homepage - Shqiptari i Italise

Emigrantët, me njohjet e profesionalizmin e tyre, krijojnë rrjete që i favorizojnë investimet dhe zhvillimin në përgjithësi, sikurse e ndihmojnë vendin e tyre me dërgesa sociale e kulturore. Kjo vlen, natyrisht, edhe për Shqipërinë. Mirëpo, a u është njohur migrantëve ky rol i rëndësishëm në zhvillimin socio-ekonomik, si në vendet ku jetojnë, ashtu edhe në vendin e origjinës?
Nga Rando DEVOLE

Nga Rando Devole

Foto nga Rando DevolePërdorimi i dy termave samit dhe diasporë për emërtimin e aktivitetit të zhvilluar në Tiranë, nga datat 18-20 nëntor 2016, i njohur si Samiti i parë i Diasporës, u shfaq që në fillim problematik. E jo vetëm në planin semantik.

Termi "samit" përdoret në shumë gjuhë të huaja. Anglishtja, nga e cila është marrë, me këtë fjalë (summit) shenjon: majën e kodrës ose të malit; kulmin e një arritjeje ose gjendjeje; takimin midis krerëve të qeverive ose të zyrtarëve të lartë[1].

Fjala ka hyrë tashmë edhe në gjuhë të tjera. Në italisht, p.sh. nuk e ka kuptimin e majës së malit, por termi nënkupton "takimin mes përgjegjësve më të lartë të politikës së dy ose më shumë shteteve, por edhe takimin e drejtuesve më të lartë ose përfaqësuesve të organizmave të ndryshme"[2].

Në shqip fjala summit është përkthyer nga anglishtja në këtë mënyrë: majë, çukë (mali), kulm, konferencë ose takim i nivelit të lartë[3]. Aktualisht, fjala po përdoret në shqip direkt në trajtën "samit". Kjo fjalë është përdorur edhe më parë, kryesisht në media, duke iu referuar takimeve ndërkombëtare të nivelit të lartë, por besoj se ka arritur shikueshmëri e përdorim të madh pikërisht gjatë periudhës së samitit të diasporës.

Për mendimin tim, nuk ka arsye semantike, në nivel denotativ, që ta justifikonin përdorimin e kësaj fjale në rastin e samitit të lartpërmendur. Në qoftë se samiti tregon një takim të nivelit të lartë, mes drejtuesish të nivelit të lartë dhe përfaqësuesish, nuk mund ta themi me plot gojën se kjo ndodhi, ngaqë pjesëmarrësit nuk ishin të gjithë të kësaj kategorie. Siç e përmendëm edhe gjetiu, çështja e përfaqësimit është përcaktuese në këtë pikë, për sa kohë qeveria përfaqëson mazhorancën e parlamentit, kurse pjesëmarrësit në samitin e diasporës shqiptare nuk kishin ndonjë mandat të certifikuar për të marrë pjesë, për të negociuar, ose për të bashkëvendosur lidhur me tema të ndryshme.

Vetë organizimi i Samitit nuk mundësonte ndonjë debat, ose trajtim gjithëpërfshirës, të temave të shumta që ishin mbi tryezë. Kujtojmë se u zhvilluan tetë panele, që trajtonin tema madhore nga më të ndryshmet si zhvillimi ekonomik në atdhe dhe roli i diasporës, turizmi shqiptar, kultura, gjuha, identiteti, rrjeti i aftësive, organizimi i diasporës, bashkëveprimi midis përfaqësive diplomatike dhe diasporës. Diskutimet e paneleve u zhvilluan njëkohësisht, çka do të thotë se shumë pjesëmarrës u detyruan të zgjidhnin panelin e dëshiruar, duke lënë mënjanë panele që do të kishin dëshirë të ndiqnin[4]. Pastaj, panelistët nuk ishin zgjedhur me ndonjë procedurë përfaqësimi, që të flisnin në emër të atyre që i delegonin për t'i përfaqësuar në takim. Në këtë pikë, dikush mund të pyesë se ç'vlerë ka dokumenti i quajtur "Deklarata e samitit të parë të diasporës shqiptare"[5], meqë nuk u miratua nga të pranishmit.

Ka shumë mundësi që zgjedhja e termit samit, për të treguar takimin e organizuar në nëntor 2016, të jetë diktuar nga ekzigjenca mediatike dhe komunikimi politik nga ana e nismëtarëve. Për këtë rast mund të ishte përdorur fare mirë fjala "Konferencë kombëtare", ose "Konferencë mbarëkombëtare", meqë u përfshinë edhe personalitete nga Kosova, Maqedonia, Mali i Zi, etj. Por mund të ishte zgjedhur edhe fjala "Takim kombëtar për diasporën", ose "Dita kombëtare e diasporës", etj..

Fjala e huaj samit, me përdorim relativisht të vonë në shqip, përgjithësisht në rrafshin gazetaresk, është zgjedhur ngaqë shfaqet si më moderne dhe mediatikisht e suksesshme, me ngjyresa ndërkombëtare dhe të nivelit të lartë. Përkundrazi, fjalët si takim, konferencë, ditë, etj. janë më të zakonshme e më të përdorura në ligjërimin publik të pluralizmit shqiptar, si rrjedhim nuk e japin idenë e pompozitetit.

Me pak fjalë, përdorimi i fjalës samit ishte i pavend dhe i pajustifikueshëm, si nga ana semantike, ashtu edhe nga ana thelbësore. Nga ana tjetër, parapëlqimi i këtij termi për arsye propagandistike e zhvleftëson edhe më shumë përzgjedhjen terminologjike që është bërë, sepse tregon indirekt interesa dhe qëllime dytësore, që nuk kanë të bëjnë me thelbin e takimit.

Problemi tjetër shfaqet në përdorimin e fjalës diasporë. E këtu na duhet të jemi medoemos koncizë, pavarësisht se argumenti kërkon kohë e hulumtime, meqenëse është trajtuar gjerë e gjatë nga specialistët e studimeve të migracionit.

Të gjithë bien dakord me faktin se fjala diasporë vjen nga greqishtja διασπορ që do të thotë shpërndarje. Fjala ka treguar veçanërisht shpërndarjen e popujve, që kanë qenë të detyruar, pas një traume ose katastrofe, t'i braktisin vendlindjet dhe të përhapen në vende të tjera të botës, si p.sh. shpërndarja e hebrenjve në kohën e lashtë[6].

Mirëpo, dalëngadalë termi diaspora erdhi duke u përdorur gjithnjë e më shumë në shkencat sociale, politike e në media, duke shenjuar kryesisht rezultatin e migrimeve kontinentale e ndërkombëtare. Që në fillim të viteve 1990 studiuesit vinin re se diaspora kishte ende një përkufizim të pasaktë dhe se nuk kishte baza të forta teorike. Në fillim termi diasporë përdorej për hebrenjtë, afrikanët, armenët, indianët, etj. kurse me kalimin e kohës filloi të përdorej duke iu referuar italianëve, grekëve, polakëve, turqve, etj. [7].

Në qoftë se deri dje, termi diaspora tregonte produktin e një komuniteti të shpërndarë me lidhje të forta identitare me vendlindjen dhe brenda vetes, sot ai u referohet edhe lidhjeve që krijohen me bashkësitë që i kanë pritur si dhe rrjeteve që kanë krijuar ndërkohë[8].

Zhvillimi i nocionit modern të diasporës ka bërë që ta humbasë idenë e moskthimit në vendlindje, pra të shpërnguljes përfundimtare traumatike dhe plot dhimbje. Sot, përdorimi i termit diasporë përfshin edhe ata migrantë që kanë lidhje me atdheun ose vendin e origjinës. Madje në këtë kategori futen edhe ata që e kanë humbur shtetësinë fillestare, ose pasardhësit e njerëzve që janë larguar prej kohësh nga vendi. Sikurse e pohojnë edhe studiuesit e fushës, përkufizimi i personave, që bëjnë pjesë në diasporë, është vërtet i vështirë dhe duhet pasur parasysh gjithashtu procesi i vetëidentifikimit, ose i ndjenjës së përkatësisë në një bashkësi të caktuar[9].

Termi diasporë është aq i përgjithshëm, saqë merr parasysh edhe praktikat e jetës së përditshme, shprehjet e solidaritetit, praninë e institucioneve, festimet simbolike, etj. praktikisht të gjitha ato elemente që përbëjnë kulturën e diasporës. Së fundi, termi po përdoret për të treguar edhe pasardhësit e brezit të tretë e të katërt, si dhe ndikimin e emigrantëve në zhvillimin e vendlindjes[10].

Vetë studimet për diasporën kanë kaluar në disa faza, nga përdorimi klasik i termit, që kufizohej zakonisht me përvojën e hebrenjve, deri tek përshkrimi i kategorive të tjera si të syrgjynosurit, të larguarit, të mërguarit, refugjatët politikë, etj. dhe tek përfshirja e ideve komplekse të deterritorializimit e ndërtimit të identiteteve, për të kaluar më pas në fazën e fundit të konsolidimit, që përfshin elemente të tjera[11].

Përkufizimet e konceptit "diasporë" janë të shumta. Ka studiues që i përcaktojnë sipas disa kritereve madhore e përmbledhëse, siç mund të ishin shpërndarja, orientimi ndaj vendit të origjinës, mbajtja e lidhjeve[12].

Meqë ra fjala tek lidhjet me atdheun real ose të imagjinuar, nuk duhet të harrojmë se mundësitë komunikuese moderne janë të pakrahasueshme me ato të dhjetëvjeçarëve të kaluar. Mjafton të kujtojmë ndikimin e jashtëzakonshëm të internetit në mbajtjen e lidhjeve me zhvillimet e vendlindjes. Platforma e internetit lejon gjithashtu krijimin e rrjeteve të ndryshme midis emigrantëve të kualifikuar.

Për t'u shënuar, gjithashtu, se në dy dhjetëvjeçarët e fundit termi diaspora është përvetësuar dhe është përdorur shumë nga organizatat ndërkombëtare si Banka Botërore dhe Organizata ndërkombëtare për migracionet (IOM)[13].  Mund të supozohet lehtë se adoptimi masiv i kësaj fjale nga organizatat ndërkombëtare ka rritur ndjeshëm edhe përdorimin e saj, sidomos në vende ku prurjet konceptuale nga jashtë, gjatë këtyre viteve të fundit, kanë qenë të jashtëzakonshme, sikurse është rasti i Shqipërisë.

Koncepti i diasporës, pra, ka probleme përkufizimi, sepse ka shumë kuptime e interpretime. Edhe vetë Organizata Ndërkombëtare për Migracionet ka pranuar se nuk ekziston një përkufizim i vetëm i pranuar nga të gjithë, sikurse mungon njohja zyrtare e termit[14].

Të njëjtën dilemë kanë pasur edhe organizatorët e Samitit të Diasporës shqiptare. Në fakt, në projekt-dokumentin e nismës përmenden disa ligje dhe vendime lidhur me mbrojtjen e të drejtave të shtetasve shqiptarë me banim jashtë shtetit. Midis tyre vendimi, në vitin 1996, për krijimin e "Institutit Shqiptar të Diasporës", më pas i riemërtuar "Instituti Kombëtar i Diasporës"[15]. Pra termi diasporë përdoret zyrtarisht në Shqipëri që në vitet 1990, që me siguri u referohej fillimisht shqiptarëve të ikur para rënies së regjimit.

Në të njëjtin dokument bëhet një tentativë për përkufizimin e Komuniteteve Shqiptare Jashtë Vendit, duke pranuar se mungon një përkufizim zyrtar për diasporën shqiptare. Si bazë merret përkufizimi i Organizatës Ndërkombëtare për Migracionin që e përcakton diasporën si “individët dhe pjesëtarët e rrjeteve, shoqatave dhe komuniteteve të cilët kanë lenë vendin e tyre të origjinës, por i ruajnë lidhjet me të”[16]. Pranohet, gjithashtu, se koncepti përfshin komunitetet e punëtorëve emigrantë që janë vendosur përkohësisht në vende të tjera, emigrantët me dy shtetësi, dhe brezat e dytë e të tretë të emigrantëve.

