përcaktohen duke u bazuar mbi tregues të referimit që botohen në shtypin e përditshëm, EURIBOR, EUIRS, të cilëve u shtohet edhe një shumë e vendosur nga vetë banka që quhet SPREAD; 

- plani i kthimit të të hollave dhe shuma e këstit;
- shuma e penalitetit nëse vendoset të shlyhet kredia para afatit.


LEHTËSIMET FISKALE PËR SHTËPINË E PARË

Kur blihet shtëpia e parë në Itali, në të cilën do të jetohet, mund të përfitohet nga një regjim fiskal i lehtësuar, pra të paguhen tatime në një masë më të ulët nga ato që paguhen zakonisht për blerje pasurish të patundshme.

Për zbritjet nga tatimet dallohen dy raste:

Kur shtëpia blihet nga një privat, nuk paguhet IVA (tatimi mbi vlerën e shtuar).

Lehtësimi fiskal konsiston në mundësinë e pagimit të tatimit të regjistrimit në masën e reduktuar 2% dhe jo në masën 9%. Tatimi që duhet paguar llogaritet mbi vlerën kadastrale të pasurisë së patundshme, apo e thënë ndryshe vlera që rezulton nga shumëzimi i rentës kadastrale, të rivlerësuar me 5%, të shumëzuar me koeficientin ligjor 110.

Shembull: Nëse renta kadastrale është 900 euro, vlera kadastrale e saj si shtëpi e parë do të jetë 900x1,05x110 =103.950,00 euro

Veç kësaj, paguhet edhe tatimi i hipotekës dhe ai i kadastrës që janë një shumë fikse prej 50 euro secila.

Kur shtëpia blihet nga një ndërmarrje ndërtimi, brenda katër vjetëve nga përfundimi i punimeve, duhet paguar IVA 4% (në vend të 10 apo 22% në rastet kur nuk është fjala për shtëpi të parë). Veç këtij tatimi, paguhet edhe  ai i regjistrimit, i hipotekës dhe i kadastrës, secilin në masën fikse prej 200 eurosh.

Kriteret për përfitimin e lehtësimeve fiskale:

Duhet verifikuar para së gjithash që banesa nuk ka karakteristikat e një ndërtese luksoze e nuk bën pjesë në kategoritë kadastrale A1, A8 apo A9. Kategoritë kadastrale për të cilat përfitohen lehtësimet fiskale për shtëpinë e parë janë A2, A3, A4, A5, A6, A7 dhe A11.

Banesa duhet të gjendet në komunën ku blerësi ka rezidencën apo ku angazhohet ta marrë brenda 18 muajve nga blerja e shtëpisë.

Në aktin e shitblerjes blerësi duhet të deklarojë që:

- nuk ka pronësinë, përdorimin gjatë gjithë jetës tënde (usufrutto), të një shtëpie tjetër në territorin e Komunës ku gjendet shtëpia që po blen;
- nuk gëzon në Itali të drejta prone, përdorimi, përdorimi të përjetshëm, pronësie të ardhshme pas vdekjes së pronarit të tanishëm (nuda proprietà), mbi ndonjë tjetër shtëpi të blerë me të njëjtat lehtësime fiskale.

Kujdes: Përfitimet fiskale i humbet nëse deklarimet e bëra në aktin e blerjes rezultojnë të rreme; dhe nëse shet apo dhuron banesën brenda pesë vjetëve të parë nga data e blerjes, me përjashtim të rastit kur brenda vitit blen një tjetër për ta pasur si banesë kryesore.

Përgatiti Shqiptari i Italisë
(Ndiqni Shqiptariiitalise.com edhe në Facebook dhe Twitter)

 

Fatkeqësisht ndonjë udhëtim me avion shoqërohet me surprizën e hidhur në mbërritje kur kupton që bagazhi që kishe nisur në stivë ka mbërritur i dëmtuar, apo më keq akoma, nuk ka mbërritur fare.

Humbja e valixheve: ku të drejtohemi e si të veprojmë

Duhet shkuar menjëherë në zyrën Lost and Found (Zyra e Bagazheve të humbura) të aeroportit për të denoncuar humbjen ose dëmtimin e bagazhit. Janë të nevojshme: bileta e fluturimit, kuponi i bagazhit dhe përpilimi i modulit PIR (Passenger Irregularity Report) ku duhet të shënohen karakteristikat fizike e bagazhit (përmasat, ngjyra, modeli, marka). Paditja në Zyrën e Bagazheve të humbura, u hap rrugën kërkimeve për bagazhin.

Bagazhi konsiderohet zyrtarisht i humbur nëse nuk dorëzohet brenda tri javëve (21 ditëve) nga data e mbërritjes së avionit, por shoqëria ajrore mund të njohë edhe në një kohë më të shkurtër humbjen e bagazhit. Në këtë pikë pasagjeri mund të bëjë reklamimin me shkrim (këshillohet gjithnjë me postë të porositur, me lajmërim marrjeje). Në reklamim duhet specifikuar dëmi i pësuar, duke dhënë provat (listën e detajuar të sendeve/rrobave që përmbante çdo bagazh që nuk është dorëzuar, kopjen e biletës, kuponin e bagazhit të humbur, kopjen e formularit PIR të përpiluar në aeroport. Kompania ajrore është përgjegjëse edhe kur nuk ka faj, me përjashtim të rastit kur arrin të tregojë që përgjegjësia e dëmit është e pasagjerit ose që ky ka kontribuuar me neglizhencë, fshehje apo akte të paligjshme.