Më tej, projekt dokumenti i diasporës ofron një përkufizim të thjeshtuar: "Komunitetet Shqiptare Jashtë Vendit përbëhen nga emigrantë shqiptarë dhe pasardhësit e tyre të cilët jetojnë jashtë vendit të lindjes së tyre ose të paraardhësve të tyre, në bazë të përkohshme ose të përhershme, të cilët ende ruajnë lidhje emocionale, afrie dhe materiale me vendet e tyre të origjinës". Në shënimin përkatës, përkufizimi konsiderohet si i hapur për debat dhe vlerësim gjatë procesit konsultativ. Pra mund të konsiderohet si i përkohshëm[17].

Përkufizimi i diasporës shqiptare dhe i përbërësve të saj është sfidë e hershme e studiuesve dhe përdoruesve. Problemi është ngritur shumë vjet më parë. Sa për të dhënë një shembull, mund të përmendet shkrimi "Diaspora e re: një orvatje për përkufizim"[18], ku prekeshin probleme të ndryshme si shkaqet e diasporave të reja, karakteristikat e migracioneve në epokën e globalizimit,  kujtesa kolektive për vendin dhe identiteti, efektet ngjizëse dhe homogjenizuese të mjeteve të kumtimit masiv, etj. Në të njëjtin shkrim nënvizoheshin elementet dallimore të diasporës së re shqiptare dhe thuhej se "dallesat përcaktohen kryesisht nga marrëdhëniet me vendet pritëse, por edhe nga organizimi, proceset identitare, largësia nga vendlindja, etj. Nga kjo pikëpamje, diaspora shqiptare duhet përdorur më mirë në shumës se sa në njëjës".

Gjatë punimeve të Samitit të Diasporës, në nëntor 2016, karakteri heterogjen i diasporës shqiptare dallohej lehtë e në mënyrë konkrete, mbi të gjitha nga problemet e ngritura. Ky problem është thelbësor, sepse nuk mund të bëhen politika në favor të diasporës shqiptare dhe as mund të krijohen lidhje me emigrantët shqiptarë, në vende e kontinente të ndryshme, pa marrë parasysh ndryshmërinë e tyre. Në fakt, diaspora mund të shqiptohet në njëjës, por duhet kuptuar në shumës, sepse dallimet dhe problemet e emigrantëve janë të ndryshme nga vendi në vend dhe ndonjëherë edhe brenda një vendi.

Gjatë punimeve të panelit me titull “Përfaqësitë Diplomatike dhe Diaspora: drejt një bashkëveprimi më efikas dhe modern”, ku isha i ftuar në rolin e moderatorit, pata mundësi ta nënvizoja këtë tipar të emigrantëve shqiptarë jashtë shtetit, duke shtuar se diaspora është gjithashtu e shtresëzuar si nga pikëpamja kohore, ashtu edhe nga prejardhja gjeografike. Me fjalë më të thjeshta, problemet dhe kërkesat që shqetësojnë emigrantin shqiptar, që ka ikur katër dekada më parë nga vendlindja, nuk janë të njëjta me atë që është larguar prej dy vjetësh; sikurse nuk mund të barazohen përvojat migratore të një shqiptari, ta zëmë, nga Mitrovica ose Ulqini, me atë me prejardhje, ta zëmë, nga Saranda ose Tetova; ose të nipit të brezit të tretë me emigrantin të sapombërritur në Athinë. Madje, përveç grupmoshave dhe prejardhjes, mund të ndryshojnë edhe trajektoret e integrimit, që shpesh varen nga vendet pritëse. Pa përmendur migracionet e hershme si ato të arbëreshëve.

Meqë ra fjala, përkufizimi i mësipërm për komunitetet shqiptare jashtë vendit paraqet një varg pikëpyetjesh edhe për përfshirjen e arbëreshëve. A mund të quhen arbëreshët emigrantë shqiptarë? Çfarë duhet të kuptojmë me lidhje emocionale? Sa e fortë duhet të jetë lidhja emocionale për t'u konsideruar diasporë? Po lidhjet disi të vagulluara që quhen "afrie e materiale", si duhen kuptuar? Nga ana tjetër, vetë koncepti i komunitetit përbën problem më vete, përderisa emigrantët shqiptarë jo gjithnjë përbëjnë komunitet, siç mund të jenë anëtarët e kombësive të tjera. Pastaj, koncepti i komunitetit varet nga traditat e integrimit, që siç e dimë kanë tipare të ndryshme, si p.sh. në vendet anglosaksone ku mbizotëron komunitarizmi.

Përdorimi i fjalës diasporë është kundërshtuar edhe nga pikëpamja gjuhësore. Propozimi për ta zëvendësuar me termin mërgatë është argumentuar se diaspora, sipas fjalorit shqip, do të thotë shpërngulje e një grupi etnie a të një kombi, dhe vendosja në një vend tjetër për të jetuar e për të punuar. Ndërkohë që, migrimi i shqiptarëve të sotëm nuk e ka këtë tipar kolektiv absolut. Nga ana tjetër, është nënvizuar se diaspora si fjalë "ka hyrë vonë” e “vetëm në gjuhën zyrtare" dhe se "gjuha e përditshme s’e ka pranuar"[19].

Mirëpo, në vallen e kuptimeve gjuhësore kanë rol edhe konotacionet. Në fakt, fjala mërgatë, në gjuhën totalitare, kishte një ngjyresë negative, me të cilën stigmatizoheshin "armiqtë e popullit" që "ishin arratisur" dhe që "luftonin kundër pushtetit popullor". Kjo mund të përbënte një pengesë për përdorimin e sotëm. Për më tepër, aktualisht, në shqipen e sotme, askush nuk (vetë)përcaktohet si mërgimtar, por si emigrant, jo si pjesë e mërgatës, por e emigracionit[20].

Mund të shtonim se edhe vetë fjala emigrant nuk është neutrale. Megjithëse lipsen hulumtime gjuhësore shkencore, mund të pohojmë në bazë të vëzhgimeve personale se ndonjëherë fjala emigrant përdoret me nota përçmuese, gjithsesi jo pozitive, sidomos nga ndonjë person që e fut veten në ajkën shqiptare dhe i shikon emigrantët nga lart poshtë, kryesisht për punët e rënda e të rëndomta që ata kryejnë.

Ndikimin e konotacioneve e konfirmon edhe rasti i Kroacisë. Duke filluar nga viti 1990, në Kroaci, në fjalimet zyrtare, termi “diaspora - dijaspora” u përdor për të bashkuar dy koncepte që më parë ishin të veçuara: punëtorët që ishin përkohësisht jashtë shtetit dhe emigrantët (të atyre që kishin ikur nga Jugosllavia për arsye politike). Ky term i fundit, kishte pasur konotacione negative[21].

Vështirë të thuhet nëse arsyet e përzgjedhjes së termit samit janë të njëjta me atë të diasporës. Por nuk mund të mohohet se edhe fjala diasporë e ka një lustër zyrtare dhe tingëllon bukur, pra i shërben më së miri komunikimit politik nga ana e organizatorëve. Pavarësisht se motivet e përzgjedhjes terminologjike nuk mund të paragjykohen, na duhet të pranojmë se termi diasporë është ende i pakristalizuar mirë, më shumë në sferën shqiptare se sa në vende të tjera.

Pavarësisht nga përkufizimet sociologjike dhe zyrtare, diaspora si term rrezikon të perceptohet në shqip si një entitet tashmë i përcaktuar nga pikëpamja kohore e hapësinore, si tërësi e emigrantëve që jetojnë jashtë territorit shqiptar. Mirëpo, ky lloj perceptimi do ta neutralizonte përmasën kaleidoskopike të shqiptarëve me banim jashtë shtetit, pra do ta sillte diasporën vetëm në njëjës e në mënyrë të njëtrajtshme, tejet përgjithësuese e thjeshtëzuese, duke ia reduktuar automatikisht edhe potencialitetin.

Nga ana tjetër, diaspora rrezikon të perceptohet si një koncept i ngurtë dhe statik në shqip, duke eliminuar përmasën elastike dhe dinamike të saj. Në fakt, shumëkush harron se diaspora është si një organizëm i gjallë, që ushqehet si nga pikëpamja sasiore (emigrimi nga Shqipëria vijon edhe sot e kësaj dite), ashtu edhe nga pikëpamja identitare[22].

Kjo nuk do të thotë se limiti është i fjalës diasporë në vetvete, natyrisht duke iu referuar versionit modern të saj. Problemi qëndron në mosmbushjen e saktë të kësaj fjale nga ana kuptimore, ose të përkufizimit të saktë publik, pra të përditësimit konceptual në shqip, para se të ngjitej në shkallët e larta mediatike dhe zyrtare të samitit. Aq më tepër që punimet e samitit nuk iu kushtuan shprehimisht sqarimit të tij, por e morën si të mirëqenë që në titull, që si rrjedhim mori pamjen e një brand-i.

Samiti dhe diaspora, si fjalë, edhe pse të japin përshtypjen imediate të qartësisë, në realitet mjafton një pyetje më shumë dhe ato shndërrohen aq të largëta e të vagëlluara semantikisht, saqë humbasin drejt reve dhe mjegullës kuptimore, çka ndikon indirekt edhe në përcaktimin e duhur të objektivave të nismës. Një konceptim ndryshe i titullit të "Samitit të Diasporës", qoftë me punë e veprimtari parapërgatitore, i diktuar ekskluzivisht nga kërkesat e njohjes dhe të krijimit të lidhjeve, do të kishte shmangur shumë probleme, keqkuptime e pasaktësi.


[1] Për më tepër shih https://en.oxforddictionaries.com/definition/summit ose https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/summit
[2] Shih http://www.treccani.it/vocabolario/summit/
[3] Pavli Qesku, Fjalor anglisht – shqip, Edfa, Tiranë 2000 dhe Ramazan Hysa, Fjalor anglisht – shqip, Edfa, Tiranë, 2000.
[4] Personalisht do të kisha dashur të ndiqja punimet e disa paneleve, sepse kishte tema që më interesonin.
[5] Ky dokument mund të lexohet në faqen Deklarata e Samitit. Deklarata është më shumë një angazhim në vija të përgjithshme e qeverisë, pas punimeve të Samitit, dhe jo një deklaratë e vetë samitit, sepse rasti i dytë nënkupton miratimin e diasporës, çka nuk më rezulton të jetë bërë.
[6] Shih Enciklopedinë Treccani http://www.treccani.it/enciclopedia/diaspora/
[7] Shih Cohen Robin, The diaspora of a diaspora : the case of the Caribbean, “Social Science Information”, Vol.31 (No.1), 1992, f. 159-169.
[8] Matilde Callari Galli (përg.), Nomadismi contemporanei, Guaraldi, Rimini 2004, f. 29.
[9] Laura Zanfrini, Sociologia delle migrazioni, Laterza, Bari 2007, f. 78-79.
[10] Po aty.
[11] Në karakteristikat e përgjithshme të diasporës, midis të tjerash, përfshihen: ikja nga atdheu e shpërndarja në vende të tjera, pas ngjarjeve traumatike; përhapja territoriale me qëllim pushtimi, pune ose tregtie; kujtesa kolektive dhe miti për atdheun; idealizimi i tij dhe i bashkësisë; lëvizjet kolektive për kthim në atdhe; vetëdija e fortë etnike; marrëdhënie problematike me shoqëritë pritëse; marrëdhënie empatike e solidare me anëtarët e grupit etnik që jetojnë në vende të tjera; mundësia për të zhvilluar një jetë më të larmishme brenda vendeve tolerante, etj. Shih Robin Cohen, Global diasporas. An introduction, second edition, 2008 Routledge, London, f. 17,  i cili ka dhënë edhe disa tipologji të diasporave duke i ndarë, me shembuj përkatës, në victim diaspora, labour diaspora, imperial diaspora, trade diaspora, deterritorialised diaspora (f. 18).
[12] Rogers Brubaker, The ‘diaspora’ diaspora, Ethnic and Racial Studies Vol. 28 No. 1 Janar 2005 f. 1-19.
[13] Stéphane Dufoix, Diasporas: historical and conceptual analysis, The Encyclopedia of Global Human Migration, botuar nga Immanuel Ness, Blackwell Publishing Ltd., 2013.
[14] Ja çfarë shkruan IOM: "There is no single accepted definition of the term “diaspora”, neither is there a legal recognition of the term which consequently has given rise to many different meanings and interpretations". Shih http://www.iom.int/jahia/webdav/site/myjahiasite/shared/shared/mainsite/policy_and_research/policy_documents/iom_research.pdf
[15] Bëhet fjalë për "vendimet e Këshillit të Ministrave (VKM) nr. 216 dhe 608 në vitin 1996, Instituti Shqiptar i Diasporës i ngritur pranë Kryeministrit u riemërua Instituti Kombëtar i Diasporës, me varësi të centralizuar nga Ministria e Punëve të Jashtme". Shih Projektdokumenti i Diasporës
[16] Organizata Ndërkombëtar për Migracionin, Shqipëria: Profili i Zgjeruar i Migracionit 2012 – 2014, f. 16, cituar tek Projekt-dokumenti i diasporës
[17] Po aty
Projektdokumenti i Diasporës
[18] Shkrimi është botuar fillimisht tek “Bota Shqiptare”, Romë, maj 2004 e më pas është ribotuar në librin Rando Devole, Ura mbi det, Ora, Tiranë 2008, f. 157.

[19] Mehmet Elezi, Diaspora apo Mërgata?, 05. 12. 2016
[20] Gjatë ditëve të Samitit të Diasporës, dëgjova nga disa pjesëmarrës disa neologjizma humoristike, që luanin me termat e titullit, si p.sh. samitsadiasporista, etj., çka mund të merret edhe si shenjë e vogël e problemit të përkufizimit, edhe pse në kuadrin e shakasë.
[21] Povrzanović Frykman, M., Homeland lost and gained: Croatian diaspora and refugees in Sweden, në N.Al-Ali & K. Kosher, përg, New Approaches to Migration? Transnational communities and the transformation of home, London e New York: Routledge 2002, cituar tek Matilde Callari Galli (përg.), Nomadismi contemporanei, Guaraldi, Rimini 2004, f. 30.
[22] Në këtë kuadër do të kishte qenë i dobishëm, qoftë në një fazë paraprake, përdorimi i fjalës migracion/e, që tregon më mirë lëvizjen moderne të popullsisë. Mirëpo, ky term mund të shkaktonte polemika politike lidhur me arsyet e vazhdimit të emigrimit aktual të shqiptarëve.
 
 

Nga Rando Devole

Të gjitha veprimtaritë që u zhvilluan në Tiranë, në kuadrin e Samitit të Diasporës (18-20 nëntor 2016), u përshkuan nga një fill i pamohueshëm: pjesëmarrja. Kjo u vu re jo vetëm nga numri i emigrantëve shqiptarë të ardhur nga e gjithë bota[1], por edhe nga vëmendja me të cilën ata ndoqën veprimtaritë e programuara.

Pritja në Pallatin e Brigadave, në prani të presidentit të Kosovës Hashim Thaçi, panelet e organizuara rreth temave të ndryshme, takimi me Kryeministrin Rama në Pallatin e Kongreseve, koncerti në TOB, mbrëmja përmbyllëse gala (gjatë së cilës u dha çmimi Shqiponja e Artë dhe u mbajtën disa fjalime nga përfaqësues të institucioneve): të gjitha u karakterizuan nga pjesëmarrja e shqiptarëve të diasporës[2].

Samiti mund të vëzhgohet nga shumë pikëpamje, nga të cilat duhet veçuar pikërisht pjesëmarrja. Kjo mund të analizohet si nga mënyra se si u nyjëtua gjatë veprimtarive të Samitit, ashtu edhe nga motivet që i shtynë emigrantët shqiptarë të marrin rrugën për të marrë pjesë në aktivitetin në Tiranë.

Ndërsa angazhimi i qeverisë shqiptare ishte i parashikueshëm, meqë nisma ishte promovuar nga vetë Kryeministri, pjesëmarrja mbeti deri në moment të fundit e panjohura e Samitit, çka u pohua edhe nga vetë organizatorët, të cilët nuk e prisnin praninë e konsiderueshme të emigrantëve shqiptarë.

Mirëpo, pjesëmarrja nuk ka vetëm anën sasiore. Duart lart, që kërkonin me ngulm mikrofonin për të marrë fjalën, ishin më mbresëlënëse dhe më domethënëse se sa duartrokitjet e fjalimeve të ndryshme.

Dëshira për të marrë pjesë aktive në diskutimet e ndryshme mbetet ende për t’u hulumtuar, sepse aty gjenden themelet e urave me diasporën. Tek e fundit, pa dëshirën për të marrë pjesë nuk mund të ndërtohet asnjë bashkëveprim me diasporën, as mund të ndërtohen ura lidhëse, sa për ta thënë me një metaforë që u përmend deri në konsumim gjatë ditëve të Samitit. Në fakt, pjesëmarrja sociale dhe politike nga ana e qytetarëve të saj, kudo qofshin, përbën çështje jetike për vende si Shqipëria[3].

Për vëzhguesit e kalitur nuk ishte e vështirë të dallohej se, pas kërkesës së ethshme për të kapur mikrofonin, qëndronte dëshira për të marrë pjesë në diskutimin publik për diasporën dhe çështje të tjera. Megjithëse organizimi kishte parashikuar kryesisht pyetje, përfaqësuesit e anëtarët e diasporës donin të shkonin përtej: të rrëfenin kush ishin, të tregonin aktivitetin e tyre, ose të shpjegonin pikëpamjet e veta për temat e debatuara.

Që dëshira për të marrë pjesë ishte si një lumë vërshues u pa edhe në diskutimet e tetë paneleve ku u prekën tema të rëndësishme si: zhvillimi ekonomik në atdhe dhe roli i diasporës, turizmi shqiptar, kultura, gjuha, identiteti, rrjeti i aftësive, organizimi i diasporës, bashkëveprimi midis përfaqësive diplomatike dhe diasporës, etj. Gjatë zhvillimit të këtyre paneleve u vu re një dëshirë e madhe për të marrë pjesë në diskutim. Ky konstatim duhet parë pozitivisht, pavarësisht nga problemet organizative, si mungesa e kohës, ndërtimi i paneleve, ankesat, ose zhgënjimi për mosmarrjen e fjalës; probleme që mund të rregullohen gjatë nismave eventuale të ardhshme.

Edhe ata emigrantë që nuk patën mundësi të merrnin pjesë në Samitin e Diasporës, ose që vendosën për arsye të ndryshme të mos vinin, nuk mund të futen në kategorinë e indiferencës, për sa kohë mospjesëmarrja ishte një zgjedhje e kushtëzuar nga probleme objektive, ose subjektive, krejtësisht të ligjshme e të kuptueshme. Në kushte të tjera, pjesëmarrja do të kishte qenë edhe më e madhe[4].

Nga ana tjetër, pjesëmarrja ose mospjesëmarrja në eventin e Samitit nuk paragjykon pjesëmarrjen e vërtetë të anëtarëve të diasporës, që janë aktivë në zhvillimet e Shqipërisë dhe shqiptarisë në kuptimin më të gjerë të fjalëve. Vetë pjesëmarrja në Samit nuk është se jep ndonjë patentë të veçantë, përderisa ka plot emigrantë, me siguri shumica, që kanë marrë pjesë e vazhdojnë të marrin pjesë aktivisht në rrjedhat e shqiptarisë, pavarësisht nga prania në ato ditë të nëntorit. Pra, është e nevojshme të ndahet koncepti i pjesëmarrjes në Samit nga ai i pjesëmarrjes së gjerë në zhvillimet e përgjithshme. Në fakt, koncepti i parë është tregues i të dytit; çka nuk mund të thuhet automatikisht për të kundërtën.

Nga pikëpamja e pjesëmarrjes në Samit mund të vihet re vullneti i përbashkët, i qeverisë dhe i diasporës, meqë e para e promovoi për herë të parë – çka nuk mund të mohohet në asnjë mënyrë – ndërsa e dyta iu përgjigj pozitivisht e me interes ftesës. Duhet të shtojmë se ky pohim i fundit çalon së paku për dy arsye: a) përdorimi i diskutueshëm i termit përgjithësues “Diasporë”, meqë kjo duhet kuptuar detyrimisht në shumës dhe në larminë e vet të gjithanshme; b) shpërpjesëtimi i përfaqësimit, në kuptimin që emigrantët e pranishëm nuk kishin mandat përfaqësues, kurse qeveria e ka me përkufizim nga parlamenti shqiptar[5].

Në një plan më të gjerë, ndërsa vullneti për pjesëmarrje nga ana e emigrantëve nuk mund të vihet në diskutim, përderisa e kanë vërtetuar në shumë mënyra, ajo e qeverisë në veçanti dhe e politikës shqiptare në përgjithësi, mbetet ende për t’u vërtetuar, për sa kohë mbetet ende në rrafshin e vullnetit të mirë dhe të deklaratave. Po ta konceptonim samitin si pjesë e takimit konstant e të strukturuar midis Shqipërisë dhe diasporës, do të thoshim se ai sapo ka filluar, dhe se jemi në hyrjen ceremoniale, në batutat e para, në shprehjen e vullnetit, kryesisht për efekte informative dhe mediatike. Në këtë kuptim, pra nga ana thelbësore, do të ishte e kotë ta gjykonim nismën, e cila shënoi hapjen e një procesi, rezultatet e të cilit do të shihen këtej e tutje.

Kushtet që përcaktojnë pjesëmarrjen janë të shumta, nga eliminimi i distancës midis grupeve dhe njerëzve, deri tek konceptimi i marrëdhënieve të barabarta dhe tek ideja e bashkëndarjes së përvojave. Natyrisht, nuk mjafton një hapje procesi, pavarësisht nga fjalët e mëdha dhe premtimet entuziaste, që të realizohen kushtet e pjesëmarrjes reale. Aq më tepër që pjesëmarrja e kërkuar nga ana e diasporës nuk ishte e llojit protokollar, por ndikuese, çka do të thotë se emigrantët duan të marrin pjesë aktivisht, për të bashkëvepruar e për të bashkëvendosur në raport me qëllimet dhe objektivat e bashkësisë.

Në qoftë se nga një anë u regjistrua një dëshirë e jashtëzakonshme e diasporës për të marrë pjesë, nga ana tjetër, përballë politikës dhe qytetarëve shqiptarë, qëndron problemi i përfshirjes së tyre sa më të efektshme[6]. Nuk është e qartë për shembull, përveç deklaratave parimore, se si do ta realizojë konkretisht qeveria shqiptare përfshirjen e emigrantëve, çka nuk mund të reduktohet vetëm në çështjen e votës, ngaqë pjesëmarrja politike është vetëm një aspekt i pjesëmarrjes sociale. Në këtë pikë mbetet për t’u shqyrtuar dhe analizuar pjesëmarrja e ulët – të paktën kjo ishte përshtypja e parë – e qytetarëve dhe protagonistëve të ligjërimit publik me banim në Shqipëri gjatë ditëve të samitit.

Këto shënime për samitin, në perspektivën e pjesëmarrjes, do të ishin të mangëta sikur dëshira e madhe diasporës për pjesëmarrje të harrohej e të mos konsiderohej si një kapital i jashtëzakonshëm për Shqipërinë dhe shqiptarinë. Mirëpo, ky kapital nuk mund të ndahet nga pritshmëria që krijoi Samiti në radhët e diasporës. Në vijim të takimeve të shumta, që politikanët kanë zhvilluar me diasporën prej vitesh, kryesisht gjatë fushatave elektorale ose me karakter ceremonial – të mbushura me retorikë e premtime gjithfarësh, shpeshherë për konsum mediatik –, Samiti rrezikon të rreshtohet tek nismat e inflacionuara, madhështia organizative e të cilit vetëm sa e rëndon situatën.

Në këtë kontekst, Samiti mund të konceptohet si thirrje e fundit për politikën shqiptare për të realizuar ato lidhje, që ajo vetë i deklaron si të domosdoshme[7]. Në rast se ky samit nuk do të pasohet nga propozime e veprime konkrete, besimi i lëkundur midis diasporës dhe politikës shqiptare do të shndërrohet në zhgënjim total, çka do të ishte dëm i jashtëzakonshëm për vendin dhe shqiptarinë. E nuk mjafton njoftimi i mbajtjes së samitit të ardhshëm, në rast se ai do të konceptohej sërish si prelud i një vepre imagjinare dhe jo si hap konkret në ndërtimin e urave lidhëse.