Në rast dëmtimi të bagazhit, brenda 7 ditëve nga mbërritja juaj mund t'i paraqisni reklamim me shkrim (këshillohet gjithnjë me postë të porositur, me lajmërim marrjeje) kompanisë ajrore, duke bashkangjitur kopjen e PIR-it të përpiluar në aeroport. Kompania ajrore është përgjegjëse edhe nëse nuk ka faj, me përjashtim të rastit kur arrin të tregojë që përgjegjësia e dëmit është e pasagjerit apo kur është fjala për një defekt të vetë bagazhit.

Dëmshpërblimi

Për shoqëritë ajrore evropiane dhe të tjera që kanë nënshkruar konventën e Montrealit përgjegjësia e shoqërisë për dëmin e shkaktuar nga humbja, vjedhja, dëmtimi, dorëzimi me vonesë i bagazhit është e kufizuar, maksimumi, rreth 1.167 euro për çdo bagazh të trasportuar dhe dëmshpërblimi që ato japin është sipas dëmit efektiv të pësuar (gjithnjë pa kapërcyer 1.167 eurot);

Për kompanitë ajrore që nuk kanë nënshkruar konventën e Montrealit përgjegjësia e kompanisë është 20 dollarë (rreth 15 euro) për kg të bagazhit të transportuar.

Është gjithnjë e mundshme që të rritet vlera e dëmshpërblimit përmes të ashtuquajturit "deklarim i vlerës", që bëhet në momentin e check-in-it, që mundëson rritjenn e përgjegjësisë së kompanisë, por kundrejt pagesës së një tarife shtesë nga pasagjeri: deklarimi i vlerës së bagazhit bëhet me përpilimin e formularëve të posaçëm që kërkohen në check-in.

Stranieriinitalia.it/Shqiptariiitalise.com

 

Kush udhëton me avion, sidomos në periudha të ngarkuara siç është gushti, në aeroport mund të ketë të papritura aspak të këndshme: mëson që fluturimi është me vonesë ose është anuluar. Apo më keq akoma, që avioni për të cilin ka biletën në dorë është tashmë plot. Ç’të drejta kemi si udhëtarë? Si të veprojmë për t’u shpërblyer për dëmet e shkaktuara nga shoqëritë  ajrore?

Të drejtat e pasagjerëve në rast se nuk u sigurohet marrja e avionit për të cilin kanë paguar, u anulohet apo u vonohet gjatë fluturimi parashikohen në rregulloren evropiane 261 të vitit 2004, në fuqi nga 17 shkurti 2005. Sipas saj, kompania e fluturimeve është e detyruar të informojë pasagjerët e saj për të drejtat që ata kanë kur nisja parashikohet nga një aeroport i BE-së apo kur kompania është evropiane e niset nga një vend jashtë BE-së e ka si vendmbërritje përfundimtare një aeroport evropian.

Rregullorja evropiane njeh të drejta të reja për pasagjerët dhe detyrime për shoqëritë ajrore që në rast overbooking, të anulimit të fluturimit, apo të vonesës prej të paktën dy orësh, duhet t'u japin drejtpërdrejt pasagjerëve lajmërim me shkrim që të përmbajë rregullat për asistencën dhe kompensimin në para të parashikuara nga rregullorja evropiane.

Rregullorja ka të bëjë si me fluturimet e linjës si me të ashtuquajturat charter. Më saktësisht, kjo rregullore i aplikohet çdo vektori ajror (komunitar dhe jokomunitar) që niset nga një vend anëtar i BE-së apo që mbërrin në një vend anëtar. Që pasagjeri të mund të gëzojë mbrojtjen e parashikuar nga rregullorja e sipërpërmendur, duhet të ketë në dorë prenotimin e fluturimit të konfirmuar dhe duhet të jetë paraqitur në aeroport në orarin e treguar me shkrim nga shoqëria ajrore.

Rregullorja parashikon që, në rast të vonesave mbi dy orë, shoqëria ajrore duhet t'u japë pasagjerëve ushqim dhe vend fjetjeje, përveç mundësisë për të kryer falas dy telefonata ose fakse ose email me disa kushte. Në veçanti, kur vonesa është: 2 orë apo më shumë për udhëtime deri në 1.500 km; 3 apo më shumë për udhëtime brenda BE-së mbi 1.500 km dhe për të gjitha udhëtimet e tjera nga 1.500 deri në 3.500; 4 apo më shumë për udhëtimet jashtë BE-së mbi 3.500 km.

Nëse vonesa kapërcen 5 orët, pasagjeri që heq dorë nga udhëtimi ajror mund të kërkojë rimbursimin e biletës.

Gjykata e Drejtësisë së Komunitetit Europian, me sentencën e 19 nëntorit 2009 (C402/07), ka vendosur që dëmet e pësuara nga pasagjerët në rast të anulimit apo të vonesës së zgjatur të udhëtimit ajror janë të ngjashme dhe që nuk është e pranueshme të trajtohen në mënyrë të diferencuar; kështu pasagjerët e udhëtimeve me vonesë kanë të drejtën e kompensimit në para të parashikuar nga rregullorja evropiane kur vonesa është të paktën tre orë, apo kur udhëtarët arrijnë në destinacionin final me të paktën tre orë vonesë mbi orarin e parashikuar fillimisht. Me një fjalë edhe në rastin e vonesave prej të paktën tri orë udhëtari ka të drejtën e kompensimit në para të parashikuar për anulimin e fluturimit.

Si të veprojmë në rast overbooking të avionit?