Ky shkrim është botuar fillimisht në revistën kulturore online Peizazhe të Fjalës: Samiti sapo filloi

[1] Organizatorët e Samitit pohuan se morën pjesë rreth 1000 vetë, të ardhur nga 41 vende të botës.
[2] Programin e Samitit të Diasporës mund ta gjeni në faqen zyrtare të nismës.
[3] Shiko për këtë temë shkrimin Pjesëmarrja e diasporës ose lapsusi i samitit, “Peizazhe të fjalës”, 2 shtator 2016.
[4] Nuk duhet të harrojmë se pjesa më e madhe e të pranishmëve erdhi në Samit me shpenzimet e veta.
[5] Kjo nuk do të thotë se një pjesë e anëtarëve të diasporës, drejtues shoqatash e organizatash, nuk ishin përfaqësues të anëtarëve të vet. Por marrja e mandatit nënkupton procese të tjera, përveçse një objektiv të qartë politik për t’u arritur gjatë takimit të nivelit të lartë. Që këtej edhe përkufizimi disi i pavend i termit Samit.
[6] Këtu do të ishte e dobishme që të merreshin parasysh edhe arsyet e atyre që e refuzuan ftesën, që nuk pranuan të vinin, ose të atyre që erdhën me shumë rezerva.
[7] Konceptin e thirrjes së fundit e shpreha edhe gjatë moderimit të Panelit të 8-të të samitit, koncept që është dhënë diku tjetër edhe si një shans i fundit që i jepet qeverisë shqiptare (shiko Keti Biçoku “Shanset e Samitit të Diasporës”).

 

Vetëm kush fiton mjaftueshëm për t’i mbajtur ekonomikisht, mund të sjellë në Itali bashkëshorten, bijtë e prindërit. Ja vlerat minimale të vlefshme për tëgjithë vitin

Romë, 21 janar 2017 –Bashkëshorti, bashkëshortja, partneri i lidhjes civile, bijtë dhe prindërit. Këta janë familjarët që imigrantët mund të sjellin në Itali me praktikën e bashkimit, me kusht që të tregojnë se kanë strehë ku të jetojnë e para për t’i mbajtur.

Për këtë arsye, veç një strehimi të përshtatshëm, për të kërkuar bashkimin familjar nevojiten edhe të ardhura të përshtatshme

Në përgjithësi, në Tekstin Unik për Imigracionin parashikohet që kush kërkon bashkim familjar të ketë “të ardhura minimale vjetore nga burime të ligjshme jo më të ulëta se çeku social plus gjysmën e shumës së çekut për çdo familjar që do të sillet në Itali”.

Bëhet një përjashtim për fëmijët: “Për bashkimin me dy apo më shumë të mitur me moshë nën 14 vjeç kërkohen gjithnjë të ardhura vjetore jo më të ulëta se dyfishi i çekut social”. Për më tepër, ligji specifikon se “për përcaktimin e shumës së të ardhurave merren në konsideratë edhe të ardhurat e përgjithshme të familjarëve që bashkëjetojnë me kërkuesin”.

Parametri bazë i referimit është gjithnjë shuma e çekut social, që për vitin 2017 INPS ka konfirmuar në vlerën 5.824,91 euro.

Ja disa shembuj kufijsh minimalë të ardhurash për bashkimet familjare të këtij viti:
Bashkim me 1 familjar: 8.737,36 €
Bashkim me 2 familjarë: 11.649,82
Bashkim me 3 familjarë: 14.562,27 €
Bashkim me 4 familjarë: 17.474,73 €
Bashkim me 2 apo më shumë bij të mitur nën 14 vjeç: 11.649,82 €
Bashkim me 2 apo më shumë të mitur nën 14 vjeç dhe 1 tjetër familjar: 14.562,27 €
Bashkim me 2 apo më shumë të mitur nën 14 vjeç dhe 2 familjarë të tjerë: 17.474,73 €

Stranieriinitalia.it/ Shqiptari i Italisë
(Ndiqni Shqiptariiitalise.com edhe në Facebook dhe Twitter)

 

 

 

Al scoperta di albanesi e delle altre 14 comunità più numerose d’Italia. I nuovi rapporti del ministero del Lavoro

Roma, 20 gennaio 2017 – La comunità albanese è una delle comunità straniere di più antica migrazione in Italia che da anni rappresenta la seconda (dopo i maroccheni) di non comunitari per numero di regolarmente soggiornanti: al 1° gennaio 2016 sono 482.959 i cittadini albanesi titolari di un permesso di soggiorno valido, ovvero il 13% del totale dei cittadini stranieri.

La comunità albanese è tra le più radicate nel territorio italiano e diversi sono i segnali di tale condizione. In particolare, sotto il profilo socio-demografico, due aspetti restituiscono un quadro di stanzialità: tra i cittadini albanesi regolarmente soggiornanti in Italia al 1° gennaio 2016, si registra un sostanziale equilibrio tra i generi; infatti, le donne rappresentano il 48,3% della comunità; all’interno della comunità albanese si rileva un’elevata quota di minori, pari a circa 137 mila unità e hanno un’incidenza che supera il 28% del totale. La comunità risulta  mediamente  più  giovane  del  complesso  dei  non  comunitari e, complessivamente, quasi  la  metà  dei  cittadini di origine albanese ha meno di 30 anni (il 48,1% del totale).

Anche una veloce analisi dei permessi di soggiorno evidenzia segni del processo di stabilizzazione che coinvolge la comunità: la quota di lungosoggiornanti (titolari della cosidetta carta di soggiorno) all’interno della comunità altissima: il 71,1% al 1 gennaio 2016 (a fronte del 59,5% dei non comunitari); per i cittadini albanesi titolari di un permesso a scadenza, i motivi familiari appresentano la principale motivazione di soggiorno in Italia, interessando più della metà dei titoli soggetti a rinnovo dei migranti appartenenti alla comunità (62,6%, a fronte del 41,5% dei non comunitari). I permessi per motivi di lavoro, invece, ammontano a 42.715, pari al 30,6%.

Dati del ministero del Lavoro - Comunità albanese in Italia

Per chi vuole scoprire molto di più sugli albanesi d’Italia, e in generale per le 15 comunità straniere più numerose,  da oggi sono online i nuovi rapporti annuali curati dalla Direzione Generale dell’immigrazione e delle politiche di integrazione del Ministero del Lavoro e delle Politiche Sociali. Ce n'è uno per ognuna delle quindici comunità più numerose: albanese, bengalese, cinese, ecuadoriana, egiziana, filippina, indiana, marocchina, moldava, pakistana, peruviana, senegalese, srilankese, tunisina, ucraina. Insieme, rappresentano 80% dei cittadini non comunitari residenti in Italia

I rapporti, spiega una nota del ministero del Lavoro, analizzano le diverse dimensioni dei proccessi di integrazione, dall'istruzione, alla partecipazione al mercato del lavoro, passando per l’accesso al welfare, l'iscrizione ai sindacati e l’inclusione finanziaria. E sono tanti i segnali di una presenza sempre più stabile e strutturale: il principale motivo di ingresso è il ricongiungimento familiare (44,8% del totale dei nuovi permessi di soggiorno rilasciati nel 2015), il 59,5% sono titolari di permesso UE di lungo periodo e i minori sono il 24,2%.

Leggi il Rapporto sulla Comunità albanese in Italia

 

INPS përcakton shumën vjetore të çekut social për vitin 2017. Pikë referimi themelore për lejet e qëndrimit, bashkimet familjare

Romë, 19 janar 2016 – Këtë radhë nuk ndryshon fare. Edhe për vitin 2017, vlera e çekut social, shumë e rëndësishme referimi për disa praktika që kanë të bëjnë me imigrantët, është 5.824,91 euro apo 448,07 euro për 13 këste, siç shpjegohet nga INPS me një qarkore të 17 janarit 2017. Është njësoj sa vitin e kaluar sepse kostoja e jetesës nuk është rritur.

Çeku u takon shtetasve më të varfër italianë, komunitarë dhe atyre jokomunitarë me kartë qëndrimi, me moshë 65 vjeç e 7 muaj, që jetojnë në Itali prej të paktën dhjetë vjetëve, dhe që nuk kanë të ardhura apo  kanë të ardhura vjetore më të ulëta se vetë çeku.

Edhe pse në të vërtetë janë relativisht të paktë të moshuarit e huaj që përmbushin të gjitha kriteret për të marrë çekun, ai është i rëndësishëm për milionë imigrantë që punojnë e jetojnë në Itali pasi është kriteri bazë ekonomik që më shpesh përdoret nga ligji mbi imigracionin për të përcaktuar kapacitetin ekonomik e për rrjedhojë edhe të drejtën për të jetuar në Itali apo për të sjellë këtu familjen.

Të gjithë imigrantët që do të përtërijnë këtë vit lejeqëndrimin, apo të kërkojnë lejeqëndrimin BE për qëndruesit afatgjatë (karta e qëndrimit), për shembull, duhet të tregojnë se kanë të ardhura vjetore jo më të ulëta se çeku: 5.824,91 euro. Kush do të nisë praktikën për të sjellë në Itali bashkëshortin me bashkim familjar do të nevojiten të ardhura sa të paktën 1,5 herë çeku social, apo 8.737,36 euro.

Edhe shtetasit komunitarë, rumunë, bullgarë etj., për të qëndruar në Itali më gjatë se 3 muaj, duhet të tregojnë të ardhura vjetore të paktën sa shuma e çekut social.

(Ndiqni ShqiptariiItalise.com edhe në Facebook dhe Twitter)

 

 

 

Dua të paraqes kërkesën për lejen e qëndrimit BE për qëndruesit afatgjatë e më thanë se me duhen certifikata të kartotekës gjyqësore e të çështjeve penale të hapura. Pse duhen? Ku t'i marr?

Romë, 10 janar 2017 – Lejeqëndrimi BE për qëndruesit afatgjatë, e ashtuquajtura karta e qëndrimit, nuk mund t’u lëshohet personave që konsiderohen të rrezikshëm për rendin publik dhe sigurinë e Shtetit.

Ky vlerësim, që sidoqoftë duhet të mbajë parasysh “kohëzgjatjen e qëndrimit në territorin italian dhe integrimin social, familjar e në punë të të huajit”, bëhet mbi të gjitha në bazë të asaj çka rezulton nga certifikata e kartotekës gjyqësore dhe nga certifikata e çështjeve penale të hapura.

Certifikata e kartotekës gjyqësore përmban të gjitha dënimet e mundshme penale të formës së prerë, certifikata e çështjeve të hapura përmban të gjitha proceset gjyqësore të mundshme akoma të hapura. Që të dyja këto certifikata, që vlejnë ër gjashtë muaj, kërkohen në Prokurori nga i interesuari apo një person tjetër i pajisur me prokurë.

Për secilin prej këtyre dokumenteve duhet paguar 3,84 € të drejta sekretarie, 16 € pullë-taksë dhe, nëse kërkohet dokumenti brenda ditës paguhen edhe 3,83 € për shërbimin me urgjencë. Marrja e këtyre dokumenteve është e domosdoshme për të huajt që kërkojnë kartën e qëndrimit, pasi ata nuk kanë të drejtë të lëshojnë vetëdeklarime.

Stranieriinitalia.it/ Shqiptari i Italisë
(Ndiqni Shqiptariiitalise.com edhe në Facebook dhe Twitter)

 

Sapo i kam dhënë me qira një apartament një qytetari të huaj. Kontratën e kam regjistruar në mënyrë të rregullt në Agjencinë e Tatim-taksave. Duhet të lajmëroj në  Kesturë për lëshimin e banesës (cessione di fabbricato)?

Përgjigjja e kësaj pyetjeje varet nga shtetësia e të huajit të cilit i lëshohet shtëpia me qira. Sipas dekretit  79/2012, i konvertuar në ligjin nr. 131/2012, regjistrimi i detyrueshëm i kontratës së qirasë (por edhe e shitblerjes së banesës) pranë Agjencisë së Tatim-taksave (Agenzia delle Entrate), përmbush edhe detyrimin e lajmërimit të lëshimit të banesës (cessione di fabbricato). Por kjo vlen vetëm në rast se qiramarrësi apo blerësi është qytetar italian apo i një vendi anëtar të BE-së. Nëse qiramarrësi apo blerësi është jokomunitar, detyrimi i komunikimit të lëshimit të banesës pranë Kuesturës mbetet në fuqi sepse parashikohet nga Teksti Unik mbi imigracionin.

Në fakt, sipas nenit 7 të dekretit legjislativ 286/1998: “Kushdo që i jep strehim, i lejon përdorimin e pronave të veta të patundshme në territorin italian apo merr në shtëpi të vet një të huaj apo një të paatdhe, edhe nëse ky është familjar, është i detyruar të lajmërojë me shkrim, brenda 48 orëve, autoritetet lokale të sigurisë publike”.

Lajmërimi i lëshimit të banesës bëhet në Kuesturë apo në Komisariat. Në formularin me të cilin jepet lajmërimi shënohen të dhënat e pronarit dhe të qiramarrësit. Kur shkohet në Kuesturë apo në Komisariat duhen pasur me vete edhe “kontrata e regjistruar në Agjencinë e Tatim-taksave dhe dokumentet e të dyve” siç shkruhet në dsjtine Policisë së Shtetit. Për kë nuk bën këtë deklarim parashikohet sanksion që shkon nga 160 deri në 1.100 €.

Për më tepër, deklarata e “lëshimit të banesës” e bërë në favor të shtetasit jokomunitar i lejon këtij të fundit të ketë një dokument që dëshmon se ka strehim, gjë që i kërkohet në rastin e lëshimit apo të përtëritjes së lejes së qëndrimit.

Shkarko formularin për lajmërimin e lëshimit të banesës

Stranieriinitalia.it/Shqiptariiitalise.com

In italiano: Chi affitta casa a un immigrato deve dirlo alla Polizia?

 

 

 

Jam studente e huaj me leje qëndrimi për studime. Më kanë ofruar një punë me kohë të pjesshme të mbaj një fëmijë. A mund të më punësojnë? Duhet të konvertoj lejen që kam?

Romë, 17 nëntor 2016 – Lejeqëndrimi për studime lëshohet për të studiuar në Itali. Por ligji lejon që me atë lloj lejeje të mund të zhvillohet punë e varur , por brenda disa kufijve specifikë që kanë të bëjnë me orarin e punës. Në veçanti, mund të punësohet një shtetas i huaj mbajtës i një lejeje qëndrimi për studime me kusht që orari i punës të mos kapërcejë 25 orë në javë që mund të jënë të mbledhshme për 52 javë deri në kufirin maksimal të 1.040 orëve vjetore.

Kjo do të thotë që punonjësi në fjalë mund të punësohet pa qenë e nevojshme të ndërrojë lejen e vet të qëndrimit për studime, madje, edhe po të donte, nuk do të ishte e mundur dhe zyra kompetente e shqyrtimit të kërkesës së konvertimit do ta hidhte poshtë.

Konvertimi në një leje qëndrimi për punë është i pranueshëm vetëm nëse orari i punës së parashikuar në kontratë është më i lartë se kufijtë e sipërpërmendur. Në këto raste, në prani të kushteve të parashikuara nga ligji, do të duhet të ndiqet një procedurë e veçantë.

Punëdhënësi që ka ndërmend të punësojë një shtetas të huaj me leje qëndrimi për studime me një orar që nuk kapërcen 25 orët në javë (edhe të mbledhshme për 52 javë deri në një kufi maksimal prej 1.040 orëve vjetore) duhet sidoqoftë të bëjë komunikimin e punësimit me qëllim lidhjen e marrëdhënies së rregullt të punës.

Duke qenë se në rastin konkret bëhet fjalë për baby sitter, komunikimi do t’i bëhet INPS-it përmes rrugëve të paracaktuara (nisje telematike, asistencë e një patronati apo përmes një Call Center) të paktën një ditë përpara nisjes së marrëdhënies së punës.

Avv. Mascia Salvatore, Stranieriinitalia.it

In italiano: Ho un permesso di soggiorno per studio, posso lavorare? 

Shqiptari i Italisë
(
Ndiqni Shqiptariiitalise.com edhe në Facebook dhe Twitter)

 

Shqiptarët që jetojnë në Itali, komunitet i integruar dhe me rrënjë tashmë nga kjo anë e Adriatikut, ngrenë apo bashkojnë familjet e tyre këtu, lindin e rrisin fëmijët në shkollat italiane e, normalisht, pas vitesh që jetojnë me qira, mendojnë edhe të blejnë shtëpi.
Që janë të shumtë e thonë raportet vjetore mbi marrjen e kredive për blerjen e shtëpive. Sipas të fundit, të përpiluar nga grupi Tecnocasa, gjatë vitit të shkuar, 13,6% e kredive të lëshuara në Itali u janë dhënë të huajve dhe nga këta të fundit 15,5% janë shqiptarë. Më shumë se shqiptarët kanë marrë kredi rumunët (27,3%), por ata janë komunitet mëse dy herë më i madh se i yni.
Në vijim një udhëzues i shkurtër mbi blerjen e banesës, marrjen e kredisë dhe lehtësimet fiskale të siguruara nga shteti italian për shtëpinë e parë.

NGA ZGJEDHJA E SHTËPISË TE MARRJA E ÇELËSAVE

Për blerjen e shtëpisë, i interesuari mund kontaktojë drejtpërdrejt persona të interesuar që të shesin një pronë të tyren të patundshme ose – dhe kjo është rruga më e rrahur – t’u drejtohet agjencive, të licensuara nga Shteti, kundrejt një pagese që shkon nga 2 deri në 5% të çmimit të shtëpisë.

Pasi vendoset se deri në ç’shumë mund të blihet shtëpia (duke marrë parasysh jo vetëm paratë që ke në dispozicion por edhe ato që mund të marrësh kredi), zgjidhet me kujdes zona, shtëpia, verifikohet me kujdes nëse kush po e shet është pronari i vërtetë duhet bërë:

- Propozimi për blerje, me nënshkrimin e të cilit bllokohet çmimi i banesës për të cilin është rënë dakord. Në këtë çast paguhet një pjesë e e vogël nga çmimi i banesës, shumë që nuk kthehet nëse blerësi ndryshon mendje;

- Kompromisi, një marrëveshje paraprake, nëpërmjet të cilit palët angazhohen për nënshkrimin e aktit të mirëfilltë të shitblerjes duke caktuar datën, vendin e noterin.  Kompromisi nuk është i detyrueshëm, por zakonisht bëhet për t’i dhënë kohë blerësit që me këtë në dorë të marrë kredinë në bankë. Kur kompromisi bëhet, mund të bëhet para një noteri dhe të regjistrohet në zyrën e tatim-taksave, pra të kthehet në një akt publik; 


- Akti publik të shitblerjes (rogito), që është kontrata që përfundimisht transferon pronësinë e shtëpisë.  Ky akt duhet nënshkruar detyrimisht nga blerësi e shitësi i pronës para një noteri, që e regjistron më pas aktin.

Në fund të këtyre fazave është paguar veç vlerës së shtëpisë, komisionit të agjencisë (nëse është kërkuar ndihma e një prej tyre), edhe:

- IVA apo tatimi mbi vlerën e shtuar, nëse banesa blihet nga një ndërmarrje;
- taksa e regjistrit (me lehtësimet fiskale nëse blihet shtëpia e parë);
- taksa e hipotekës;
- taksa e kadastrës;
- shpenzimet e noterit për aktin e shitblerjes që ka përpiluar e regjistruar.

Pasi bëhen këto të gjitha këto shtëpia është përfundimisht e blerësit.


KREDIA PËR BLERJEN E SHTËPISË

Një shtëpi në Itali kushton nga disa dhjetëra mijëra në qindra mijëra euro. Çmimi është shumë i ndryshëm nga qyteti në qytet, por edhe nga periferia në qendër Brenda të njëjtës zonë urbane. Kështu, nëse në qendër të Cremonës mund të gjesh shtëpi për njëmijë euro për m2, në afërsi të qendrës në Romë apo Milano çmimi për m2 shkon në 6-7 mijë e më shumë.

Duke qenë se flitet për shuma të konsiderueshme, shpesh për blerjen e shtëpisë kërkohet një hua në një institut kreditor, kryesisht banka. Lidhet kështu një kontratë kredie, falë të cilës banka jep një shumë të parave për të cilat marrësi angazhohet t’i paguajë me këste për shumë vite. E për t’u siguruar se ai do të paguajë borxhin, banka vendos hipotekë mbi banesën e blerë.

Nëse sipas bankës, të ardhurat e blerësit nuk janë të mjaftueshme për të paguar këstet e kredisë, atëherë, ajo kërkon edhe garancinë e një personi tjetër apo të një subjekti, që të angazhohet konkretisht, me të mirat e tij materiale, për shlyerjen e borxhit nëse kush merr kredinë nuk kthen mbrapsht paratë. Vendosja e hipotekës mbi banesën, i lejon bankës, në rastin kur nuk paguhen këstet e kredisë, të bëhet pronare e shtëpisë, dhe më pas ta shesë atë me qëllim që të mbledhë shumën e kredisë që nuk i është paguar.

Edhe në marrjen e kredisë, për shtëpinë e parë ka disa lehtësime: interesat janë më të ulëta se ato që bankat kanë kur japing para borxh për motive të tjera.

Ashtu si kontrata e shitblerjes së shtëpisë, edhe kjo e marrjes së kredisë nënshkruhet nga marrësi dhe një përfaqësues i bankës para një noteri që e regjistron.

Çfarë kërkon banka?

Për të miratuar dhënien e kredisë, banka dëshiron të kontrollojë kapacitetin ekonomik të personit ndaj i kërkon atij:

- deklaratën e të ardhurave; 

- garanci personale ose nëpërmjet të mirave të tua materiale;
- ndonjëherë edhe derdhjen çdo muaj të pagës në bankë.


Ja çfarë përcaktohet në kontratën e kredisë:

- kohëzgjatja e kthimit të kredisë që shkon nga 5 deri në 30 vjet  e varet nga shuma e mosha e atij që kërkon kredinë;
- lloji i normës së interesit të kredisë: mund të jetë fikse ose i ndryshueshme në kohë;

- vlera e normës së interesit të kredisë. Normat e interesave kanë skadenca të ndryshme, mujore, tremujore, vjetore. Ato përcaktohen duke u bazuar mbi tregues të referimit që botohen në shtypin e përditshëm, EURIBOR, EUIRS, të cilëve u shtohet edhe një shumë e vendosur nga vetë banka që quhet SPREAD; 

- plani i kthimit të të hollave dhe shuma e këstit;
- shuma e penalitetit nëse vendoset të shlyhet kredia para afatit.


LEHTËSIMET FISKALE PËR SHTËPINË E PARË

Kur blihet shtëpia e parë në Itali, në të cilën do të jetohet, mund të përfitohet nga një regjim fiskal i lehtësuar, pra të paguhen tatime në një masë më të ulët nga ato që paguhen zakonisht për blerje pasurish të patundshme.

Për zbritjet nga tatimet dallohen dy raste:

Kur shtëpia blihet nga një privat, nuk paguhet IVA (tatimi mbi vlerën e shtuar).

Lehtësimi fiskal konsiston në mundësinë e pagimit të tatimit të regjistrimit në masën e reduktuar 2% dhe jo në masën 9%. Tatimi që duhet paguar llogaritet mbi vlerën kadastrale të pasurisë së patundshme, apo e thënë ndryshe vlera që rezulton nga shumëzimi i rentës kadastrale, të rivlerësuar me 5%, të shumëzuar me koeficientin ligjor 110.

Shembull: Nëse renta kadastrale është 900 euro, vlera kadastrale e saj si shtëpi e parë do të jetë 900x1,05x110 =103.950,00 euro

Veç kësaj, paguhet edhe tatimi i hipotekës dhe ai i kadastrës që janë një shumë fikse prej 50 euro secila.

Kur shtëpia blihet nga një ndërmarrje ndërtimi, brenda katër vjetëve nga përfundimi i punimeve, duhet paguar IVA 4% (në vend të 10 apo 22% në rastet kur nuk është fjala për shtëpi të parë). Veç këtij tatimi, paguhet edhe  ai i regjistrimit, i hipotekës dhe i kadastrës, secilin në masën fikse prej 200 eurosh.

Kriteret për përfitimin e lehtësimeve fiskale:

Duhet verifikuar para së gjithash që banesa nuk ka karakteristikat e një ndërtese luksoze e nuk bën pjesë në kategoritë kadastrale A1, A8 apo A9. Kategoritë kadastrale për të cilat përfitohen lehtësimet fiskale për shtëpinë e parë janë A2, A3, A4, A5, A6, A7 dhe A11.

Banesa duhet të gjendet në komunën ku blerësi ka rezidencën apo ku angazhohet ta marrë brenda 18 muajve nga blerja e shtëpisë.