Overbooking nuk është tjetër veçse shitje biletash për një numër më të lartë se ç'janë vërtet vendet në dispozicion.

Shoqëritë ajrore veprojnë në këtë mënyrë që të mbrohen nga mosmbushja e mundshme e avionit për shkak të dorëheqjes nga udhëtimi i ndonjë udhëtari. Nga ana tjetër, kjo gjë bëhet burim problemesh për pasagjerët, pasi shoqëritë ajrore jo rrallë abuzojnë me këtë praktikë, duke shitur një numër biletash shumë më të lartë (deri në 30% më shumë nga ç'janë vendet në dispozicion). Në këtë mënyrë disa pasagjerëve, kur mbërrijnë në aeroport në orarin e duhur dhe me prenotim të rregullt, u mohohet imbarkimi, pasi ndërkohë avioni është mbushur.

Kompania ajrore duhet të përpiqet të negociojë me pasagjerët e tjerë për të parë nëse ndonjëri është i gatshëm të lërë vendin e tij. Nëse shkëmbimi i pasagjerëve nuk është i mundshëm, pasagjeri që ka të drejtë të zgjedhë mes rimbursimit të biletës (që duhet bërë brenda 7 ditëve) dhe një fluturimi alternativ, sa më shpejt të jetë e mundur, ose në një datë të zgjedhur nga pasagjeri. Për më tepër, ai ka të drejtën, nëse është e nevojshme, e fjetjes dhe të ngrënies falas, përveç dy telefonatave apo faksit apo e-mail-it falas.

Kompensimi në para

Përveç asistencës, shoqëria ajrore duhet të japë këto dëmshpërblime për mohimin e fluturimit, sipas udhëtimit që duhet të bënte (brenda BE-së apo ndërkombëtare) dhe largësisë në km që duhet të përshkonte:

  • Për fluturime brenda BE-së deri në 1.500 km, 250 euro;
  • Për fluturime brenda BE-së mbi 1.500 km, 400 euro;
  • Për fluturime ndërkombëtare deri në 1.500 km, 250 euro;
  • Për fluturime ndërkombëtare nga1.500 deri në 3.500 km, 400 euro;
  • Për fluturime ndërkombëtare mbi 3.500 km, 600 euro.

Nëse pasagjeri zgjedh të marrë një fluturim alternativ, kompensimi në para mund të reduktohet. Të njëjtat të drejta u takojnë pasagjerëve nëse fluturimi është anuluar.

Dëmshpërblimi nuk jepet nëse:

  1. shoqëria ajrore arrin të tregojë që përgjegjësia e anulimit nuk është e saja, por ka ndodhur për shkak rrethanash të jashtëzakonshme (gjë që duhet të vërtetohet nga vetë shoqëria ajrore) ose
  2. pasagjeri është informuar për anulimin e fluturimit të paktën dy javë para nisjes apo
  3. pasagjerit i është ofruar mundësia e imbarkimit në një avion tjetër në një orar afër fluturimit origjinal.

Në rastin e sistemimit në një fluturim alternativ, nëse posti është i një klase më të lartë se ai i parashikuar nga bileta e prerë, pasagjeri nuk duhet të paguajë asnjë shtesë; nëse posti është i një klase inferiore, pasagjerit i rimbursohet brenda 7 ditëve një përqindje e biletës, që ndryshon sipas gjatësisë së udhëtimit: 30% për udhëtime deri në 1.500 km, 50% për fluturime brenda BE-së mbi 1.500 km dhe për të gjitha udhëtimet e tjera nga 1.500 deri në 3.500 km, 75% për fluturimet jashtë BE-së mbi 3.500 km.

Ankimet e mundshme duhen bërë fillimisht pranë kompanisë së fluturimeve e nëse kjo nuk përgjigjet për gjashtë javë, autoritetit përgjegjës për aplikimin e rregullores evropiane. Në Itali, ky autoritet është ENAC, Enti Kombëtar për Aviacionin Civil.

Stranieriinitalia.it/shqiptariiitalise.com

 

 

 

La registrazione è obbligatoria per i parmigiani senza cittadinanza, così come per i minorenni e studenti o lavoratori fuori sede

Roma, 13 febbraio 2017 – Mentre continua la campagna elettorale di Gentian Alimadhi e degli altri due candidati, sarebbe utile ricordare agli albanesi di Parma, e non solo a loro, che - come per tutte quelle organizzate dal PD – alle primarie del centrosinistra per il candidato sindaco di Parma che si terranno il 5 marzo, godono il diritto di voto anche chi vive a Parma regolarmente ma che non ha la cittadinanza italiana, i giovani da 16 anni in su e tutti gli studenti e i lavoratori fuori sede. A tutti questi, però, si richiede la registrazione, nelle liste dei votanti.

Ormai non c’è tanto tempo da perdere. Per la registrazioni ci si deve andare personalmente nella sede del Partito Democratico in via Treves, 2, entro e non oltre venerdì 17 febbraio. Gli uffici sono aperti negli orari 9-12.30 e 15-18 dal lunedì a venerdì (il giovedì fino alle ore 19). Per la registrazione di chi non ha la cittadinanza italiana, oltre la carta di’identità rilasciata dal Comune di Parma, serve avere con sè anche il documento di soggiorno.

Essendo la registrazione obbligatoria, si invitano, quindi, tutte le persone senza cittadinanza che vorrebbero votare per Gentian Alimadhi – il quale, per la sua storia, avrà nel suo elettorato delle primarie anche tante persone che, per la legge, italiani non lo sono ancora – di trovare del tempo per recarsi in via Treves, 2.
Solo facendo questo passo, possono dire la loro nelle primarie del 5 marzo.