Në aktin e shitblerjes blerësi duhet të deklarojë që:

- nuk ka pronësinë, përdorimin gjatë gjithë jetës tënde (usufrutto), të një shtëpie tjetër në territorin e Komunës ku gjendet shtëpia që po blen;
- nuk gëzon në Itali të drejta prone, përdorimi, përdorimi të përjetshëm, pronësie të ardhshme pas vdekjes së pronarit të tanishëm (nuda proprietà), mbi ndonjë tjetër shtëpi të blerë me të njëjtat lehtësime fiskale.

Kujdes: Përfitimet fiskale i humbet nëse deklarimet e bëra në aktin e blerjes rezultojnë të rreme; dhe nëse shet apo dhuron banesën brenda pesë vjetëve të parë nga data e blerjes, me përjashtim të rastit kur brenda vitit blen një tjetër për ta pasur si banesë kryesore.

Përgatiti Shqiptari i Italisë
(Ndiqni Shqiptariiitalise.com edhe në Facebook dhe Twitter)

 

Fatkeqësisht ndonjë udhëtim me avion shoqërohet me surprizën e hidhur në mbërritje kur kupton që bagazhi që kishe nisur në stivë ka mbërritur i dëmtuar, apo më keq akoma, nuk ka mbërritur fare.

Humbja e valixheve: ku të drejtohemi e si të veprojmë

Duhet shkuar menjëherë në zyrën Lost and Found (Zyra e Bagazheve të humbura) të aeroportit për të denoncuar humbjen ose dëmtimin e bagazhit. Janë të nevojshme: bileta e fluturimit, kuponi i bagazhit dhe përpilimi i modulit PIR (Passenger Irregularity Report) ku duhet të shënohen karakteristikat fizike e bagazhit (përmasat, ngjyra, modeli, marka). Paditja në Zyrën e Bagazheve të humbura, u hap rrugën kërkimeve për bagazhin.

Bagazhi konsiderohet zyrtarisht i humbur nëse nuk dorëzohet brenda tri javëve (21 ditëve) nga data e mbërritjes së avionit, por shoqëria ajrore mund të njohë edhe në një kohë më të shkurtër humbjen e bagazhit. Në këtë pikë pasagjeri mund të bëjë reklamimin me shkrim (këshillohet gjithnjë me postë të porositur, me lajmërim marrjeje). Në reklamim duhet specifikuar dëmi i pësuar, duke dhënë provat (listën e detajuar të sendeve/rrobave që përmbante çdo bagazh që nuk është dorëzuar, kopjen e biletës, kuponin e bagazhit të humbur, kopjen e formularit PIR të përpiluar në aeroport. Kompania ajrore është përgjegjëse edhe kur nuk ka faj, me përjashtim të rastit kur arrin të tregojë që përgjegjësia e dëmit është e pasagjerit ose që ky ka kontribuuar me neglizhencë, fshehje apo akte të paligjshme.

Në rast dëmtimi të bagazhit, brenda 7 ditëve nga mbërritja juaj mund t'i paraqisni reklamim me shkrim (këshillohet gjithnjë me postë të porositur, me lajmërim marrjeje) kompanisë ajrore, duke bashkangjitur kopjen e PIR-it të përpiluar në aeroport. Kompania ajrore është përgjegjëse edhe nëse nuk ka faj, me përjashtim të rastit kur arrin të tregojë që përgjegjësia e dëmit është e pasagjerit apo kur është fjala për një defekt të vetë bagazhit.

Dëmshpërblimi

Për shoqëritë ajrore evropiane dhe të tjera që kanë nënshkruar konventën e Montrealit përgjegjësia e shoqërisë për dëmin e shkaktuar nga humbja, vjedhja, dëmtimi, dorëzimi me vonesë i bagazhit është e kufizuar, maksimumi, rreth 1.167 euro për çdo bagazh të trasportuar dhe dëmshpërblimi që ato japin është sipas dëmit efektiv të pësuar (gjithnjë pa kapërcyer 1.167 eurot);

Për kompanitë ajrore që nuk kanë nënshkruar konventën e Montrealit përgjegjësia e kompanisë është 20 dollarë (rreth 15 euro) për kg të bagazhit të transportuar.

Është gjithnjë e mundshme që të rritet vlera e dëmshpërblimit përmes të ashtuquajturit "deklarim i vlerës", që bëhet në momentin e check-in-it, që mundëson rritjenn e përgjegjësisë së kompanisë, por kundrejt pagesës së një tarife shtesë nga pasagjeri: deklarimi i vlerës së bagazhit bëhet me përpilimin e formularëve të posaçëm që kërkohen në check-in.

Stranieriinitalia.it/Shqiptariiitalise.com

 

Kush udhëton me avion, sidomos në periudha të ngarkuara siç është gushti, në aeroport mund të ketë të papritura aspak të këndshme: mëson që fluturimi është me vonesë ose është anuluar. Apo më keq akoma, që avioni për të cilin ka biletën në dorë është tashmë plot. Ç’të drejta kemi si udhëtarë? Si të veprojmë për t’u shpërblyer për dëmet e shkaktuara nga shoqëritë  ajrore?

Të drejtat e pasagjerëve në rast se nuk u sigurohet marrja e avionit për të cilin kanë paguar, u anulohet apo u vonohet gjatë fluturimi parashikohen në rregulloren evropiane 261 të vitit 2004, në fuqi nga 17 shkurti 2005. Sipas saj, kompania e fluturimeve është e detyruar të informojë pasagjerët e saj për të drejtat që ata kanë kur nisja parashikohet nga një aeroport i BE-së apo kur kompania është evropiane e niset nga një vend jashtë BE-së e ka si vendmbërritje përfundimtare një aeroport evropian.

Rregullorja evropiane njeh të drejta të reja për pasagjerët dhe detyrime për shoqëritë ajrore që në rast overbooking, të anulimit të fluturimit, apo të vonesës prej të paktën dy orësh, duhet t'u japin drejtpërdrejt pasagjerëve lajmërim me shkrim që të përmbajë rregullat për asistencën dhe kompensimin në para të parashikuara nga rregullorja evropiane.

Rregullorja ka të bëjë si me fluturimet e linjës si me të ashtuquajturat charter. Më saktësisht, kjo rregullore i aplikohet çdo vektori ajror (komunitar dhe jokomunitar) që niset nga një vend anëtar i BE-së apo që mbërrin në një vend anëtar. Që pasagjeri të mund të gëzojë mbrojtjen e parashikuar nga rregullorja e sipërpërmendur, duhet të ketë në dorë prenotimin e fluturimit të konfirmuar dhe duhet të jetë paraqitur në aeroport në orarin e treguar me shkrim nga shoqëria ajrore.

Rregullorja parashikon që, në rast të vonesave mbi dy orë, shoqëria ajrore duhet t'u japë pasagjerëve ushqim dhe vend fjetjeje, përveç mundësisë për të kryer falas dy telefonata ose fakse ose email me disa kushte. Në veçanti, kur vonesa është: 2 orë apo më shumë për udhëtime deri në 1.500 km; 3 apo më shumë për udhëtime brenda BE-së mbi 1.500 km dhe për të gjitha udhëtimet e tjera nga 1.500 deri në 3.500; 4 apo më shumë për udhëtimet jashtë BE-së mbi 3.500 km.

Nëse vonesa kapërcen 5 orët, pasagjeri që heq dorë nga udhëtimi ajror mund të kërkojë rimbursimin e biletës.

Gjykata e Drejtësisë së Komunitetit Europian, me sentencën e 19 nëntorit 2009 (C402/07), ka vendosur që dëmet e pësuara nga pasagjerët në rast të anulimit apo të vonesës së zgjatur të udhëtimit ajror janë të ngjashme dhe që nuk është e pranueshme të trajtohen në mënyrë të diferencuar; kështu pasagjerët e udhëtimeve me vonesë kanë të drejtën e kompensimit në para të parashikuar nga rregullorja evropiane kur vonesa është të paktën tre orë, apo kur udhëtarët arrijnë në destinacionin final me të paktën tre orë vonesë mbi orarin e parashikuar fillimisht. Me një fjalë edhe në rastin e vonesave prej të paktën tri orë udhëtari ka të drejtën e kompensimit në para të parashikuar për anulimin e fluturimit.

Si të veprojmë në rast overbooking të avionit?

Overbooking nuk është tjetër veçse shitje biletash për një numër më të lartë se ç'janë vërtet vendet në dispozicion.

Shoqëritë ajrore veprojnë në këtë mënyrë që të mbrohen nga mosmbushja e mundshme e avionit për shkak të dorëheqjes nga udhëtimi i ndonjë udhëtari. Nga ana tjetër, kjo gjë bëhet burim problemesh për pasagjerët, pasi shoqëritë ajrore jo rrallë abuzojnë me këtë praktikë, duke shitur një numër biletash shumë më të lartë (deri në 30% më shumë nga ç'janë vendet në dispozicion). Në këtë mënyrë disa pasagjerëve, kur mbërrijnë në aeroport në orarin e duhur dhe me prenotim të rregullt, u mohohet imbarkimi, pasi ndërkohë avioni është mbushur.

Kompania ajrore duhet të përpiqet të negociojë me pasagjerët e tjerë për të parë nëse ndonjëri është i gatshëm të lërë vendin e tij. Nëse shkëmbimi i pasagjerëve nuk është i mundshëm, pasagjeri që ka të drejtë të zgjedhë mes rimbursimit të biletës (që duhet bërë brenda 7 ditëve) dhe një fluturimi alternativ, sa më shpejt të jetë e mundur, ose në një datë të zgjedhur nga pasagjeri. Për më tepër, ai ka të drejtën, nëse është e nevojshme, e fjetjes dhe të ngrënies falas, përveç dy telefonatave apo faksit apo e-mail-it falas.

Kompensimi në para

Përveç asistencës, shoqëria ajrore duhet të japë këto dëmshpërblime për mohimin e fluturimit, sipas udhëtimit që duhet të bënte (brenda BE-së apo ndërkombëtare) dhe largësisë në km që duhet të përshkonte:

  • Për fluturime brenda BE-së deri në 1.500 km, 250 euro;
  • Për fluturime brenda BE-së mbi 1.500 km, 400 euro;
  • Për fluturime ndërkombëtare deri në 1.500 km, 250 euro;
  • Për fluturime ndërkombëtare nga1.500 deri në 3.500 km, 400 euro;
  • Për fluturime ndërkombëtare mbi 3.500 km, 600 euro.

Nëse pasagjeri zgjedh të marrë një fluturim alternativ, kompensimi në para mund të reduktohet. Të njëjtat të drejta u takojnë pasagjerëve nëse fluturimi është anuluar.

Dëmshpërblimi nuk jepet nëse:

  1. shoqëria ajrore arrin të tregojë që përgjegjësia e anulimit nuk është e saja, por ka ndodhur për shkak rrethanash të jashtëzakonshme (gjë që duhet të vërtetohet nga vetë shoqëria ajrore) ose
  2. pasagjeri është informuar për anulimin e fluturimit të paktën dy javë para nisjes apo
  3. pasagjerit i është ofruar mundësia e imbarkimit në një avion tjetër në një orar afër fluturimit origjinal.

Në rastin e sistemimit në një fluturim alternativ, nëse posti është i një klase më të lartë se ai i parashikuar nga bileta e prerë, pasagjeri nuk duhet të paguajë asnjë shtesë; nëse posti është i një klase inferiore, pasagjerit i rimbursohet brenda 7 ditëve një përqindje e biletës, që ndryshon sipas gjatësisë së udhëtimit: 30% për udhëtime deri në 1.500 km, 50% për fluturime brenda BE-së mbi 1.500 km dhe për të gjitha udhëtimet e tjera nga 1.500 deri në 3.500 km, 75% për fluturimet jashtë BE-së mbi 3.500 km.

Ankimet e mundshme duhen bërë fillimisht pranë kompanisë së fluturimeve e nëse kjo nuk përgjigjet për gjashtë javë, autoritetit përgjegjës për aplikimin e rregullores evropiane. Në Itali, ky autoritet është ENAC, Enti Kombëtar për Aviacionin Civil.

Stranieriinitalia.it/shqiptariiitalise.com

 

 

 

Voleva essere uno scherzo, ma in decine di migliaia non l’hanno capito. E così la mandria diventa sempre più grossa

Roma, 24 gennaio 2017 – “Ma davvero c’è ancora gente che crede a bufale come queste?” si chiede ora Gianluca Cotza, che voleva solo scherzare. La risposta è nelle oltre 30 mila condivisioni e la solita tonnellata di commenti pregni di odio, razzismo e indignazione, che l’ennesima panzana anti-immigrati ha collezionato su Facebook.  

L’ha messa in giro sabato scorso proprio Cotza, torinese di origini sarde e cantautore folk, condividendola sul suo profilo Facebook.

Eccola qua: “Mentre eravamo tutti distratti dalla tragedia del terremoto, proprio ieri il Senato ha approvato – con ben 303 voti a favore e solo 116 contrari – la modifica all’art. 126 ter del cod. della strada che prevede l’ottenimento della patente GRATIS per TUTTI GLI IMMIGRATI che la richiedono, e con ben 30 punti iniziali anziché 20 come NOI ITALIANI. SCRIVI BASTA E CONDIVIDI” .

Non poteva non funzionare, creata com’è a tavolino con tutti gli ingredienti della bufala doc, dal razzismo all’incontrario del "tutto a quelli là e niente a noi", fino alla Casta che legifera di nascosto a nostre spese, passando per le tragedie degli italiani che non interessano a nessuno. Cotza ha scritto “BASTA” e in decine di migliaia hanno fatto lo stesso, rilanciando la denuncia a suon di “vergognoso!”, “Schifo”, “Tra poco dovremo dare via pure il c…” e via così.

Quello pseudo Senato risulterebbe così composto da almeno 417 senatori (sono 320, compresi i 5 a vita)? Fa niente. L’articolo 126 ter del CdS non esiste? Vabbè. Non c’è traccia di alcuna riforma di quel tipo nei resoconti di Palazzo Madama della scorsa settimana? Ma chi li ha letti, ma che roba è? Questa è una vergogna, grido “basta”, "basta", "basta" e, naturalmente, condivido…

“Mamma mia quanti creduloni...!” ha scritto Cotza quando ha capito che l’esperimento gli era sfuggito di mano. Così ha modificato il suo post iniziale, in modo che sulle bacheche di tutti quelli che l’hanno condiviso risultasse chiaro che non c’era nulla di vero. Lui lo chiama il metodo del “Cavallo di troia”. 

Intanto, però, la bufala corre veloce, insieme a una mandria enorme – non è la prima e non sarà sicuramente l’ultima – e a tuttti quelli che preferiscono tenere il cervello spento e la fiamma dell’odio accesa.

 

Perché dare il voto a Gentian Alimadhi

Roma, 21 gennaio 2017 – Gentian Alimadhi, in gara per le primarie del Centrosinistra per il futuro sindaco di Parma, concentra la sua attenzione verso la riqualificazione della città e il coinvolgimento dei cittadini, a partire dagli anziani che considerà l'archivio storico più importante della città ducale.

Sono queste le prime dichiarazioni sul programma elettorale di Alimadhi. Il candidato italo-albanese svuota così il campo da chi lo ha definito il sindaco degli stranieri.

Parma per Alimadhi è la città che ama e nella quale ha scelto di investire la sua vita personale e professionale. È la città dove vorrebbe vedere crescere e continuare a vivere i suoi figli insieme a tutti i giovani parmigiani, autoctoni e non. Per farlo, nel suo programma annucia di avere la determinazione di creare dei ponti di comunicazione tra gli anziani ed i giovanni, due categorie che ritiene indispensabili, l'una al servizio dell'altra. Per poter scegliere Parma, come recita il suo cartellone “Parma per Scelta”, nel programma da quanto annuciato da Alimadhi, si trovano i punti cardine per far conoscere la città a chi la vive nella sua immensa cultura ed intrecciare essa con le altre multiculture che la vivono.

Negli scorsi confronti nelle televisioni della Provincia, Alimadhi ha dimostrato di avere piena consocenza dei problemi della città ed ha offerto la sua soluzione, senza trascindere dal bisogno e la disponibilità di ascoltare tutti i cittadini.

Ai cittadini infatti si rivolge la sua chiave di successo per la riuscità di una città sicura. Questi, secondo Alimadhi, devono sentirsi autorizzati a collaborare con le forze dell'ordine, a poter chiamare ed essere soccorsi nel più breve tempo possibile ad ogni segnalazione di malavita che riportano. I vigili e la polizia della città devono collaborare e con il sostegno della vigilanza cittadina portare Parma ad essere una città vivibile in ogni angolo.

Dai punti da lui annuciati, Alimadhi si presenta una figura che conosce profondamente le debolezze di Parma. A partire dal decoro urbano con la raccolta differenziata, all'infrastruttura con Tibre (un corridoio autostradale da Fontevivo (PR) a Nogarole Rocca (VR)) come obiettivo da portare al compimento, dalla cultura con il festival Verdi che Alimadhi vede diventare l'eccellenza e il traino sponsorizzatore cultural-economico di Parma, alla educazione, formazione del nuovo cittadino. Dal sostegno per le lavoratrici mamme agli asili nido aperti per tutte le mamme che vogliono lavorare. Alimadhi promette un cittadino al centro dell'amministrazione, che sia fiero di appartenere alla città e responsabilizzato attraverso la consocenza e la collaborazione dell'amministrazione e delle forze dell'ordine a sicchè la città possa dare il meglio di sé.

Per Alimadhi, non si può combattere nulla a lungo termine con la repressione, solo la consocenza ed una visione del futuro può portare Parma a risplendere.

La stessa conoscenza che lui stesso ha applicato nel scegliere la città alla quale si offre di amministrare. Alimadhi si presenta in debito con la cittadinanza per tutte le opportunità date da Parma, ed oggi, portando il suo background da professionista e cittadino onorato, (premiato con il riconscimento più alto della città, Sant'Ilario, nel 2011) dimostra quanto sia la giusta chiave di successo investire in cultura, in crescita universitaria, professionale e familiare.

“Per tutti i cittadini di Parma - sottolinea Alimadhi - una città sicura, ricca di averi, di infrastrutture, di cultura, di conoscenza, è la risposta alla crisi che ha messo in ginocchio l'intera Europa”.

Shqiptari i Italisë

 

Oggi la presentazione ufficiale dei quattro candidati alle Primarie del Centrosinistra per Parma

Parma, 14 gennaio 2017 - Per la scelta del candidato a sindaco di Parma, sabato 14 gennaio, alle 10:30, all’hotel Verdi di via Pasini n. 18, i candidati alle Primarie del Centrosinistra di Parma, hanno tenuto un incontro pubblico, in cui sono state ufficializzate le candidature. Erano presenti i quattro candidati: Gentian Alimadhi, Dario Costi, Nicola Dall’Olio e Paolo Scarpa.

Questa è stata un’occasione per i candidati per presentare i propri programmi e per dare il via ufficiale alla campagna elettorale.

Ha dato il via all’incontro, salutando i candidati e tutti i cittadini presenti nella sala gremita, Enrico Mari in qualità di presidente del comitato organizzatore e di moderatore per questo evento, comunicando che la data per le elezioni slitta al 5 marzo e non è più quella prefissata in precedenza al 19 febbraio.
Infatti, c’è stato grande interessamento da parte dei cittadini per questo incontro, cosa che hanno avvertito e gradito naturalmente tutti i candidati, i quali si sono scusati per la dimensione limitata della sala, in rapporto al numero elevatissimo del pubblico presente in essa.

Gentian Alimadhi, che come sappiamo ha superato brillantemente il primo passo, quello del quorum delle 500 firme, inizia il suo discorso, ringraziando proprio tutti i cittadini ed i volontari che lo hanno sostenuto in questo passaggio iniziale ed importante del suo percorso.
“Ho sentito dai parmigiani che tutti noi candidati, siamo delle persone di spessore e sono molto fiero di questo. Non sono qui per parlare della mia vita, delle mie origini o provenienza, di questo hanno già parlato i giornali ed io stesso l’ho fatto in altre sedi.
È espressione di libertà, la mia scesa in campo per queste primarie. E Parma è una città fondata sulla libertà. Da parte mia, questo costituisce un atto di grande responsabilità e non è un’avventura od una dimostrazione di presunzione. Mi considero un nuovo parmigiano e non permetterei assolutamente che io venga definito come “sindaco degli immigrati”, bensì di tutti i cittadini parmigiani, di tutta la nostra comunità.
Lo slogan da me adottato in questa occasione, “Parma per scelta”, riporta proprio questo messaggio: “Rappresento i parmigiani autoctoni e quelli non, quelli immigrati e, in questo modo, tutta la popolazione di Parma”.
Mi concentrerò sulle problematiche della città come: raccolta rifiuti, urbanistica, welfare ecc. Ho mille idee in testa e tra queste fa parte lavorare anche sulla “centralità della cultura”, intesa non solo come integrazione della cultura che arriva dagli immigrati, ma anche dell’interazione tra parmigiani stessi, cosa che negli anni è venuta sempre meno.
Particolare importanza da parte mia, verrà riservata alla sicurezza dei cittadini.
Io non escludo l’attivazione “delle ronde” in città – chiaramente non quelle “alla Salvini” – ma, visto che abbiamo tanti poliziotti e vigili in pensione, gente professionista ed esperta che in precedenza ha lavorato ed ha avuto competenze in merito, intendo chiedere la loro collaborazione per reprimere fortemente qualsiasi atto di delinquenza e di violazione della legge in città.
Spero di riuscire a personificare al meglio, le tre caratteristiche che secondo me, un Sindaco deve avere: senso del dovere, senso di responsabilità e buon senso!”

Adela Kolea

 

Në kuadrin e dekriminalizimit të politikës, KQZ ka shpallur të pavlefshme dhe ka ndërprerë mandatet e kryebashkiakut të Kavajës Elvis Rroshi dhe dy deputetëve Dashamir Tahirit dhe Shkëlqim Selamit

Tiranë, 29 dhjetor 2016 - KQZ vendosi sot shpalljen të pavlefshëm dhe përfundimin e parakohshëm të mandatit deputetëve Shkëlqim Selami dhe Dashamir Tahiri dhe kryebashkiakut të Kavajës, Elvis Roshi, në zbatim të ligjit të dekriminalizimit.

Deputeti Shkëlqim Selami (majtas), kreu i bashkisë Kavajë Elvis Rroshi (qendër), deputeti Dashamir Tahiri (djathtas) - Foto nga LSA

Në përfundim të shqyrtimit të kërkesës së Prokurorisë, që kërkonte ndërprerjen e mandateve për të zgjedhurit e mësipërm, se ishin në kushtet e ndalimit të ushtrimit të funksionit, KQZ u shpreh se të trija rastet e shqyrtuara janë të parashikuara në ligjin ‘për dekriminalizimin’.

Ndërsa për Selamin dhe Roshin vendimmarrja për heqjen e mandatit ishte unanime, për Tahirin, tre anëtarët e KQZ-së të propozuar nga PD, votuan kundër heqjes së mandatit të tij.

Më 27 dhjetor, KQZ nisi për herë të parë zbatimin e ligjit te dekriminalizimit, pas kërkesës se prokurorisë për ndërprerjen e mandatit të dy deputetëve dhe një kryebashkiaku, që ishin në kushtet e ndalimit te ushtrimit të funksioneve publike, se figuronin të dënuar nga gjykata jashtë vendit. Shkelqim Selami deputet i grupit te LSI-se, Dashamir Tahiri i zgjedhur nen siglen e PDIU-se dhe aktualisht pjese e grupit parlamentar te PD-se, dhe kryetari i bashkisë Kavajë, Elvis Roshi, të dhënat e tyre kriminale nuk i kanë vetdeklaruar në formular, në zbatim të ligjit te dekriminalizimit.

Por, ne mbledhjen e pare KQZ nuk arriti te marre nje vendim përfundimtar për heqjen e mandateve të tyre, pasi kërkoi informacion shtesë nga prokuroria. Sipas prokurorisë, deputeti Dashamir Tahiri, në vitin 1995 raportohej nga policia italiane për krimin e falsifikimit te parave; ndërsa në vitin 2009 ishte dënuar nga gjykatat italiane me 9 muaj burgim për patentë makine të falsifikuar.

Për deputetin Shkëlqim Selami, policia italiane kishte kërkuar arrest me burg si i dyshuar për pjesëmarrje në një organizatë kriminale, që trafikonte qenie njerëzore. Masa ndaj tij u dha në vitin 1994 dhe u ekzekutua në vitin 2006.