Shqiptariiitalise.com

Leggi anche:
Il programma di Alimadhi per una città bella e pluriculturale, accogliente e sicura
Alimadhi: Sono un parmigiano, non permetterei che venga definito “sindaco degli immigrati”
Gentian Alimadhi, nga emigrant në kandidat për kryetar bashkie
Primarie sindaco di Parma, primo passo superato egregiamente da Alimadhi
Conto alla rovescia a Parma. Alimadhi pare il favorito già nella raccolta firme
Gentian Alimadhi, profili i ri i kryebashkiakut të ardhshëm në Itali
 

“Falënderime për emocionet, suksese në punën e mjeshtrinë tënde”

Romë, 12 shkurt 2017 – Serisë në gjatë të fjalëve të ngrohta e përgëzuese në drejtim të Ermal Metës për suksesin e tij në Sanremo i shtohen edhe ato të ambasadores së Shqipërisë në Romë, zonjës Anila Bitri. Me një shënim në profilet Facebook e Twitter të ambasadës ajo i shpreh urimet për çmimet e fituara në këtë edicion dhe e falënderon për emocionet e bukura që ai përcolli me interpretimet e tij.

Ja mesazhi i saj i plotë:

Lexo edhe: Kledi Kadiu: “Fitorja e Ermal Metës është e të gjithë ne emigrantëve”

Shqiptariiitalise.com

 

Edhe të huajt me partnerë italianë mund të marrin shtetësinë. Nga 11 shkurti mund të aplikojnë online në portalin e ministrisë së Brendshm

Romë, 9 shkurt 2017 – Populli italian shtohet edhe me ata që shtetësinë e marrin për arsye dashurie. E më në fund, edhe në Itali nuk ka më rëndësi nëse dashuria është mes dy personave të të njëjtës gjini apo të gjinive të ndryshme. Në fakt, falë ligjit të miratuar pranverën e shkuar, shtetësisë për martesë i është shtuar edhe shtetësia për arsye të “lidhjes civile” mes personave të të njëjtës gjini.

Një i huaj apo e huaj që ka lidhje civile me një italian apo italiane mund të bëhen shtetas italianë. Kërkesa, njësoj si për shtetësinë për martesë, mund të paraqitet dy vjet pas celebrimit të lidhjes nëse çifti jeton në Itali, pas tre vjetëve nëse çiti jeton jashtë.

Në Itali, lidhjet civile janë të mundura vetëm prej pak muajsh dhe asnjë nga çiftet që kanë celebruar në Itali lidhjen e tyre, nuk e përmbush akoma kriterin e kohës për të kërkuar shtetësinë. Por ligji i ri u hapi rrugën edhe njohjeve të çifteve homoseksuale të lidhura në vende të tjera ku mundësia ekzistonte prej vitesh. Pra, ka që tani nga ata që mund të kërkojnë shtetësinë sepse janë të lidhur me shtetas italianë prej vitesh (edhe pse ligji italian vetëm muajt e fundit ua njohu lidhjen e të drejtat e detyrimet që rrjedhin prej saj).

Më 11 shkurt, kur të hyjnë në fuqi edhe aktet nënligjore të nevojshme për aktualizimin e plotë të ligjit mbi lidhjet civile, portali i Ministrisë së Brendshme do t’i përshtatet risisë. Nga ajo ditë, konfirmon një shënim i ministrisë, “do të jetë e mundur të nisen online kërkesar e shetësisë italiane edhe për lidhjet civile mes personave të të njëjtës gjini”.

Stranieriinitalia.it/Shqiptariiitalise.com

Lexo edhe:
Lidhjet civile. Italia ka më në fund ligjin që u njeh të drejtat edhe çifteve gay
Çiftet gay për imigrantët? Nënkuptojnë edhe lejeqëndrim e shtetësi

 

 

 

 

Patriarku i letrave shqipe ndahet nga jeta në moshën 85-vjeçare

Tiranë, 3 shkurt 2017 – U nda sot nga jeta shkrimtari i madh Dritëro Agolli.

Patriarku i letrave shqipe ndërroi jetë në moshën 85-vjeçare pasi prej disa ditësh, ai ishte shtruar në spitalin universitar ”Shefqet Ndroqi”, në Tiranë për shkak të gjendjes së tij të rënduar shëndetësore nga një sëmundje në mushkëri.

Jeta dhe Vepra

Dritëro Agolli lindi më 13 tetor 1931, në fshatin Menkulas të Devollit, në Korçë. 13 vjet të jetës i kalon në këtë fshat, ku në moshën 9-vjeçare përfshihet në Luftën Nacional Çlirimtare. Aty merr detyrën si korrier i çetave partizane.Pas Çlirimit të vendit Agolli vazhdoi studimet në Gjirokastër në gjimnazin e këtij qyteti për katër vjet rresht. Ende në bankat e gjimnazit “Asim Zeneli” në Gjirokastër, ai boton në shtypin e kohës poezitë e para i frymëzuar nga Naimi dhe Çajupi, vjersha të cilat u botuan në 1947 në gazetën “Rinia”.

Këtu zuri fill edhe miqësia e tij me shkrimtarin e madh Ismail Kadare. Të dy së bashku në udhëtimin e tyre si krijues e ngritën letërsinë në nivele të larta të stilit. Agolli dhe Kadare i përkasin brezit të shkrimtarëve të viteve 1960, që shpëtuan letërsinë nga dogmatizmi i realizmit socialist.