Ndërsa kryebashkiaku i Kavajës Elvis Roshi akuzohej se ishte dënuar në Itali për përdhunim në grup, në vitin 1995. Po ashtu, ai nuk ka deklaruar përdorimin e disa emrave në Zvicër, ku ka hyrë në mënyrë të paligjshme, ndersa eshte ndaluar nga policia e Zyrihut për trafik droge dhe pas disa muajsh është dëbuar.

Para hyrjes në fuqi të ligjit, deputeti socialist Arben Ndoka, i dënuar për trafik qeniesh njerëzore, dha dorëheqjen. Rroshi, Selami dhe Tahiri janë zyrtarët më të lartë deri tani që kanë rënë në rrjetën e ligjit për dekriminalizimin e politikës.

Ambasada e Shteteve të Bashkuara, e cila ka bërë presion të vazhdueshëm përgjatë tri viteve të fundit për dekriminalizimin, e përshëndeti vendimin e KQZ në një deklaratë për shtyp. “Vendimi i sotëm është një fitore për popullin shqiptar dhe një paralajmërim për kriminelët që po mendojnë a të jenë kandidatë në zgjedhjet parlamentare të 18 qershorit. Zyrtarët e zgjedhur apo të emëruar që plotësojnë deklarata false duhet të ndëshkohen me gjithë forcën e ligjit. Personat me dosje penale nuk mund të kenë vend në përfaqësimin e shqiptarëve”, thuhet në deklaratë.

 

Video e këngës fituese e festivalit të këngës në RTSh

Lindita Halimi me këngën “Botë” (me tekst të Gerard Xharit, muzikë e orkestrim të Klodian Qafokut) u shpall fituese e Festivalit të 55-të këngës në RTSH që u mbajt më 21-23 dhjetor në Tiranë. Ajo mori unanimisht votat e jurisë së specialistëve dhe publikut nëpërmjet Facebook-ut, duke fituar kështu të drejtën të përfaqësojë Shqipërinë në Eurovision që do të mbahet në Kiev të Ukrainës, në datat 9, 11 dhe 13 maj 2017.

Çmimi i parë i Lindita Halimit, ndiqet nga Genc Salihu me çmim të dytë dhe Dilan Reka në vend të tretë. Edhe dy çmimet e tjera do të shkojnë në “Eurosong” si pjesë e delegacionit.

Nata e tretë finale e Fest ’55 në RTSH ka pasur çaste befesuese dhe emocionuese.

Kështu, për herë të parë në Shqipëri me teknikën e halogramës u shfaq ikona e muzikës shqiptare Vaçe Zela, me hitin e saj “Moj e bukura Shqipëri”. E konsideruar këngëtarja më e madhe e muzikës së lehtë shqiptare, Vaçe Zela, me karrierën e saj të shtrirë në disa dekada, ka lënë gjurmë të pashlyeshme tek publiku. Ajo u nda nga jeta në moshën 75-vjeçare. Shfaqja vërtet magjike u duartrokit gjatë nga publiku.

Një tjetër moment i bukur ishte prania në skenë e sopranos me famë botërore Inva Mula, e cila risolli edhe njëherë në kujtesën e publikut këngën e babait të saj, artistit të njohur Avni Mula, “Shqipëri o vendi im”.

Duartrokitje solli edhe një kolazh i përzgjedhur nga këngët e festivaleve ndër vite në RTSH kënduar nga Ledina Çelo dhe Sidrit Bejleri.

Përveç votave të publikut, një traditë e rikthyer kjo në Festival, këngët u vlerësuan nga juria qendrore që gjendej në sallën e Pallatit të Kongreseve, e përbërë nga këngëtarja Vikena Kamenica, regjisori Altin Basha, këngëtarja Alma Bektashi, kantautori Vlashent Sata, autori Arben Duka dhe sopranoja Inva Mula.

Dhe veç jurisë në sallë, këtë herë dhanë votën e tyre edhe disa personalitete të tjera të muzikës. Elsa Lila, Nertila Koka, Adelina Ismaili, Anjeza Shahini dhe Agim Krajka ishin pesë emrat e mirënjohur të muzikës shqiptare që dhanë gjithashtu votën etyre. Por këta nuk ishin të vetmit që vendosën për “fatin” e këngës së këtij viti. Juria e natës finale ishte e ndryshme nga ajo e dy netëve të para. Dy juritë e natës së tretë patën një rezultat të ndryshëm nga votat e publikut, që zinin 40% të rezultatit përfundimtar.

 

Është në interes të BE-së të përpiqet të sjellë vendet ballkanike në gjirin e saj”. E thotë kryeministri për mediat gjermane, e përcjell mesazhin e tij edhe agjencia Reuters

Tiranë, 30 nëntor, 2016 - “Rusia dhe militantët islamikë mund të përpiqen që të rrisin ndikimin e tyre në vendet e Ballkanit, nëse Bashkimi Evropian nuk i pranon ata si anëtarë”, deklaron kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama në një intervistë të publikuar sot për gazetën e përditshme gjermane “Frankfurter Allgemeine Zeitung” pjesë nga e cila janë marrë nga Reuters. Ai shprehet se “është në interes të BE-së që të përpiqet të fusë vendet ballkanike në gjirin e saj”.

“Nëse duam të kemi një Bashkim Evropian të sigurt dhe të qëndrueshëm si dhe një Evropë të sigurt, kjo nuk bëhet nëse ka vrima apo boshllëqe”, thotë Rama.

“Përveç kësaj, ne nuk duhet të harrojmë se ka edhe të tjerë, të tretë aktorë, të cilët po luajnë lojën e tyre, e duan të përfitojnë nëse BE-ja lë një boshllëk atje”, deklaron ai duke shtuar se e ka fjalën për Rusinë, por gjithashtu edhe për islamin radikal”.

Vendet e Ballkanit që po ndjekin rrugën e anëtarësimit janë Serbia, Bosnja, Kosova, Maqedonia, Mali i Zi dhe Shqipëria, e gjenden mes disa vendesh anëtare të vjetra si Greqi e Hungari dhe të reja si Kroaci dhe Slloveni i janë bashkuar tashmë NATO-s dhe BE-s,

Që të gjashtë vendet e Ballkanit janë në faza të ndryshme të anëtarësimit në BE Serbia synon të përfundojë bisedimet e pranimit në vitin 2019.

Megjithatë, vë në dukje Reuters, hapja për anëtarësime të reja ka shkuar në fund të listës së prioriteteve të BE-së.

Diplomatët nga rajoni janë shprehur se ka disa kohë që Rusia po përpiqet të rrisë ndikimin e saj në vende si Mali i Zi, Serbia, Maqedonia dhe së fundi, edhe në Shqipëri.

Rama thotë se vendi i tij do të vazhdojë të hedhë hapa drejt pranimit në BE, por shpreh gjithashtu dyshimet mbi aftësinë e bllokut për të pranuar anëtarëve të rinj. “Nuk ka të bëjë me faktin se sa kohë ne kemi ende nevojë,  por me faktin se si Bashkimi Evropian do të vazhdojë të zhvillohet. Ndërkohë që ne jemi politikisht në formë mjaft të mirë, nga ana tjetër Bashkimi Evropian nuk është në momentin e tij më të mirë“. 

Lexo në Reuters: Albanian PM warns EU against leaving 'vacuum' in the Balkans

 

Janë shkatërruar dy organizata me italianë e shqiptarë të tipit mafioz që i dedikoheshin trafikut të drogës dhe grabitjeve.

Romë, 14 dhjetor 2016 - Është mbyllur me operacionin e të hënës të koordinuar nga Drejtoria Investigative Antimafia e Lecces një hetim gjerë i nisur në gusht të vitit 2012 në provincat e Lecces, Pratos dhe Sassarit. Rreth 100 agjentë të DIA-s së Barit, Napolit, Reggio Calabrias, Catanzaros e Salerno-s kanë arrestuar 20 persona anëtarë të dy organizatave kriminale me akuzat e krijimit të shoqatës kriminale me karakter mafioz, trafikut e shpërndarjes së lëndëve narkotike dhe grabitje.

Mes të arrestuarve pesë janë shqiptarë, një prej të cilëve Kristaq Boçi, 46 vjeçar nga Vlora konsiderohet si kreu i njërës prej organizatave, që sillte nga Shqipëria në Itali sasi të mëdha heroine.

Emrat e të arrestuarve janë Emiliano Sulka, 23-vjeçar rezident në Lizzanello, Bilal Bocaj, 48 vjeç rezident në Poggiardo, Pellumb Drenova, 56-vjeçar rezident në Montecchio Maggiore (Provinca e Vicenza-s), Klajd Hasanaj, 48-vjeçar rezident në Lecce, Alessandro Antonucci, 26 vjeç nga Lizzanello, Francesco De Cagna, 49-vjeçar nga Scorrano, Gabriella De Dominicis, 54-vjeçar nga Merine di Lizzanello, Francesca De Dominicis, 47-vjeçare nga Merine di Lizzanello, Giuseppe Grasso, 47-vjeçar nga Lecce; Alessandro Greco, 33-vjeçar nga Lecce, Maria Valeria Ingrosso, 37-vjeçare di Merine di Lizzanello, Andrea Leo, 36-vjeçar nga Vernole (detenuto), Mario Mandurrino, 28-vjeçar nga Lecce, Giuseppino Mero, 52-vjeçar nga San Cesario, Angelo Montinaro, 36-vjeçar nga Caprarica di Lecce, Francesco Mungelli, 39-vjeçar nga Lecce, Umberto Nicoletti, 39-vjeçar nga Lecce, Gianluca Spiri, 41-vjeçar nga Racale e Damiano Vignacastrisi, 31-vjeçar nga Matino.

 

Sekuestrohen 7 kg kokainë e pastër

Romë, 2 dhjetor 2016 – 7 kg kokainë e pastër me vlerë tregu prej rreth 2 milionë eurosh është sekuestruar dhe dy furnizues të drogës janë arrestuar nga polizia e Arezzos. Në burg kanë përfunduar dy shqiptarë, emrat e të cilëve akoma nuk bëhen të ditur, njëri 25 e tjetri 42 vjeç, të dy me qëndrim të rregullt në Itali e rezidencë në Arezzo. Sipas hetuesve që janë marrë me këtë rast, është fjala për dy furnitorët më të mëdhenj të kokainës në zonë.

Sipas agjencisë së lajmeve Ansa, policia arriti në gjurmët e tyre falë sinjalizimeve të disa qytetarëve që kishin dalluar disa lëvizje të dyshimta pranë varrezave në komunën e Cortonës në provincën e Arezzos.

Gjatë hetimeve policia pikasi dy makina që ndalonin pranë një shtëpie të madhe fshati të braktisur e të rrënuar pranë varrezave. Në një pamje të parë, shtëpia dukej sikur nuk përdorej prej kohësh, por në një qosh, agjentët gjetën një kuti plastike bosh ku mund të fshihej diçka. Pardje, më 30 nëntor, panë dy persona që zbritën secili nga makina e vet, me një çantë shpine. Pasi qëndruan ca brenda ndërtesës, dolën, mori secili makinën e tij dhe u larguan. Policët menjëherë shkuan të kontrollonin dhe gjetën 7 pako me kokainë të pastër. Po të shitej, droga do t’u kish sjellë fitime për rreth dy milionë euro.

Dy personat u ndoqën e u arrestuan në Arezzo. Ata janë futur në burg në pritje të konvalidimit të masës së arrestit, droga është sekuestruar.

 


 

Jetonte prej vitesh në provincën e Cuneos ku lë të shoqen dhe një djalë të vogël

Romë, 25 nëntor 2016 – Një shqiptar 43 vjeç ka vdekur mëngjesin e sotëm në një aksident në vendin e punës, në Isola Dovarese të provincës së Cremonas. Ndërmarrja për të cilën punonte po hiqte amiantin në brendësi të një kapanoni industrial dhe duket se shqiptari është shtypur pas murit nga një makineri e lëvizshme që shkonte në retromarsh. Duket se 43-vjeçari ka qenë i ulur galiç e kolegu që ngiste mjetin e punës, edhe ky shqiptar sipas mediave lokale, nuk e ka parë.

Në vendngjarje kanë shkuar menjëherë ekipi i ndihmës së shpejtë, zjarrfikësit e karabinierët por fatkeqësisht asnjë nuk ka mundur të bëjë gjë për t’i shpëtuar jetën.

Punëtori, emri i të cilit nuk bëhet i ditur (me iniciale G.R.), jetonte prej vitesh në provincën e Cuneos, me të shoqen dhe të birin e mitur.