Edhe pse shkruante vjersha, ëndrra e Dritëro Agollit ishte që të bëhej veteriner. Poeti dhe shkrimtari i madh e ka dashur shumë natyrën. Kafshët janë shpesh personazhe të krijimtarisë së tij.

Pas përfundimit të gjimnazit në Gjirokastër, ai bëri kërkesë për të vazhduar shkollën e lartë për Zooteknikë. Kërkesa për të ndjekur studimet për veterinari i dërgohet ministrit të Arsimit, Karahman Yllit, i cili kishte dëgjuar emrin e tij si poet.

Në moshën 25-vjeçare Dritëro Agolli u kthye nga Bashkimi Sovjetik dhe nisi punën në Tiranë fillimisht si gazetar, ku u dallua për përkushtimin e tij ndaj njerëzve të punës. Ai u shqua për reportazhet e bukura e të ndjera për njerëzit e thjeshtë dhe punëtoret, cilësi që e bëri një njeri shumë të dashur për popullin.

Ka punuar për 15 vjet me radhë si gazetar i gazetës “Zëri i Popullit”.

Publicistika e tij është përbëhet nga mijëra artikuj, fejtone, ese dhe reportazhe. Reportazhet e Agollit gjatë kohës që punonte si gazetar janë përmbledhur para viteve 1990 në një vëllim të veçantë.

Krahas artikujve publicistikë, Dritëro Agolli nisi të botoj vëllimet e para poetike, tregimet dhe tekste dramatike për teatrot, të cilat u shquan për frymëzime e metafora të mrekullueshme.

Gjatë studimeve në Rusi, Dritëro Agolli u njoh me një studente ruse dhe pas njohjes me të ndodhi dhe martesa e tij e parë. Kjo martesë u bë në vitin 1956, kur sapo ishte kthyer në atdhe, pas prishjes së marrëdhënieve me Bashkimin Sovjetik.

Veprën e parë me vjersha “Në rrugë dolla”, Dritëro Agolli e botoi në vitin 1958. Është vëllimi i parë i cili u prit mirë nga kritika e kohës. Shquhet si një poet popullor dhe vet e pohonte se ishte i tillë.

Himni që i ngriti baltës së vendlindjes dhe njeriut të thjeshtë shqiptar në poemën e tij të parë të viteve ‘60, në poemën “Nënë Shqipëri”, e bëri shkrimtarin shumë popullor.

Dritëro Agolli u shfaq në letërsi si një autor me kërkesa të larta për poezinë. Gjatë gjithë karrierës së tij artistike, ka lëvruar këto gjini të letërsisë: poezinë, poemën, tregimet, novelat, romanin, dramën, skenar filmi, reportazhin, kritikën, analizën dhe raportin e lajmit.

Librat me poezi dhe poemat më të njohura të Agollit janë: “Në rrugë dola”, “Hapat e mia në asfalt”, “Shtigje malesh dhe trotuare”, “Devoll-Devoll”, “Mesditë”, “Baballarët”, “Nënë Shqipëri”, “Fjala gdhend gurin”, “Udhëtoj i menduar”. Pas 1990-s “Pelegrini i vonuar”, “Lypësi i kohës”, “Njerëz të krisur”, “Vjen njeriu i çuditshëm”, “Lutjet e kambanës”, “Fletorkat e mesnatës”, etj.

Dritëro Agolli ka shkruar edhe tekste këngësh, madje duke marrë edhe çmime. Një ndër çmimet ishte ai i vitit 1971, kur këngëtarja Alida Hisku, 14 vjeçe, në festivalin e 10-të merr çmimin e dytë me tekstin e Dritëro Agolli “E Paharruara”.

Gjatë krijimtarisë letrare, në të gjithë veprën e Agollit vihen re shtatë tipare kryesore në të cilat mbështetet arti i tij. Kulti i tokës dhe i bukës, shenjtërimi i njeriut dhe natyrës, raporti personal me botën, miti i atdheut, historia e të parëve, zhgënjim për kohën dhe humbjen e saj, dhe e ardhmja optimiste. Agolli u cilësua si novator i poezisë shqiptare në gërshetimin që i ka bërë folklorit me poezinë moderne, duke sjellë perla lirike të gjuhës shqipe. Ndërkohë risi jo pak të rëndësishme Agolli solli dhe në metrikën e vargut.

Agollit nga censura komuniste i janë ndaluar tre libra. I pari ka qenë “Zhurma e erërave të dikurshme”, në vitet 1960, drama “Mosha e bardhë” në vitet 1980 dhe një seri tregimesh në revistën “Nëntori”. Dy të fundit janë ndaluar gjatë kohës që ishte kryetar i Lidhjes.

Ai e botoi librin “Zhurma e erërave të dikurshme”, në vitin 1964, por vetëm një vit më pas ky libër u hoq nga qarkullimi dhe Agolli u kritikua, pasi me këtë libër e paraqiste me pesimizëm realitetin komunist.

Nga romanet e Agollit janë bërë një sërë filmash artistikë. Ndër filmat më të mirë janë “I teti në bronz” (romani “Komisari Memo”), “Njeriu i mirë”, “Apasionata”, “Njeriu me top”.

Shkrimtari i shquar Dritëro Agolli, veç poezive, romaneve, tregimeve, ka shkruar edhe skenarë filmash.

Agolli është edhe autor i një sërë skenarëve për dokumentarë. Gjithashtu ka qenë edhe autorë dramash. Dy janë dramat më të njohura të Dritëro Agollit. “Mosha e bardhë”, e cila u ndalua nga botimi gjatë diktaturës, si dhe drama “Fytyra e dytë”.

 

Dritëro Agolli është i njohur dhe si përkthyes. Ka përkthyer nga anglishtja poezitë e poetit Robert Bërns dhe nga frëngjishtja poezitë e poetit Pol Elyear, i cili ka dhe disa poezi për Shqipërinë.

Ndërsa veprën më të madhe në përkthim Agolli e ka nga rusishtja. Botimi voluminoz, “Shekulli i artë”, është një nga më të arrirët artistikisht. Agolli ka përkthyer poetët më në zë të shekullit të 19-të në Rusi, si Pushkin, Ahmatova, Bllok, Lermontov dhe shumë të tjerë.
Për shumë vite Agolli ka dhënë kontribut edhe në zhvillimin e letërsisë shqipe.

Ai ka qenë kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve për 19 vjet. U emërua në vitin 1973 dhe u tërhoq nga ky post më 31 janar 1992. Gjatë kohës së komunizmit, Agolli ka qenë kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve, anëtar i Komitetit Qendror të PPSH-së dhe deputet në disa legjislatura.

Për herë të fundit Agolli ka qenë deputet i Parlamentit për gjashtë muaj në vitin 2005. Dritëro Agolli është zgjedhur deputet për 30 vjet me radhë edhe në kohën e diktaturës, edhe dhjetë vjet në kohën e tranzicionit.

Vlerësimet

Dritëro Agolli cilësohet si një nga shkrimtarët më të mirë të të gjitha kohërave në letërsinë shqipe. Jo vetëm në antologjinë shqiptare, por ai tashmë është i përfshirë në antologjitë e disa vendeve të botës.

Për kontributin e tij të jashtëzakonshëm shkrimtari i madh, Dritëro Agolli, veç çmimeve të tjera, është vlerësuar edhe me titullin e lartë, “Nderi i Kombit”. Është shpallur “Qytetar Nderi” i Tiranës në vitin 2003. Dritëro Agolli është fitues i katër çmimeve të Republikës dhe i disa çmimeve vjetore në letërsi. U pranua anëtar i Akademisë së Firences “Muzat” në Itali. Përveç qytetit të Tiranës, ai është “Qytetar Nderi” edhe i qyteteve të Korçës, Gjirokastrës etj.
Nuk numërohen vlerësimet. Në 82-vjetorin e Lindjes në vitin 2013, shkrimtari i madh Dritëro Agolli është vlerësuar edhe me çmimin “Carlo Levi” në Itali. /ATSh

Lexo edhe:
85 fakte nga 85 vitet e kolosit të letrave shqipe Dritëro Agolli
Çmimi Carlo Levi për shkrimtarin e madh Dritëro Agolli

 

Presidenti Nishani i dekoron sot në Ditën Ndërkombëtare të Kujtesës

Tiranë, 27 janar 2017 – Presidenti Bujar Nishani dekoroi sot gjatë një ceremonie të veçantë të zhvilluar në Ditën Ndërkombëtare të Kujtesës, 35 familjet dhe individët shqiptarë të cilët strehuan hebrenjtë gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Për të vlerësuar aktin heroik e të pashembullt njerëzor për shpëtimin e hebrenjve nga përndjekja naziste në Shqipëri, për rolin dhe kontributin e paçmuar në lartësimin e vlerave të rralla e tradicionale shqiptare të mikpritjes, bujarisë dhe besës si dhe për konsolidimin e harmonisë dhe bashkëjetesës shumëshekullore fetare të kombit tonë, Presidenti u akordoi familjeve dekoratën “Nder i Kombit”.

“Është në nderin dhe privilegjin tim, si kryetar i shtetit shqiptar, t’i vlerësoj e t’i shpall “Nder i Kombit shqiptar” të gjithë ata që duke mbrojtur qoftë edhe një jetë të vetme, shpëtuan mbarë njerëzimin”, deklaroi Nishani.

Presidenti i Republikës u akordoi Dekoratën “Nder i Kombit”: Familjes Balla (Destan dhe Lime); Familjes Biçaku (Mefail dhe Njazi); Familjes Boriçi (Shaqir, Qamile dhe Bahrije); Familjes Budo (Shyqyri dhe Xhemile); Familjes Çiftja (Agostin dhe Gjysepina, Margarita, Qezarina, Gjovana dhe Gjon); Familjes Frashëri (Yshref, Emine dhe Mehmet); Familjes Hoti (Fife Gjylbegu, Hasan, Çele dhe Vehbi Hoti); Familjes Hoxha (Rifat dhe Fejzie); Nuro Hoxhës (pas vdekjes); Familjes Hoxha (Shaban, Savet dhe Hilmi); Familjes Kadiu (Besim dhe Aishe); Familjes Kasapi (Zyrha dhe Hamdi); Mikel Kilicës (pas vdekjes); Kasem Jakup Kocerrit (pas vdekjes); Familjes Kona (Vasil dhe Kristina); Mihal Lekatarit (pas vdekjes); Familjes Meça (Sulejman dhe Zenepe); Muasil Dulajt (pas vdekjes); Familjes Myrto (Abdulla, Ije dhe Shyqyri); Familjes Nosi (Vasil, Kelkira, Stiliano dhe Adelina); Familjes Orgocka (Paskal dhe Lefkothea); Familjes Panariti (Isuf dhe Niqi); Familjes Pilku (Njazi dhe Liza); Beqir Qoqjës (pas vdekjes); Asllan Rezniqit (pas vdekjes); Familjes Ruli (Metin, Aziz, Shpresa dhe Ali); Familjes Sharri (Faik dhe Sabrije); Familjes Sheko (Stavro dhe Nora); Ali Sheqer Pashkaj (pas vdekjes); Familjes Shkurti (Petro dhe Magdalena); Eshref Shpuzës (pas vdekjes); Familjes Toptani (Atif dhe Ganimet); Familjes Veseli (Hamid, Xhemal, Vesel, Fatime dhe Refik); Familjes Xhyheri (Qamil dhe Hanume); Familjes Zyma (Besim dhe Hiqmete).

Në ceremoninë e dekorimit merrnin pjesë, veç familjarë të këtyre familjeve të nderuara shqiptare që strehuan hebrenjtë, edhe kryetari i Kuvendit Ilir Meta, nënkryetarja e Kuvendit Valentina Leskaj, deputetë, anëtarë të Qeverisë, ambasadorë dhe përfaqësues të Trupit Diplomatik të akredituar në vendin tonë, përfaqësues të bashkësive fetare dhe të Shoqatës së Miqësisë Shqipëri-Izrael.

 

Në kuadrin e dekriminalizimit të politikës, KQZ ka shpallur të pavlefshme dhe ka ndërprerë mandatet e kryebashkiakut të Kavajës Elvis Rroshi dhe dy deputetëve Dashamir Tahirit dhe Shkëlqim Selamit

Tiranë, 29 dhjetor 2016 - KQZ vendosi sot shpalljen të pavlefshëm dhe përfundimin e parakohshëm të mandatit deputetëve Shkëlqim Selami dhe Dashamir Tahiri dhe kryebashkiakut të Kavajës, Elvis Roshi, në zbatim të ligjit të dekriminalizimit.

Deputeti Shkëlqim Selami (majtas), kreu i bashkisë Kavajë Elvis Rroshi (qendër), deputeti Dashamir Tahiri (djathtas) - Foto nga LSA

Në përfundim të shqyrtimit të kërkesës së Prokurorisë, që kërkonte ndërprerjen e mandateve për të zgjedhurit e mësipërm, se ishin në kushtet e ndalimit të ushtrimit të funksionit, KQZ u shpreh se të trija rastet e shqyrtuara janë të parashikuara në ligjin ‘për dekriminalizimin’.

Ndërsa për Selamin dhe Roshin vendimmarrja për heqjen e mandatit ishte unanime, për Tahirin, tre anëtarët e KQZ-së të propozuar nga PD, votuan kundër heqjes së mandatit të tij.

Më 27 dhjetor, KQZ nisi për herë të parë zbatimin e ligjit te dekriminalizimit, pas kërkesës se prokurorisë për ndërprerjen e mandatit të dy deputetëve dhe një kryebashkiaku, që ishin në kushtet e ndalimit te ushtrimit të funksioneve publike, se figuronin të dënuar nga gjykata jashtë vendit. Shkelqim Selami deputet i grupit te LSI-se, Dashamir Tahiri i zgjedhur nen siglen e PDIU-se dhe aktualisht pjese e grupit parlamentar te PD-se, dhe kryetari i bashkisë Kavajë, Elvis Roshi, të dhënat e tyre kriminale nuk i kanë vetdeklaruar në formular, në zbatim të ligjit te dekriminalizimit.

Por, ne mbledhjen e pare KQZ nuk arriti te marre nje vendim përfundimtar për heqjen e mandateve të tyre, pasi kërkoi informacion shtesë nga prokuroria. Sipas prokurorisë, deputeti Dashamir Tahiri, në vitin 1995 raportohej nga policia italiane për krimin e falsifikimit te parave; ndërsa në vitin 2009 ishte dënuar nga gjykatat italiane me 9 muaj burgim për patentë makine të falsifikuar.

Për deputetin Shkëlqim Selami, policia italiane kishte kërkuar arrest me burg si i dyshuar për pjesëmarrje në një organizatë kriminale, që trafikonte qenie njerëzore. Masa ndaj tij u dha në vitin 1994 dhe u ekzekutua në vitin 2006.

Ndërsa kryebashkiaku i Kavajës Elvis Roshi akuzohej se ishte dënuar në Itali për përdhunim në grup, në vitin 1995. Po ashtu, ai nuk ka deklaruar përdorimin e disa emrave në Zvicër, ku ka hyrë në mënyrë të paligjshme, ndersa eshte ndaluar nga policia e Zyrihut për trafik droge dhe pas disa muajsh është dëbuar.

Para hyrjes në fuqi të ligjit, deputeti socialist Arben Ndoka, i dënuar për trafik qeniesh njerëzore, dha dorëheqjen. Rroshi, Selami dhe Tahiri janë zyrtarët më të lartë deri tani që kanë rënë në rrjetën e ligjit për dekriminalizimin e politikës.

Ambasada e Shteteve të Bashkuara, e cila ka bërë presion të vazhdueshëm përgjatë tri viteve të fundit për dekriminalizimin, e përshëndeti vendimin e KQZ në një deklaratë për shtyp. “Vendimi i sotëm është një fitore për popullin shqiptar dhe një paralajmërim për kriminelët që po mendojnë a të jenë kandidatë në zgjedhjet parlamentare të 18 qershorit. Zyrtarët e zgjedhur apo të emëruar që plotësojnë deklarata false duhet të ndëshkohen me gjithë forcën e ligjit. Personat me dosje penale nuk mund të kenë vend në përfaqësimin e shqiptarëve”, thuhet në deklaratë.

 

Ishte duke punuar, transportonte rreth 20 tonelata mbetje urbane nga San Giovanni në impiantin Hera të Ravennas

Romë, 1 shkurt 2017 – Moris Gjezi, 34 vjeç, ka humbur jetën të martën (31 janar) në mëngjes në një aksident rrugor në Borgo Maggiorev të republikës së San Marinos. Shqiptari jetonte prej vitesh në Murata (San Marino) dhe punonte si shofer për Beccari srl, një ndërmarrje që merret me trajtimin e mbetjeve urbane.

Mëngjesin e djeshëm, Gjezi sapo kishte dalë nga qendra e grumbullimit të mbetjeve në San Giovanni (San Marino) e po shkonte drejt impiantit Hera të Ravennas me një ngarkesë bë kamion prej rreth 20 tonelatash. Në një kthesë të fortë në zbritje, kamioni është përmbysur në anën e majtë dhe kabina është shtypur. Për Moris Gjezin që e ngiste nuk aksidenti ishte fatal: lëndimet e pësuara ia morën jetën ën vend dhe ekipi i ndihmës së shpejtë nuk bëi tjetër veçse konstatoi vdekjen.

Rruga u bllokua për 6-7 orë për të mundësuar heqjen e plehrave të derdhura në rrugë dhe punën e hetuesve për zbardhjen e aksidentit.

 

Janë shkatërruar dy organizata me italianë e shqiptarë të tipit mafioz që i dedikoheshin trafikut të drogës dhe grabitjeve.

Romë, 14 dhjetor 2016 - Është mbyllur me operacionin e të hënës të koordinuar nga Drejtoria Investigative Antimafia e Lecces një hetim gjerë i nisur në gusht të vitit 2012 në provincat e Lecces, Pratos dhe Sassarit. Rreth 100 agjentë të DIA-s së Barit, Napolit, Reggio Calabrias, Catanzaros e Salerno-s kanë arrestuar 20 persona anëtarë të dy organizatave kriminale me akuzat e krijimit të shoqatës kriminale me karakter mafioz, trafikut e shpërndarjes së lëndëve narkotike dhe grabitje.

Mes të arrestuarve pesë janë shqiptarë, një prej të cilëve Kristaq Boçi, 46 vjeçar nga Vlora konsiderohet si kreu i njërës prej organizatave, që sillte nga Shqipëria në Itali sasi të mëdha heroine.

Emrat e të arrestuarve janë Emiliano Sulka, 23-vjeçar rezident në Lizzanello, Bilal Bocaj, 48 vjeç rezident në Poggiardo, Pellumb Drenova, 56-vjeçar rezident në Montecchio Maggiore (Provinca e Vicenza-s), Klajd Hasanaj, 48-vjeçar rezident në Lecce, Alessandro Antonucci, 26 vjeç nga Lizzanello, Francesco De Cagna, 49-vjeçar nga Scorrano, Gabriella De Dominicis, 54-vjeçar nga Merine di Lizzanello, Francesca De Dominicis, 47-vjeçare nga Merine di Lizzanello, Giuseppe Grasso, 47-vjeçar nga Lecce; Alessandro Greco, 33-vjeçar nga Lecce, Maria Valeria Ingrosso, 37-vjeçare di Merine di Lizzanello, Andrea Leo, 36-vjeçar nga Vernole (detenuto), Mario Mandurrino, 28-vjeçar nga Lecce, Giuseppino Mero, 52-vjeçar nga San Cesario, Angelo Montinaro, 36-vjeçar nga Caprarica di Lecce, Francesco Mungelli, 39-vjeçar nga Lecce, Umberto Nicoletti, 39-vjeçar nga Lecce, Gianluca Spiri, 41-vjeçar nga Racale e Damiano Vignacastrisi, 31-vjeçar nga Matino.

 

Sekuestrohen 7 kg kokainë e pastër

Romë, 2 dhjetor 2016 – 7 kg kokainë e pastër me vlerë tregu prej rreth 2 milionë eurosh është sekuestruar dhe dy furnizues të drogës janë arrestuar nga polizia e Arezzos. Në burg kanë përfunduar dy shqiptarë, emrat e të cilëve akoma nuk bëhen të ditur, njëri 25 e tjetri 42 vjeç, të dy me qëndrim të rregullt në Itali e rezidencë në Arezzo. Sipas hetuesve që janë marrë me këtë rast, është fjala për dy furnitorët më të mëdhenj të kokainës në zonë.

Sipas agjencisë së lajmeve Ansa, policia arriti në gjurmët e tyre falë sinjalizimeve të disa qytetarëve që kishin dalluar disa lëvizje të dyshimta pranë varrezave në komunën e Cortonës në provincën e Arezzos.

Gjatë hetimeve policia pikasi dy makina që ndalonin pranë një shtëpie të madhe fshati të braktisur e të rrënuar pranë varrezave. Në një pamje të parë, shtëpia dukej sikur nuk përdorej prej kohësh, por në një qosh, agjentët gjetën një kuti plastike bosh ku mund të fshihej diçka. Pardje, më 30 nëntor, panë dy persona që zbritën secili nga makina e vet, me një çantë shpine. Pasi qëndruan ca brenda ndërtesës, dolën, mori secili makinën e tij dhe u larguan. Policët menjëherë shkuan të kontrollonin dhe gjetën 7 pako me kokainë të pastër. Po të shitej, droga do t’u kish sjellë fitime për rreth dy milionë euro.

Dy personat u ndoqën e u arrestuan në Arezzo. Ata janë futur në burg në pritje të konvalidimit të masës së arrestit, droga është sekuestruar.